Eğitimde kapsamlı bir reform ihtiyacımız olduğu tespitinden hareketle eğitimi konuşmaya devam edelim.

Eğitimdeki durum, eğitim-öğretimin başındakiler dâhil kimseyi memnun etmediğine göre reforma ihtiyaç duymamız sürpriz değil. O halde karşımızda cevabı verilmesi gereken “eğitime niçin ihtiyaç duyuyoruz” sorusu var. Şüphesiz mevcudu beğenmememizin “başarısızız” gibi bir cevabı var. Ancak bu cevap, “sistem niçin başarısız”a ilişkin anlamlı/açıklayıcı bir şey söylemiyor. Sistemin işleyişini/ürününü değerlendiren bir hüküm ifadesi “başarısızız”. Bize niçin başarısız olduğumuza ilişkin cevaplar gerekiyor. Bu cevapların olması için de mevcuda yönelik sorularımızın olması icap ediyor. Gerçek soruları sorup o soruların yol verdiği çetin bir mücadeleye mi girişeceğiz yoksa kendi varlığına ve niteliğine kasteden sorumluluk kaçkınları gibi işin kolayına kaçıp cevabını bildiğimiz sorularla mı yetineceğiz? Bu alandaki hayati nokta burası. 

Eğitim tarihimiz maalesef bir tür “kendini kandırma” sistematiği oluşturduğu için bilinçli-bilinçsiz neredeyse hepimiz gösterilen güzergâhta yol almakta bir sorun görmüyoruz. Çünkü alana ilişkin egemen yaklaşımı içselleştirmiş durumdayız. Çünkü sınırları özenle belirlenmiş bir zeminde tutulduğumuzun farkında değiliz. Çünkü daha önce uyguladığımız ve sonuçlarını büyük bir bedel karşılığında gördüğümüz uygulamaları sorgulamak yerine hep bizi, inanmışlığımızı, adanmışlığımızı sorun etmeyi salık veren kapanın ayırdına var(a)mıyoruz.

Ehlileştirilmiş, verili sistemin varlığına kan-can veren sorular yerine sahte sınırları, yerleşik kanıları hesap dışı bırakan sorulara ihtiyacımız var. Güzel cevaplar değil zor sorulara ihtiyacımız var. Ne demişti Aliya: “Güzel yalanlara değil acı, gerçeklerle yüzleşmeye ihtiyacımız var.”

Peki, nedir acı gerçekler? Öncelikle yapageldiğimiz üzere uyguladığımız reçeteyi sorunsallaştırmak yerine uygulayıcıların niteliğini, motivasyonunu sorun eden ve baştan başa operasyonel olan tarza çekince koymamız gerekiyor. Sistemi sorgulamaktan bizi alıkoyup sisteme adanmışlığımızı sorun eden bu tarz, doğrudan varlığımızı hedef alan niteliğiyle sorunludur, şaibelidir. Buradan hareketle acı gerçeklerle yüzleşme hamlemizin çok önemli bir ayağı da mevcut zorunlu, kitlesel, devlet tekelindeki eğitimi sorgulamaktır. Zorunlu, kitlesel, devlet tekelindeki eğitimi sorgulamak eğitim temalı bir gevezelikten ziyade anlamı/iddiası olan bir varlık, bir varoluş atılımıdır. Bu atılımın yürürlükteki sistemin tarihsel-toplumsal temellerini, devlet ile olan karmaşık/karanlık ilişkisini, teknolojik gelişmeleri, yaslandığı ideolojik/felsefi düşünceyi vs. bir eleştirellikle ele almayı icbar ettiği açıktır. Sistemin varoluş koşullarını hesap etmek yetmez. Aynı zamanda günümüz dünyasında siyasetten ekonomiye, düşünceden teknolojiye ne tür bir dönüşüm geçirdiğimizin de hesabını görmelidir bu atılım.

Nedenleri soruşturulmayan bir “başarısızlık” söyleminin “havalar da çok bunaltıyor” şikâyetinden farkı yoktur. Bu tespitlerin/yakınmaların bir farkının olabilmesi ancak neyi, nerede, ne ile aradığınızın bilincinde olmanızla mümkün olduğu ortadadır. Türkiye eğitim-öğretim alanında şüphe yok ki başarısızdır. İkincisi yine şüphe yok ki bu başarısızlık sürpriz değildir. Üçüncüsü bu şekilde devam ettikçe başarısız olması da mukadderdir. Zamanı, zemini, potansiyeli belli bir formu ve ilişki biçimini bir tabiat kanunu gibi layusel görüp sorunları, sıkıntıları bizden kaynaklı eksiklikler, yanlışlıklar, ihmaller olarak sunmak mevzuyu kavrayamamak ve daha da önemlisi anlamlı bir çözümden, çözüm arayışından kendimizi mahrum bırakmaktır.

Tekrar soralım?

Bu sistemle biz niye başarılı olalım? Nasıl başarılı olalım?

Bu sistemin ne olduğunu, nasıl ortaya çıktığını, yaygınlaştığı koşulları ve motivasyonu, işleyiş tarzını, yerleşik ilişki biçimini, yasal dayanaklarını biliyor muyuz?

Devam edelim.

Modern devleti, modern devletin toplumla ilişkisini, “birey”le ilişkisini ve çok daha önemlisi “çocukla” ilişkisini biliyor muyuz? Biliyor muyuz gerçekten?

Eğitim tekelini biliyor muyuz?

Masal dinlemeye alıştığımız, masallarla hayatımızı tanzim etmeye alıştığımız için her şeyin bize anlatılan masallarda gerçekleştiği gibi gerçekleşeceğini zannediyoruz. Kim bu masal anlatıcılar? Kimin masalı bu? Masallarla iş görmemize mi yanalım yoksa miskin miskin dinlediğimiz masalların gerçekleşmemesi karşısında yaşadığımız üzüntüye mi yanalım?

Abdulbaki Değer / Özgür Eğitim-Sen Genel Başkanı

The post Abdulbaki Değer: Güzel cevaplara değil zor sorulara ihtiyacımız var appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Yıllar önce Ivan Illich, Amerika’nın ülkedeki çocuklara verdiği zorunlu eğitimin Vietnamlılara verilen zorunlu demokrasi ölçüsünde başarısız olduğunu yazmıştı. Söylemeye bile gerek yok ama yine de belirtelim; sadece Amerika’da değil tüm dünyada zorunlu, kitlesel eğitim hemen hemen aynı sonuçları veriyor.

Okullaşmanın öğrenci sayısından daha hızlı bir biçimde arttığı dünyada Illich’in sözleri ve modern zorunlu eğitime ilişkin tespitleri hâlâ geçerliliğini koruyor. Ne var ki Illich’e ait bir kavramsallaştırma ile söylersek eğitim bahsinde ülkelerin “sağduyusuz tutarlılık” ile yürüttüğü politikalar maalesef Illich’in ve benzerlerinin sesini bastırmış durumda.

Eğitim alanında faaliyet gösteren birisi olarak uzun yıllar içinde edindiğim tecrübe şu oldu: Kamusal bir sorun alanına ilişkin kolektif bir farkındalık için çağrıya dönüşen ses, çoğu zaman sessizliğe verilerek kısılır.  

Eğitimin söz konusu olduğu durumlarda epey bir süredir, adına “kamuoyu” dediğimiz kitle için, farklı olan itirazları duymazlıktan gelmenin toplumsal bir alışkanlık, spesifik olarak konu ile ilgili dikkat eksikliğinin ise günlük rutin halini aldığı görülüyor.

Başarısızlık mevcut eğitim sistemleri için bir istisna değil; olağan bir durum. Aynı sistem içerisinde aynı iş ve işleyişte devam ederek “fark yaratmak” ve nihai sonucu değiştirilebilir görmek ise tam anlamıyla meseleyi kavrayış kalitemizi açık ediyor. Buradaki ısrar kuşkusuz tutarlı; ne var ki bu tutarlılık Illich’in on yıllar önce söylediği gibi sağduyudan yoksun.   

Georg Simmel modern toplumda kültür üzerine yazarken “trajik kader” ifadesini kullanıyordu.

Trajik kaderi ise şöyle tanımlıyordu Simmel :  “Trajik bir kaderden bahsettiğimizde muhtemelen şunu kastederiz: Bir varlığa yönelik yıkıcı güçler tam da o varlığın en derin tabakalarından kaynaklanmaktadır; bu varlığın mahvı, onun kendi içinde başlatılmıştır ve deyim yerindeyse o varlığın kendi pozitif doğasını inşa ederken başvurduğu yapıların aynısının mantıksal sonucu olan bir kader olarak ortaya çıkmaktadır.”

Simmel, modern toplumlarda kültürel unsurların neredeyse sınırsız bir arzının olduğunu tam da bu inorganik birikme kapasitesinin onu kişisel hayatın formuyla derinden bağdaşmaz hale getirdiğini söyler.

Simmel’in kültür ve modern insan hakkındaki cümlelerini “kültür” kelimesi yerine “eğitim” kelimesini koyarak yeniden okuyabiliriz.

Çünkü; hem başarısızlığı tespit ve teyit edilen hem de kararlılıkla tutarlı bir biçimde korunan cari eğitim sistemi de Simmel’in bahsetmiş olduğu trajik bir kadere sahip.

Modern eğitimin Simmel’in “bu varlığın mahvı onun kendi içinde başlatılmıştır” ifadesini doğruladığı rahatlıkla söylenebilir.

*

Üniversite, okul, derslik sayıları durdurulamaz biçimde artıyor. Türkiye özelinde düşündüğümüzde üniversite sayımız 203 olmuş. Bunun 73’ü özel üniversite. MEB’in personel sayısı 1 milyonu aşıyor. İlk ve orta öğretimi birlikte düşündüğümüzde toplam öğrenci sayımız 20 milyona yaklaşmış. Eğitim kurumlarının fiziki donanım kapasitesi geçmişle kıyaslanmayacak ölçüde artmış. Sivil toplum kuruluşlarının eğitime katkısı ve yurt, burs gibi eğitim harcamaları dikkate alındığında devasa bir bütçe ile eğitim-öğretim faaliyetlerinin yürütüldüğünü görüyoruz. Öte yandan “kişisel gelişim” arzusunu hem tahrik eden, hem tatmin eden sertifika programları, sanat ve spor kursları da bu havuz içerisinde yer alıyorlar.

Bu inorganik birikme ve sayısal olarak mütemadiyen gerçekleşen artışa rağmen artık mutat hale gelen ve neredeyse her kesim tarafından yapılan “eğitimde başarısızlık “ vurgusunun nedenleri üzerinde durmalıyız.

Maliyet ile hâsıl olan arasında bir uçurum var!

Sarf edilen emek ve sermaye ile doğru orantılı olmayan sonuçları önümüze koyan bu eğitim sisteminin derdi ne olabilir?

Eğitim sistemini hiçbir girdinin bugüne kadar ihya edememesinin nedenleri nelerdir?

Aynı kalkınma modelini benimseyen ülkelerin benzer sorunlarla karşılaşması gibi modern zorunlu kitlesel eğitimi tatbik eden ülkelerin hemen hemen aynı sonuçlarla yüz yüze kalmaları bir tesadüf mü?

Mevcut sistemin parametreleri değişmeksizin kozmetik ve tali dokunuşlara bel bağlamak ne kadar gerçekçi?

Bu sorulara berrak bir zihinle samimi cevaplar verebilirsek, neyi, niçin değiştirmemiz gerektiği konusunda hem kendimizi, hem muhataplarımızı aydınlatabiliriz. Bağlamdan kopuk bir biçimde neden-sonuç ilişkisini kurmaksızın sistemin aşikâr olan hem nitel, hem nicel sonuçlarının tek başına tespiti ve ilanı bize anlamlı bir mesafe kazandırmayacaktır.

Ali Aydın / Özgür Eğitim-Sen Genel Sekreteri

The post Ali Aydın: Eğitimde maliyet ile hasıl olan arasında uçurum var appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “kapsamlı bir eğitim reformu yapmaya ihtiyacımız var” tespiti üzerinden eğitimi konuşmaya devam edelim. Zaten tespitin kendisi tespit olmanın ötesinde alana ilişkin bir itham, bir itiraf, bir çağrı olarak değerlendirilmelidir. Asıl anlamı ve önemi de buradan gelmektedir. Zira eğitimde başarılı olduğumuz şeklinde ortada ne bir iddia var ne de böyle bir kabul var. Cumhuriyet tarihimizin başlangıcından bu yana, buna AK Parti dönemi de dahil, iddialı vaatler dile gelmiş ancak vaatlerin gerçekleşeceği belirtilen tarih geldiğinde aynı sevimsiz gerçekliğimizin biraz daha sevimsizleşerek yanı başımızda durduğunu deneyimleyip durmaktayız. Nitekim Cumhurbaşkanı Erdoğan da umudunu yitirmiş olacak ki bize artık 2023 gibi yakın bir tarihe bağlanmış vaatler sunmak yerine sadece sembolik anlamı ve çağrışımları olan 2053 gibi bir tarihi referans gösterdi.

Çoğunluğumuz bu muhabbetin içeriğine ilişkin bir dikkatten yoksun olduğumuz için burada herhangi bir problem görmüyoruz. Alana ilişkin bir şeyin dile geliyor olmasını başlı başına yeterli görüyoruz. Çok değil iki yıl önce şaşalı bir törenle bir belgenin lansmanı yapıldı. Belge ile daha doğrusu belgenin içerdiği eğitim yaklaşımı ve çözümlemesiyle önümüzdeki süreçte tek kanatla (akıl) uçmaya çalışan dünyadan farklı olarak, akla ve kalbe eşit şekilde ağırlık vererek çift kanatlı olacağımız söylendi. Hassas duygu dünyamızı okşayan bu sözlerle heyecana gelmekten bunun nasıl olacağını sormayı akıl edemedik. Metin, bize bunu meslek lisesinin atölyesinin yenilenmesi ile gerçekleştireceğinden bahsediyordu ancak biz bu amaç ile bu araç arasında nasıl bir ilişki olduğunu, böyle bir sebep-sonuç ilişkisinin mümkün olup olmadığını sormayı/sorgulamayı düşünemedik. Aynı şekilde bundan birkaç yıl önce apar topar şekilde ortaöğretim geçiş sitemini değiştirdik. TEOG’dan Mahalli Yerleştirme Sistemi’ne geçtik. Geçerken isteyenin istediği okula gideceğinden, sınav stresinin kalkacağından, seçmeli derslerin çoğalacağından, öğrencilerin sosyal ve kültürel faaliyetler yürüteceğinden, servis sorununun kalkacağından vs. gibi keyfe keder pek çok gerekçe ileri sürmüştük. Peki, ne oldu? Aynı sevimsiz gerçekliğimiz biraz daha sevimsizleşerek yanı başımızda duruyor. Değişikliği yaptığımız günden kesinlikle daha iyi bir noktada değiliz hatta daha kötü bir noktadayız.

Peki, böyle olması sürpriz mi? Yani bahsedilen sorunumuzun bahsedilen şekilde çözülmemiş olması çok mu tuhaf geliyor? “Nasıl başaramadık arkadaş” mı demeliyiz? Kapsamlı bir reform yapmaya girişmeden önce, reform yapmak isteyen kim, reform yapmak istediğimiz alanın hususiyetleri nelerdir, reforma ihtiyacımız olduğunu kim söylüyor, reforma ihtiyacımız olduğunu nasıl tespit ettik, niçin reform yapılması gerekiyor, reform yapılacak bir alanımızın olmasının sebepleri, müsebbipleri kimlerdir, nasıl bir reform yapmak istiyoruz gibi çok hayati sorularla yüzleşmemiz gerekmiyor mu? Güzel, albenili cevaplardan/çözümlerden önce anlamlı sorularımızın olması gerekmiyor mu? Eğitimde başarısız şeklindeki söze tarihi bir söz, tespit muamelesi yapanlar bu sözün kendi başına reform olduğunu sanıyorlar. Doğrusu anlamlı ve hayati sorulardan sıyrılmış steril bir “eğitimde başarısız” tespitinin ne bir anlamı var ne de bu ülkeye bir hayrı var. Eğitimde başarısızız çünkü tarihsel-toplumsal zeminini yitirmiş bir sistemi sürdürüyoruz. Bu eğitim-öğretim sisteminin kapasitesi son derece sınırlı o yüzden başarısızız. Peki, aynı sistemi tüm dünya uygulamıyor mu? Evet, tüm dünya uyguluyor ve uygulandığı her yerde bu sistem başarısız. Çünkü kapasitesi sınırlı, çünkü yapmaktan ziyade yıkmaya meyyal. Her yerde başarısızsa bizde niye daha başarısız görünüyor? Çünkü biz sınırlı kapasiteyi de kullanmakta bir beceri gösteremiyoruz. Niye beceri gösteremediğimizi isterseniz devenin “boynun eğri” sözüne karşılık verdiği cevapla açıklayalım: Neremiz doğru ki?

Abdulbaki Değer / Özgür Eğitim-Sen Genel Başkanı

The post Abdulbaki Değer: Tarihsel-toplumsal zeminini yitirmiş bir sistemi sürdürüyoruz. appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Konuşmasında “eğitim reformu” vurgusu yapan Erdoğan, 18 yıllık iktidar döneminin de muhasebesini yaptı: “Samimi bir muhasebeyle, geçtiğimiz 18 yılda her alanda, tarihi eserlere ve hizmetlere imza attığımızı ama eğitim ve öğretimde, kültürde arzu ettiğimiz ilerlemeyi sağlayamadığımızı düşünüyorum.”

Cumhurbaşkanının eğitimde reform çıkışını Fikircoğrafyası Youtube kanalında Özgür Eğitim-Sen Genel Başkanı Abdulbaki Değer ve Özgür Eğitim-Sen Genel Sekreteri Ali Aydın birlikte analiz ediyorlar…

Eğitimde reform düşüncesinin en üst irade tarafından dile getirilmesi bu konuda yeni bir açılım sağlayacak mı ? Reform düşüncesinden önce niçin reform yapacağız konusunda bir analiz yapmak gerekmiyor mu ? Bu durumda eğitim üst yöneticileri ve ilgili kurumlar reformdan ne anlayacaklar? Eğer bu ülkenin köklü bir reform ihtiyacı olduğunu düşünüyorsak, statükoyu sürdürenlerin dirençleri ve kozmetik iyileştirme önerileri karşısında bir alan açmak mümkün mü? Tartışmayı daha çok ideoloji alanında yapmak isteyen kesimler devlet eliyle zorunlu kitlesel eğitimin karakterine dokunma konusundaki ortak paydaları reformun önünde engel değil mi?

The post Eğitim reformundan kim ne anlıyor? appeared first on Özgür Eğitim-Sen.