Sorunlarımızı bağlamından, bağlantılarından bağımsız konuşuyoruz maalesef. Sanki yaşadığımız hayat birbirinden bağımsız kompartmanlardan oluşan mekanize bir yapıymış gibi kabul ediyoruz. Aksayan bir yer olduğunda onu parçası olduğu ekosistemle birlikte ele almayı düşünmüyoruz. Sorunun çıktığı yerle sınırlı olduğunu dolayısıyla çözümün de orayla mukayyet olduğunu varsayıyoruz. Hayatı teknik bir bakışın kıskacına alan bu yaklaşımımız şüphesiz sorun çözücü olmadığı gibi ayrıca sorunların kronikleşme zeminini oluşturuyor. Eğitim-öğretim alanımız büsbütün bu yaklaşımın egemenliğinde can çekişiyor.

Teknik bakış olarak nitelendirdiğim bu yaklaşım sadece bilgi eksikliğiyle ilintili olan bir mahkumiyeti ifade etmiyor. Şüphesiz önemli olan husus alana ilişkin bilgi eksikliğidir. Bu olmadığında teknik bakışı operasyonel bir şekilde kullanan ve maalesef ülkemizde neredeyse yönetimin ana varoluş biçimine dönüşen yapısal müdahaleleri ne tartışmak dolayısıyla da ne de püskürtmek mümkün hale geliyor. Adeta toplumun alan kavrayışındaki zafiyetini kendi politik çıkarları için bir manivelaya dönüştürenler bu eksikliği bir norma dönüştürerek mevcut düzenin muhafazasına zemin oluşturuyorlar.

Aksi taktirde 85 milyonluk bir ülkenin eğitim-öğretim tartışmasının önlük ve mülakat gibi başlıklarda açığa çıkmasının başka da bir izahı nasıl mümkün olabilir? Öğretmenin nitelik probleminin yapılacak mülakat uygulamasıyla giderileceğini söyleyen resmi anlatı çok açık ki eğitim-öğretim alanında ne herhangi bir sorun görüyor ne de anlamlı bir çözümün peşinde olacağını belirtiyor. Ülkemizde öğretmen niteliğiyle ilgili sorunu ÖSYM alan testi sonuçları ve yenilikleri takip etmedeki sıkıntı üzerine oturtan ve bunlardan hareketle  çözümü mülakat uygulamasında gören, soruna ilişkin denklemi bu şekilde kuran bir bakış sadece yetersiz değil aynı zamanda gerçekliğe karartma uygulayan bir bakıştır. Çünkü sorunu bağlamından koparıyor, bağlantılarıyla ilişkisini göz ardı ediyor. Öğretmen nitelik probleminde; öğretmen adayının eğitim fakültesine alımını, yetiştirilme sürecini, buradaki içeriği, işleyişi ve nihayetinde değerlendirilme ve mezun  edilme sistematiğini, atanma şeklini, öğretmenin öğretmenlik yaptığı koşulları, rehberlik ve denetim mekanizmasını, hizmetiçi organizasyonunu hesaba katmadan hele hele bütün bu anlatılanların hangi ülkede, ülkenin hangi koşullarında gerçekleştiğine bakmaksızın bir tartışma açmak, bir sorun tespit etmek ve buradan hareketle bir çözüm ileri sürmek için ya ne yaptığınızı bilmemeniz veya mevcut düzende hiçbir değişikliğe gitmemek için bahane üretiyor olmanız gerekiyor.

Öğretmenin nitelik probleminin olduğunu kabul ettiğimiz yerde anlamlı bir çözüm bulmamız için ancak bu nitelik problemin nereden, nelerden kaynaklandığına ilişkin bir okumamızın, anlamlı bir araştırmamızın, incelememizin, analizimizin olması gerekiyor. Bunu bileceğiz ki ileri sürdüğümüz çözümümüzün bir anlamı olabilsin. Aksi taktirde sorunun neden, nereden, nelerden kaynaklandığını bilmeden çözüm üretmek yukarıda da belirttiğim gibi ancak yürürlükteki düzen değişmesin diye yüzeysel iş ve işlemler tesis etmek demektir. Türkiye’de de geniş toplum kesimleri hayatın tüm alanlarına ilişkin vasilik ilişkilerine girmeyi peşinen kabul ettiği için, bu tarz bir ilişkiye alınmaya itiraz etmediği için alan kavrayışı vasilerinin kendileri için taktir ettiğiyle sınırlı oluyor. Bir anlamda vasilerin bizim için uygun gördüğü şeye inanmak anlamına gelen bu durum zaten çözümlerin neden çözüm olamayacağını kendi başına gösteriyor. Kendi varlığı, varoluş tarzı problemli olanlardan, bu tarz bir ilişkinin yerleşik hale geldiği yerden çıkacak çözüm de ancak mülakat gibi bir saçmalık olabilir. Aksi taktirde ‘öğretmenin nitelik problemi var, öğretmenin bilgisi güncel değil o halde mülakata getirmemiz lazım’ şeklindeki bir okumanın hayatımızda yer almasının başkaca bir anlamı nasıl olabilir?

Abdulbaki Değer / Özgür Eğitim-Sen Genel Başkanı

The post Mülakat Tartışmamız Neyi Gösteriyor? appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Derin anlamlar, misyonlar yüklediğimiz devlet nihayetinde iddia edilen anlamın ve misyonun taşıyıcılığını yapıp yapmadığını, ne kadar yaptığını, halinin ne olduğunu ancak uygulamadaki hassasiyetinden, işleri nasıl gördüğünden, hangi usulü takip ettiğinden anlaşılabilir. İddialarımızın sınandığı yer fiili işleyişimizdir çünkü. Bu açıdan bakıldığında mülakat uygulaması sadece kendi sınırlığı içinde bir anlamsızlığa, saçmalığa göndermede bulunmuyor aynı zamanda bu uygulamanın içinde yer aldığı genel kamusal işleyişimizin içler acısı halini gözler önüne seriyor. Bu hali görmek, yüzleşmek yerine ağdalı bir retoriğe yüklenmek, toplumun duygu dünyasının hassas kavram setlerini ileri sürmek gerçeklikten kaçıştır ve gerçeklikten kaçısın da malesef sonu yok.

İstihdam politikasında mülakatın seçici, kullanılabilir bir yöntem olduğunu fiilen savunmak mümkün olmadığı gibi teorik olarak da savunmak çok zor. Hele hele mevcut şekliyle 5-6 dakika içinde adayların işe uygunluğunu değerlendirmek, bu yönde karar vermek akla ziyandır. Daha da vahimi resmi olarak böyle gerekçelendirilse de fiilen mülakatın bunun için kullanılmadığının ifade edilmesidir. Yetkililer mülakatın güvenlik soruşturması olumsuz çıkan adaylara düşük not vermek için kullanıldığı, güvenlik soruşturması temiz çıkan adayların sınavda aldıkları puanlarının aynısının verildiği paravan bir uygulama olarak lanse ediliyor. Yani mülakat adı altında komisyonlar kuruluyor, görevliler tayin ediliyor, adaylar çağrılıyor vs. ancak bunların hepsi göstermelik. Nihayetinde belirleyici olan güvenlik soruşturması. İyi de bunun için mülakat gösterisi yapmanın ne anlamı var? Yüzbinlerce insanımızı bu tarz bir gösteride figüranlaştırmanın ne gereği var? Kamu yönetiminde bu tarz bir işleyişi olabilir mi? Bu tarz bir uygulamanın olduğu ilişkide insanın anlamından, öneminden, saygınlığından bahsetmek mümkün mü? Kendi eliyle kendini, vatandaşlarını aşağılamanın, iş ve işleri üzerinde şaibe oluşturmanın kime ne faydası var? Bütün bu işin ne anlama geldiğini, ne tür komplikasyonlar oluşturduğunu göremeyen bünyenin büyük iddialarla, derin anlamlarla kendini sarmalaması ciddiye alınabilir mi? Değişik vesilelerle bu sayfada da dile getirmeye çalıştım. Ciddiyete ihtiyacımız var. Mülakat gibi iler tutar yanı olmayan uygulamaların hüküm sürdüğü yerde bırakın derin anlamlar, büyük iddialarla sahne almayı hükmü şahsiyeti olan bir mevcudiyetin varlığı bir şüphe altındadır. Öyle olmasaydı bu tarz işler, bu tarz uygulamalar nasıl hayat bulacak? Hz. Peygamber’in hadis-i şerifi vaziyetin içler acısı halinin teyidini sunuyor: “Kim bir kötülük görürse, onu eliyle değiştirsin. Şayet eliyle değiştirmeye gücü yetmezse, diliyle değiştirsin. Diliyle değiştirmeye de gücü yetmezse, kalbiyle düzeltme cihetine gitsin ki, bu imanın en zayıf derecesidir.” Kötülük önümüzde, kötülük elimizle hayat buluyor. Nerede engel olma çabası nerede düzeltme gayreti?

Abdulbaki Değer

Özgür Eğitim-Sen Genel Başkanı

The post Mülakat imtiyaz aracıdır! appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Gündelik siyasetin işleyişinde manipülatif bir dilin belirli ölçüde kullanılması alanın doğası gereği sayılabilir. Ancak bu dil ülkenin kullandığı yegane dil olmaya başlarsa o zaman memleketin dengesini bulması, koruması mümkün olmaz. Tam da bu dilin yerleşik hale gelmesi en büyük dengesizlik alameti sayılmalıdır. Geçen hafta kamuoyunca tartışılan mülakat mevzusunu MEB’in yaptığı basın açıklaması üzerinden değerlendirmiş ve bunun izaha muhtaç olduğunu belirtmiştim. Sahici bir konuşmadan yoksun olduğumuz için kimse kimseyi duymadan bildiği şeyleri yeniden söylemeyi anlamlı bir konuşma sanıyor.

Sayın bakan mülakat mevzusuna ilişkin basınada yer alan yeni beyanatında benzer sözleri tekrar ediyor: “Mülakat kanunda var. Bu bakanlığın tercihi değil. Kaldırılabilir ancak bunu kaldırmak meclisin iradesinde. Bizim kanun teklifi verme yetkimiz yok biliyorsunuz.” Aynı beyanatında KPSS’de birinci olup mülakatta elenen ilgili olarak yine siyasetin manipülatif diline başvurarak “süreç işliyor, itiraz eder, mahkemeye gider…İtiraz süreci bitti, ayın 14’üne kadar incelenip cevap verilecek” diyor. Çok enteresan bir açıklama daha yapıyor aynı beyanatta: “Mülakat sonuçları KPSS puanı ile yüzde 97 oranında örtüşüyor.” Kanatimce açıklanan ve tartışma yaratan mülakat sonuçlarından daha problemli bir dil bu.

Ortada bu tarz sorunlarımız yokmuş gibi davranıp bir eğitim tartışması yapmak mümkün şüphesiz. Üstelik çok da konforlu. Ancak Türkiye’nin ciddiyete ihtiyacı var. Ciddi meseleleri, ciddiyetle konuşmaya ihtiyacımız var. Sakallı Celal’in

“Bu Ülke’de;

Tanzimat ilan ettik çare olmadı;

Meşrûtiyet ilan ettik yine olmadı,

Bir Meşrûtiyet daha ilan ettik; yine aynı.

Belki Cumhuriyet dedik; yine değişen pek bir şey yok.

O halde beyler.! Biraz da CİDDİYET ilan edelim..!” haykırışı boşuna değil.

“Mülakat kanunda var. Bu bakanlığın tercihi değil” ne demek? Bu sözlerden ne anlamamız gerekiyor? Bakanlığın tercihi değilse mülakatı kimler, niye tercih etti? Mevcut kanuna mülakatın girmesi nasıl oldu, ne zaman oldu, kimler tarafından oldu?

İkincisi “Mülakat sonuçları KPSS puanı ile yüzde 97 oranında örtüşüyor” dediğinizde ne söylemiş oluyorsunuz? Ne kastediyorsunuz? Söylediğiniz şeyin anlamının ne olduğunun gerçekten farkında mısınız? “KPSS’den ne almışsa mülakatta da o puan veriliyor” dediğinizde mülakatın anlamsız olduğunu kendi ağzınızla itiraf ettiğinizi fark etmiyor musunuz? Yüzde 3’lük bir dilimde KPSS puanı ile mülakat puanının ayrıştığı ve bu oranın çok az olduğu dile geldiğinde ne söylenmiş oluyor? Yüzde 3 olduğunda bu oran mülakatın geçerliliği ve güvenilirliği mi sağlanmış oluyor? Yoksa yüzde 3’lük dilimde gerçekleşmiş olan bir kayırmacılığın önemsiz olduğuna mı vurgu yapılıyor?

Burayı çok fazla uzatmak istemiyorum ancak değişik vesilelerle dile getirdiğim bir hususun altını tekraren çizmekte yarar görüyorum. Türkiye coğrafyası, kamusal işleyişi ve egemen diliyle bütün vatan sathında belirleyici bir eğitim faaliyeti yürütüyor. Açık ve örtük mesajlarıyla, uygulamalarıyla, ilişki biçimiyle vs. Türkiye’nin kendisi bir okul. Türkiye bağrında yaşayan evlatlarını terbiye ediyor, tedrisattan geçiriyor. Üstelik kalıcı bir terbiye. Mevzuyu klişelere, retoriğe boğmanın bir anlamı yok, bir gereği yok. Okul bu genel eko-sistemin bir alt bileşeni ve zannedildiği gibi kendi başına çok da anlamlı değil. Hele hele genel işleyişi bu şekilde olan yerlerde etki düzeyi çok daha düşük. On yıllardır şikayetçisi olduğumuz ve düzelmesi için sayısız girişimde bulunduğumuz kendi okul gerçekliğimizde gördüğümüz gibi.

Türkiye eğitim bahsinde gömleğin ilk düğmesini malesef yanlış iliklemiş durumda. Ülkemizdeki atama politikasının eğitimin bir parçası, pedagojik yönü açık ve belirleyici yönü olduğunu fark edemiyor bile! Eğitim kavrayışı okulla, okulun içinde yapılıp edilenle sınırlı. Eğitimi hayattan yalıtıp okulla mukayyet bir şeye dönüştürdüğünüzde nasıl etkisiz, anlamsız, boş bir angaryaya yol verdiğinizi görmeniz de mümkün olmuyor malesef. Manipülatif, kayıtsız ve çağrışımlarından bihaber bir dil ancak böyle konuşabilir, bu kadar konuşabilir ve gerçekliğimizin niteliği de böyle olabilir. Hiçbir sürpriz yok!

Abdulbaki Değer / Özgür Eğitim-Sen Genel Başkanı

The post MEB’in Mülakat Açıklaması Mülakatın Kendisinden Daha Sorunlu appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Milli Eğitim Bakanı Sayın Ziya Zelçuk’un yönetici atamalarında mülakat ile ilgili son açıklaması bu durumun en somut örneğidir. Ankara’da Şehit Ömer Halisdemir İHL’ndekatıldığı programda ‘Yönetici atamalarıyla ilgili sınav yapacağız, adamı olan değil, işin ehli olanı atayacağız’ diyor Ziya Selçuk. Programa katılan öğretmenlerin ‘Mülakat istemiyoruz!’talebi üzerine Ziya Selçuk ‘Güvenlikte sıkıntı yoksa yönetici atama mülakatlarında herkese sınav puanının aynısını vereceğiz’ ifadelerini kullanıyor.

Şimdi ilk bakışta çok makul ve hakkaniyeti gelebilir. Kim sınavda ne almışsa aynı puanı mülakatta da alsın! İyi de kamu personel sistemini doğrudan ilgilendiren, yönetim sistemimizin işleyişine ayna tutan bir uygulama bu mantıkla, bu söylemle yönetilebilir mi? Günümüz yönetim anlayışının açık ihlali olan, kamu vicdanını yaralayan, güven duygusunu zedeleyen bu uygulama böyle savunulabilir mi?

Madem sınav puanının aynısı mülakatta da verilecek o zaman hiçbir etkisi olmayan mülakatı niye yapıyoruz? Aynı puanı vermek yerine şaibe oluşturan, vicdanları yaralayan, güveni zedeleyen mülakatı niye kaldırmıyoruz? Güvenlikle ilgili problemli olanları mülakatla elemek gibi yeni bir teknik mi keşfedildi yönetim biliminde? Devletin emniyet birimlerinin yapacağı bir işlemi mülakata bağlayıp MEB üzerinde güvensizliğe yol vermenin bir anlamı var mı?

Yaşadıklarından ders almayan bir toplumun başından belalar eksik olmaz. Mülakatın yönetim geleneğimizde ne anlama geldiği bellidir. Bunu görmezden gelip bir takım kifayetsizin ihtiraslarına bürokrasiyi kurban etmek bu memlekete yapılacak en büyük kötülüktür. Bu açıdan Sayın Bakanın son açıklaması yanlıştır, üzüntü vericidir. Yapılması gereken haksızlığa, hukuksuzluğa yol açan bu uygulamayı ortadan kaldırmaktır. Uygulamayı yürürlükte tutup etkisini sıfırlıyoruz gibi bir yaklaşım hem gereksiz hem de mülakatın şu an sebep olduğu her türlü yanlışlığa, hukuksuzluğa aynı şekilde kapının açık tutulması anlamını taşımaktadır. Oysa yapılması gereken en makul insanı bile abandone eden bu sistemin dolambaçlı söylemine sözcülük etmek değil yanlışlığı, işlevsizliği, hukuksuzluğu apaçık olan uygulamayı yürürlükten kaldırmaktır.

Özgür Eğitim-Sen Yönetim Kurulu

The post Sayın Bakanın Açıklaması Üzüntü Vericidir appeared first on Özgür Eğitim-Sen.