Başarılı Öğrenciler Proje Okullara Yerleşemiyor

Bu yıl da benzer sonuçlar ve sahneler yaşanacak zira sistem değiştirilmediği gibi birkaç küçük müdahale dışında aynıyla uygulanıyor. Geçen yıldan farklı olarak sınavın bu yıl daha kolay olması, öğrencilerin soru tiplerine uygun hazırlanabilmesi gibi etkenler puan aralıklarında yığılmaya neden oldu. Öğrencinin tercih edebileceği okul sayısı o kadar sınırlandı ki yüzde 4’lük dilime giren öğrenci bile akıbetinden emin olamıyor. En çok tercih edilen iki okul türünden biri olan Anadolu Liselerinin 22 ilimizde sınav listesinde yer almadığı bilgisi durumun vehâmetini ortaya koyacaktır. MEB tarafından, sınava giren öğrencilerin tercih yapacak okul bulmakta zorlandığı, var olan birkaç seçeneğe binlerce öğrencinin talip olduğu tuhaf bir sistem dayatılıyor.

1 milyon 100 bin civarında öğrencinin girdiği bir sınav yapıyorsanız yerleştirmeyi de o sınavın sonuçları doğrultusunda yapmak zorundasınız. Öğrencinin emeğinin ve puanının karşılığı olan bir okulda eğitim görebilmesi için bu şarttır. Neredeyse tüm 8. Sınıf öğrencilerine merkezi sınav uygulayıp, sadece yüzde 0 ila 4’lük dilim arasına girebileni nitelikli okula(!) alacağım, geri kalanını yerel yerleştirme ile okullara dağıtacağım diyerek çocukların eğitim hayatları ve gelecekleri ile oynayamazsınız. Özgür Eğitim-Sen olarak tekrar tekrar soruyoruz, madem sınav sistemi devam edecekti ve öğrencilerin tamamına yakını bu sınava girecekti neden TEOG sistemi, alanın gerçekleriyle örtüşmeyen gerekçelerle apar topar kaldırıldı. Öğrenci, veli ve eğitimciler nezdinde meşruiyeti sağlanmış, kimsenin şikâyetinin olmadığı, fırsat eşitliğini büyük oranda sağlayabilen bir sistemi ikbal kaygılarıyla kaldırıp yerine ucube bir sistem getiren kifayetsiz muhterisler bunun izahını yapmalı, hesabını vermelidir. Çocukların hayatı, ülkenin geleceği ile oynamak bu kadar ucuz olmamalı.

Esas Facia Yine Yerel Yerleştirmede Yaşanacak

Yerel yerleştirmede geçen yıl çok daha büyük bir facia yaşandı ve bu yıl da yaşanacak. Ankara’nın iki ilçesi üzerinden örnek verecek olursak; Altındağ’daki 51 ortaokuldan mezun olan 6 bin civarındaki 8. sınıf öğrencisi, kontenjanı 2000 civarında olan 8 Anadolu Lisesine, Keçiören’deki 63 ortaokuldan mezun olan yaklaşık 13 bin öğrenci ilçedeki 10 Anadolu Lisesine yerleşmeye çalışacak. MEB yine geçen yıl olduğu gibi kontenjan artırmak için birçok liseyi çiftli eğitime geçirecek, yeni sınıflar açmak için laboratuar kapatacak, sınıf mevcutlarını 40’tan belki 50’ye çıkaracak fakat yine de talebi karşılayamayacak. Çünkü velilerin büyük çoğunluğu çocuklarını diğer seçenekler olan Meslek Lisesine veya İmam Hatip Liselerine göndermek istemiyor. Geçen yıl 5 tercih hakkının 2’sini farklı türde okullar için kullanma zorunluluğuna rağmen kontenjanlarının yüzde 45’i boş kalan bu okulların neden az tercih edildiğini sorgulamadan ve nitelik sorununu ortadan kaldırmaya yönelik hiçbir çalışma yapmadan öğrencileri zorunlu olarak bu okullara yerleştirmenin hakkaniyet ve adalet duygularını zedelediği bilinmelidir.

Hak ettiği Anadolu lisesine yerleşemeyen öğrencinin önünde iki seçenek bulunuyor. Ya hiçbir şekilde istemediği diğer okul türlerinden birine kayıt olacak ya da açık liseye geçecek. Ailesinin maddi durumu iyi olan öğrenciler için üçüncü bir seçenek olarak özel okula kayıt olma imkânı bulunuyor. Görüldüğü üzere maddi durumu yetersiz olan başarılı bir öğrencinin çok fazla şansı bulunmamakta, bu da eğitim sistemimizin sosyal ve sınıfsal eşitsizliği yeniden ürettiği tezlerini doğrulamaktadır. 

Yerel yerleştirme kapsamındaki liselerin adrese dayalı olarak belirlendiğine bakılarak öğrencinin evine yürüyüş mesafesinde olduğu da sanılmamalıdır. Belirlenen okulların büyük kısmı otobüsle hatta çift vesaitle veya servisle gidilebilecek uzaklıkta yer alıyor. Dolayısıyla sistem vaat ettiği gibi servis sorununu çözmekte de başarısız olmuştur. Aynı şekilde dershanelere olan ihtiyacı ortadan kaldırma vaadiyle yola çıkıp yeni soru tipleri ve sınavın zorluk derecesinin artması nedeniyle bu ihtiyacı kamçıladığı, velileri yine dershanelere mahkûm ettiği gibi.

Ayrıca özellikle belirtmeliyiz ki Özgür Eğitim-Sen olarak, MEB’in iddia ettiği gibi herkesin istediği okula gitmesinin mümkün olmadığını düşünüyoruz. Problem tüm öğrencileri Anadolu lisesine yerleştirmek, herkesi memnun etmek değil, adaletli yerleştirmeyi sağlamak, öğrenciyi hak ettiği okula adil şekilde yerleştirmektir. Yoksa seneye daha çok talep olunca kontenjanı tekrar artıralım, 200 değil 600 öğrenci alalım, ikili değil üçlü eğitim verelim hatta gece de eğitim verelim ve böylelikle sorunu çözmüş olalım mantığıyla hareket etmek yapılan yanlışı yeni yanlışlarla kapatmaya çalışmak olacaktır.

Hatadan Dönmek Erdemdir

Oysa hatadan dönmek şahıslar için olduğu kadar devletler için de erdemdir. Öğrencileri geçen yıl hakka, adalete, fırsat eşitliğine uygun bir şekilde bir üst eğitim kurumuna yerleştiremedik, o yüzden sistemi yeniden düzenleyip puan üstünlüğünü baz alarak yeniden yerleştirme yapacağız demek yerine liseleri cadı kazanına çevirmek ülkenin geleceğine darbe olacaktır. Göreve başlar başlamaz kucaklarında kocaman bir LGS sorunu bulan yeni MEB yetkililerinin görevi bu konuda yapılan yanlışları yeni yanlışlarla örtmeye çalışmak olmamalıydı. Ama maalesef esasen MEB’in dahi hiç hoşnut olmadığı bu ucubenin devamına karar verildi.
Özgür Eğitim-Sen olarak bu sistemin zararlarına en başından beri dikkat çekerek yetkilileri defalarca uyaran ve kamuoyunu bilgilendirmeye çabalayan tek sendika olduğumuzun altını çiziyoruz. Ve söz konusu sınav sisteminin top yekûn kaldırılarak önümüzdeki yıldan itibaren tüm ilgili STK’lerle istişare edildikten ve her yönüyle düşünüldükten sonra kurgulanmış yeni bir sınav sitemine ihtiyaç olduğunu belirtiyor, bu yıl oluşacak mağduriyetlerin de herkesi memnun etme kaygısıyla değil, adaletsizlik ve eşitsizlikleri ortadan kaldıracak şekilde giderilmesini talep ediyoruz.

Bekir Birbiçer – Özgür Eğitim-Sen MYK Üyesi

The post LGS Fiyaskosunu İfşa Etmeye Devam Ediyoruz! appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Proje okullar kifayetsiz muhterislerin oyuncağı mı ?

Yukarıdaki sorun alanlarına eklenen bir sorun da çoğaldıkça içeriksizleşen ve kifayetsiz muhterislerin at oynattığı bir alan haline gelen proje okullar meselesi.

Proje okul projesi MEB tarafından Mart 2014’te uygulamaya konuldu. Bakan onayı ile proje okul olarak seçilen okullara yönetici ve öğretmen atamalarını da Milli Eğitim Bakanı doğrudan yapacaktı.  İlk etapta kırk okul ile başlayan proje okul uygulaması kısa sürede 155 okula ulaştı. Türkiye’nin en köklü ve gözde liseleri proje okul kapsamına alındı. Kurum kültürü oturmuş, geleneği olan, yüzde 0,1’lik dilimle öğrenci alan, akademik başarısı oldukça yüksek, öğretmenini ve yöneticisini sınava tabi tutarak alan bu okullar proje kapsamına dâhil edildikten sonra öncelikle ara nakillerde taban puanın kaldırılmasıyla çok düşük puanlı öğrencilerin dahi girebildikleri okullar haline getirildi.
İkinci aşama olarak 2016 yılında bu okullarda büyük bir öğretmen ve yönetici tasfiyesi gerçekleştirildi. MEB, 1 Eylül 2016’da Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği’ ile proje okullarda sekiz yıl görev yapmış olan tüm öğretmenlerin ilçelerindeki herhangi bir okula atamasını yapmaya başladı. Böylece proje kapsamına alınan okullardaki 1200’e yakın öğretmen ve idarecinin görev yerleri değiştirilerek yerlerine herhangi bir kriter gözetilmeden atamalar yapıldı. Yapılan bu atamalar vakıfların ve mezun derneklerinin ilgi ve desteğiyle nitelikli hale gelmiş olan okullarının kimliksizleştirilmeye çalışıldığından yakınan öğrenci ve velilerin protestosu ile karşılandı. Fakat MEB hiçbir şekilde geri adım atmadı.

2016 yılında yönetmelikte yapılan bir değişiklikle okulun proje okul olması için “Merkezi sınavlarda kendi türünde başarı ortalamasına göre il genelinde ilk beş dereceye sahip olması” ile “Okulun açılış tarihi, yapısı veya yetiştirdiği devlet adamları itibarıyla tarihi nitelik taşıması” şartları kaldırıldı. 2017’de TEOG’un kaldırılmasıyla proje okul uygulamasında yeni bir süreç başladı. Sınavla öğrenci alacak olan tüm liseleri proje okul kapsamına aldılar ve tematik okulların da kapsama alınmasıyla proje okul sayısı 2000’li sayılara ulaştı.

2018 Temmuz’unda yönetmelik tekrar değiştirilerek proje okul olma kriterleri iyice kolaylaştırıldı. Artık belirlenen 6 kriterin sadece 1’ini taşımak yeterli olacaktı proje okula dönüşmek için. Aynı yönetmelikte bu okullarda çalışan öğretmenlerin görev sürelerinin yeni yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle başladığı belirtildi. Böylece 2014’te bu okullara atanan ‘’makbul öğretmenler’’ göreve yeni başlamış olarak kabul edildiler ve zaman kazanmış oldular. Ayrıca 4+4 olan görev süresinin 2 yıl daha uzatılabileceği maddesi getirilerek maksimum süre 10 yıla çıkarılmış oldu.

Proje okulların hukuku keyfilik mi ?

Bu okulların öğretmen atama sistemi duyuruya bile çıkmadan tamamen keyfi bir şekilde yürütülüyor. Yönetmeliğe göre okul müdürü teklif ediyor, İl Milli Eğitim Bakanlığa gönderiyor, Bakan da onaylıyor. Sistem bu haliyle bile olabildiğince istismara açık iken devreye başka faktörlerin girmesi, sendikanın müdahalesi, referans ilişkileri, kayırma vs. ile hiçbir kriter, liyakat, yeterlilik gözetilmeksizin atamalar gerekçeleştiriliyor. Böylece eğitim sistemi içerisinde oluşturulan ‘’ayrıcalıklı okullara’’; niteliği, donanımı, formasyonu bilinmeyen ama bürokraside sırtını dayadığı tanıdığı olan veya sendikayla yakın teması olan kişiler dolduruluyor. Ayrıca bu okullara atanmak 4 yıl veya 8 yıl orada görev yapmayı garantilemiyor. Eğer idare dilerse sizin görevinize son verip herhangi başka bir okula gönderebiliyor. Dolayısıyla mutlak itaat isteyen bir yapı içerisinde öğretmenin her an gönderilme korkusuyla pasifleştirilmiş halde çalışması söz konusu. Keyfe keder yapılan atamalar kişisel kriterlere göre sona erdirilebiliyor. Bu konuda idari yargı kararları da hukuk devleti kavramını sorgulatacak derecede dikkate alınmayabiliyor, yargı kararlarına uygun değişiklikler yapılmayabiliyor.

Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk’a soruyoruz !

Proje okul nedir, ne işe yaramaktadır?

Sistem içerisinde farklı bir sisteme sahip olan bütçesiyle, atama düzeneğiyle ayrıcalıklı konuma sahip olan bu okulların özelliği nedir?

Hangi ulusal veya uluslararası projeye imza attılar? Hangi konuda fark yarattılar?

Bu okullar belirlenirken hangi kriterler gözetildi? (Bu noktada sınav listesinde iken sonradan çıkarılan, listede yokken sonradan alınan okulların geri planda hangi hesaplaşmalar dahilinde harcandığına veya ödüllendirildiğine dair şahitliklerimizin, Milli Eğitim sisteminin içerisinde bulunduğu açmazdan kurtulması noktasındaki umudumuzu körelttiğinin bilinmesini istiyoruz.)

Sayıları giderek artan, çoğaldıkça da niteliksizleşen bu okullar, her fırsatta en büyük rüyanız olduğunu söylediğiniz ülkedeki okullar arası eğitim farklılıklarını kaldırma hedefinizle ne kadar örtüşüyor?

LGS sistemini getirerek; kurum kültürü olan, tercih edilen, yüzdelik dilimi yüksek yüzlerce okulu sınav listesinden çıkararak mahalle mektebi haline getirip de sınav listesinde kalan okulları proje adı altında farklı bir yönetmelikle kadrolaşma amaçlı kullanılan yerler haline getirmenin mantıklı izahı nedir?

Okulların ismini proje yapıp içini boşaltmak, deneyimli kadroları tasfiye edip köklü okulları sıradanlaştırmak ve torpille, kayırmacılıkla kadro oluşturmak eğitim sistemimizin hangi açığını kapatmış olacak?

Bu okulların yönetici ve öğretmenleri atanırken hangi objektif kriterler gözetilmektedir? Bu okullara seçilen öğretmenler yüksek lisans mı yapmış, iyi derecede yabancı dil mi biliyorlar, yurt dışında doktora mı yapmışlar, sınav mı kazanmışlar?
Neden eskiden olduğu gibi bu tarz okullara öğretmen ve yönetici atanırken sınav yapılmıyor, objektif şartlar belirlenmiyor. Devlet kurumlarına keyfi ve hukuksuz bir şekilde nasıl atama yapılabilir?

MEB öğretmenleri arasında neden proje okul öğretmenleri ve diğerleri gibi bir ayrıma neden olunuyor? Bir okulu belli anlayışta öğretmenlerden mürekkep hale getirmek, okullarda kadrolaşmak, okulları bizim oğlanlarla doldurmak milli eğitimin hangi yarasına merhem olacak?

Özgür Eğitim-Sen olarak soruyoruz : “proje okul” adı altında sahnelenen bu rezalete “DUR !” diyecek misiniz ?

Özgür Eğitim-Sen Yönetim Kurulu

The post “Proje Okul” Neyin Projesi ? appeared first on Özgür Eğitim-Sen.