Siverek’te yaşanan elim hadise üzerine doğrudan Şanlıurfa’daki eğitim çalışanlarından bana ulaşan bilgi notu böyle. Nihayetinde eğitim ortamında gerçekleşen ve saldırganın intihar ettiği, öğretmen ve öğrencilerin ise yaralanarak ölümden döndüğü bir olayı yaşadık. Olayın şokunu atlatamamışken Kahramanmaraş’tan gelen çok daha ürkütücü bir saldırıyla irkildik. Bu kez de henüz bir ortaokul öğrencisi olan saldırgan, okulundaki 8 öğrenciyi, 1 öğretmeni öldürdükten sonra intihar ediyor. Gelen haberlere göre hala durumu kritik olan yaralı öğrencilerimiz de var. 5 silah ve 7 şarjör ile okul basıp olayı gerçekleştiren kişi, tekrar altını çizelim, 14 yaşındaki 8. Sınıf öğrencisi, olayın gerçekleştiği yer de bir okul.

Olayın sıcaklığı üzerinden verilmesi gereken tepkiler, alınması gereken acil tedbirler zaten işin doğası gereği yapılıyor, yapılacak. Ancak “eğitim, çocuklar/gençler, şiddet, ölüm” döngüsünde seyreden çok önemli bir sorun başlığımızın mevcudiyetini görmekten bizi alıkoymamalı. Bunlar şüphesiz çok gerekli ancak asla yeterli olmayan hususlar. Eğitim meselesi ile ilgili yazan birisi olarak bizi bekleyen büyük tehlike ile mesai harcadığımız, gündem ettiğimiz yerler arasında bir temassızlık olduğunu vurgulamaya çalıştım, çalışıyorum. Çok açık bir tablo ile karşı karşıyayız ve yaşanan bu elim hadiseler de maalesef bunu teyit eder niteliktedir. Konunun yapısal nedenleri, sosyolojik zemini üzerinde uzun uzadıya durmamız ve bu tür sistemik meseleleri bireyselleştiren dile de özenle mesafe koymamız gerektiğini belirterek acil olarak üzerinde durulması gereken hususların altını çizmek istiyorum.

Ülkemiz nüfusunun yaklaşık dörtte birinin bütün hayat döngülerini sürdürdükleri mekânlardır okullar. Dolayısıyla hayatımızın nasıl olduğunu ve işlediğini gösteren bir ayna olarak görülmeli eğitim ortamları. Okulun, akreditasyonu yapılmış bir hayatın kurulduğu yer olmaktan ziyade yaşanan hayatın yansıdığı ve meşrulaştırılarak yeniden üretildiği bir yer olduğu tespiti, eğitim sosyolojisinin önemli bulgularından, iddialarından birisidir. Çocuklarımızın ve gençlerimizin hayatlarını sürdürdükleri eğitim ortamları, son olaylar yeniden göstermiştir ki, anlamlı bir güvenlik tedbirinden yoksun, korunaksız mekânlardır. Bu mekânları kimden, niçin, nasıl koruyacağımız gibi bir tartışmanın kendisini tüm anlamı ve önemiyle bizi bekleyen önemli başlık olarak şimdilik not etmiş olalım. Bauman’ın tanımlamasıyla “Akışkan Modernite”de işlerin, ilişkilerin, değerlerin vs. artık sabit olmadığı, her şeyin geçici olduğu hissi, insandaki aidiyet ve güven ihtiyacı sarsılıyor. Güven/lik, aidiyet kaybı, mahremiyetin dönüşümü vs. dediğimizde artık bildiğimiz dünyanın ötesinde yeni bir durumla karşı karşıya olduğumuzu anlamamız gerekiyor.

Tam da böylesi bir alt üst oluş eşiğinde eğitim ortamlarını, eğitimcileri ve çocuklarımızı, gençlerimizi ne tür bir güvenlik mimarisi ile kuşattığımız ciddi bir sorun başlığı. Buradaki güvenlik mimarisi ifadesi doğrudan güvenlik bürokrasisisine indirgenemeyecek kadar önemli, geniş ve derin bir duruma işaret ediyor. Diğer taraftan iki olayda da görüldüğü üzere, eğitim ortamlarına girmenin, eğitimcilere ve öğrencilere yaklaşmayı güvenlik açısından filtreleyen anlamlı bir mekanizmadan da yoksun durumdayız. Her tür müdahaleye açık olma hâli; hem mekânın hem de mekândaki aktörlerin esasında çok da önem taşımadıklarını gösteriyor. Çünkü bunların taşıdıkları önemin fiili göstergesi, ilişkinin, işleyişin, düzenlemelerin, tedbirlerin ne olduğuyla doğrudan bağlantılıdır. Güvenlik veya emniyet görevlisinin mevcudiyeti yoksa bu tür bir hizmet alımını sağlayacak mali güçten yoksunsanız, o zaman şu yakıcı gerçeğin altını yeniden yeniden çizmemiz gerekiyor:

Devlet zorunlu eğitimle belirli bir nüfusu zorunlu olarak okula yönlendirmekte ancak bu nüfusun yönlendirilmesinin gerektirdiği yükümlülükleri üstlenmekte ise ihmalkâr davranmaktadır.

Çocukların okula gelmesi zorunludur ancak bu çocukların aç olup olmadığıyla ilgili değildir.

Çocukların okula gelmesi zorunludur ancak okuldaki ilişkinin çocukların gereksinimine ne kadar uygun olduğu tartışma dışıdır.

Çocukların okula gelmesi zorunludur ancak okulun mekân/zaman düzenlemesinin çocukların gelişimine uygun olup olmadığı müdahale dışıdır.

Çocukların okula gelmesi zorunludur ancak geldikleri okul ortamı ile öğrencilerin her türlü güvenliğini sağlayacak tedbirlerin alınıp alınmadığı gerçeği arasındaki gereklilik konuşulmaz.

Çocukların okula gelmesi zorunludur ancak geldikleri okulda ne öğrenecekleri, kimden öğrenecekleri, nasıl öğrenecekleri onlara sorulmaz.

Çocukların okula gelmesinin zorunlu olduğu yerde “çocukların her biri özeldir” denir ancak hepsi standart, hiyerarşik, otoriter bir ilişkiye, işleyişe mahkûmdur.

Eğitim, eğitimci, öğrenci çok önemlidir anlatısı yaygındır ancak hedef haline geldiğinde bu önemi gösteren bir kurumsal refleksten, yürürlüğe sokulan koruyucu, caydırıcı yasal bir güvenceden yoksundur.

Yukarıda da değindiğim üzere maalesef ülkemizde eğitim ve eğitimciler mevzusu lakayt ve sorumluluk taşımayan bir dilin girdabında anlamsızlaşmaktadır. Toplum nezdinde eğitimciler bırakın rahmetli Topçu’nun ifadesiyle kültürün otorite merkezi olmayı devletin korumasını hisseden/hissettiren bir memur bile değildir. Yaptığı mesai saatleri ve tatil süreleri üzerinden anlamsızlaştırılan, karikatürleştirilen, devletin diğer çalışanları ile mali ve özlük hakları üzerinden sığaya çekilen bir şamar oğlanıdır bugün öğretmen.

Eğitim her tür döngüsü ile çekilmesi mukadder bir çiledir öğrenciler için. Bunu görmek için başını kuma gömmekten, gerçekliği başka tür arayışlar ile gölgelemekten vazgeçmemiz yeter.

Toplumsal hayatımızın işleyişinde açığa çıkan gerilimi, stresi, negatif enerjiyi absorbe edecek işleyişten, yapılanmalardan yoksunuz. Eğitim ortamları bunu giderecek bir yer olmaktan ziyade maalesef yapı, ilişki, işleyiş olarak arttıran, radikalleştiren birer odak olarak varlıklarını sürdürüyorlar..

Özellikle sosyal medyanın, iletişim araçlarının ve ortamının belirlediği yeni sosyalleşme biçimleri ve bunların kontrolsüzlüğü ve denetimsizliği, ekran içeriklerinin ölçüsüz yapısı anomikleşen toplumsal gerçekliğimizi büsbütün çığırından çıkarmaktadır.

Kullandığımız araçlar, birer araç olmanın ötesinde kendi mesajları olan, yönlendirmeleri olan, düzenekleri olan baş edilmesi güç birer düzen dayatıcıdırlar. Sadece düzen dayatıcı değiller aynı zaman da ve çok daha önemlisi derme çatma düzenimizi çözmekte, anlamsız ve işlevsiz kılmaktadırlar.

Halil Cibran, “suçlu mağdurun kurbanıdır çoğunlukla” der. Bu tespit basit bir edebi cümle olmanın ötesinde hikmetli bir kavrayışın ifadesidir. Yaşadığımız şiddet olaylarını anlamlandırmak bu açıdan hayatı anlamlandırmak kadar zor ve önemli bir görev olarak karşımızdadır. Doğrusu, bu tür hadiseler bizim için yeni başlıyor ve uyarı sadedinde pek çok kez değindiğim üzere bu tür bir kavrayışla bırakın meselelerle baş etmeyi doğru dürüst bir konuşmadan bile mahrum olacağımız açıktır.

The post Silah okula girdi: Güvenli alanların çöküşü appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Ara tatili geride bıraktık. Eğitim çalışanlarının ve öğrencilerin bir hafta soluklanması için sistemde var olan ara tatil,bürokratik bir müdahaleyle iklimi, ilişkiyi zehirleyen bir döneme dönüştü. Yıllardır en önemli ve belirleyici eğitim faaliyetinin yaşadığımız hayat, içinde bulunduğumuz ilişki, tabi tutulduğumuz muamele olduğunu söyleyip duruyoruz. Ancak bildiğinden şaşmayan bir düzen yürürlükte olduğu için bir noktadan sonra hepimiz bozuk plak gibi kendimizi tekrar eden birer garip mahlûka dönüşüyoruz. MEB’in ara tatil için yaptığı düzenleme ülkedeki tüm eğitim konuşmasının anlamsızlığına doğrudan kapı aralayan bir müdahale oldu. Bu müdahaleden sonra yapacağımız her türlü eğitim konuşması bu sevimsiz gerçeklikle yüzleşmeme atılımı olacaktır. Eğitimcilerin kullandığı platformlarda MEB’in eğitimcileri izlemekle yükümlü tuttuğu videoların nasıl daha hızlı izlenebileceği, soruların ne olduğu ve verilecek cevapların neler olduğu ile ilgili bilgilerden geçilmiyor. 

Bir milyonu aşan eğitimcinin videoları izlemeden nasıl izlemiş gibi yapacağı, sorulara izlemeden hangi cevapları vereceği şeklinde aşağılayıcı, seviye düşürücü ve eğitimcinin itibar ve özsaygısını doğrudan zedeleyen işlere alan açan MEB’in Türkiye’de temel eğitim-öğretim faaliyetinin katledicilerinden birisi olduğunu kayda geçirmek mecburiyetindeyiz. Attığımız taşın ürküttüğümüz kurbağaya deyip değmeyeceğinin hesabını yapamayan, kendi eğitimcilerinin rahatsız edilmesinden adeta keyif duyan ve pusu kurar şekilde iş ve işlem tesis eden bir bakanlığın stratejik aklından, paradigmatik değişiklik kapasitesinden bahsetmek akla ziyandır. 

Yalın gerçeklik söylenen şeylerin ne olduğunu apaçık önümüze getiriyor. Bu tarz muamelelerin girdabında savrulan bir ülkenin peynir gemisini lafla yürütmeye kalkışmasından daha doğal ne olabilir! Gerçekliğin sert koşullarıyla yüzleşmek yerine fantastik anlatılarda savrulmayı tercih etmenin bir akıl tutulması, bir gerçeklik yitimi olmadığını söylemek mümkün mü? Sistem değişikliği, paradigmatikkırılma anlatılarına muhatap kılındığımız noktada ülkenin eğitimcileri toplu şekilde bakanlık eliyle kopya çekmeye yönlendiriliyorlar. İşleyiş, ilişki bu ise anlattığımız, açıkladığımız şeylerin bir anlamı olabilir mi? Başlarken belirttiğim üzere güzel anlatı evreninde yol aldığımız söyleniyor ancak gerçekliğin çölünde irkilerek uyanmaya devam ediyoruz.

The post Ara tatil, videolar ve boşa çıkan varlığımız appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Zorunlu eğitim nedir? Problemleri nelerdir? Ne zaman hangi koşullar içinde ortaya çıkmıştır? Bu formun (zorunlu eğitim) kapasitesi, kısıtlılıkları nelerdir? Bunlar yürüttüğümüz faaliyetin ne olduğuna ilişkin genel sorular. Bir de işleyişinden ve sonuçlarından memnun olmadığımız hususlar var. Zaten bizde sorun teşkil eden kısmı da burası. Öğrenciler varsayıldıkları gibi bir görünüm sergilemiyorlar bu düzen içinde. Başarıları düşük, insani ilişkileri olabildiğince problemli. Dolayısıyla çoğunlukla eğitim yuvaları birer kapatılma kurumuna dönüşüyorlar. Öğrenciler, ilgi ve istidatları yönünde çok boyutlu gelişim gösteren insanlar olmaktan ziyade akılları, ruhları cendereye alınmış birer isyankâr mahkûma dönüşüyorlar.

Bu durumlara yıllardır çeşitli vesilelerle değindiğim için uzatmak istemiyorum. Tartışmamızın anlamlı bir sonuç doğurabilmesi için öncelikle sıkıştırıldığı bu dar alandan çıkması gerekiyor. Sistemin sonuçlarına ilişkin memnuniyetsizliği teknik, lokal alanlara kaydırıp çözüm üretmeye çalışmak esas itibariyle ne aradığını bilmemektir. Örneğin Zorunlu eğitim kapsamında yer alan son dörtlük dilimde 3+1 veya 2+2 gibi düzenlemelere girişmenin ne mantığından ne de anlamlı bir izahından bahsetmek mümkün gözükmüyor. Çünkü son dörtlük dilim için dile gelen sorunların neden ortaya çıktığına ilişkin anlamlı bir analiz söz konusu değil. Ne oluyor da bu sistemin içinde büyüyen çocuklar sistemin memnun olmadığı bir şekle bürünüyorlar? Bu çocukların başlarına ne geliyor? Hangi muameleye tabi tutuluyorlar? Hangi ilişki ağında büyüyorlar? Beğenmediğimiz sonuçların ne kadarı sistemle ilgili, ne kadarı yaşadığımız hayatla ilgili?

Türkiye’de temel mesele; meseleleri meselelerin gerektirdiği ciddiyeti karşılamadan konuşmaktır. Bu yüzden zaten Türkiye meselelerini anlamlı bir çözüme kavuşturamıyor. Bu yüzden meseleler kronikleşiyor, içinden çıkılmaz bir hal alıyor. Böyle olduğu için de ciddiyetle konuşulması gereken meseleler maalesef bir değişiklik yapılıyormuş havası oluşturularak olduğu gibi bırakılıyor. 3+1, 2+2 vs. gibi başlıklar ve halelendikleri söylem göstermektedir ki yine alanı tüm omurgasıyla muhafaza edip bir takım makyajlarla işi geçiştireceğiz. Sorulması gereken sorular sorulmadığında, kuşanılması gereken ciddiyet temin edilmediğinde başka bir şeyin olabilmesi de mümkün olmaz zaten.    

The post Bu öğrenciler isyankâr mahkûmlara nasıl dönüşüyorlar? appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Hayatın bu yeni hüviyetine ilişkin anlama çabasının çok yetersiz kaldığı bir tarihsel eşikteyiz. Krizi derinleştiren ve baş edilmesi güç hale sokan şeylerden birisi de karşı karşıya olduğumuz bu yeni durum karşısındaki anlamlandırma kapasitemizdeki yetersizliktir. İnsanlık tarihinin başından bu yana süre gelen değişim dinamiğinin bir uzantısı gibi değerlendirilemez içinde bulunduğumuz dönem. Bu uzun tarihin içinde önemli kırılma anları var ve görünen o ki tarım, sanayi devrimi tarzı köklü kırılmalar gibi içinde bulunduğumuz bu yeni dönem de kullandığımız araçlarla birlikte belki de öncekilerden çok daha büyük bir kırılma anlamına geliyor. Yapay zekâ, trans hümanizm vs. gibi başlıklar bu büyük kırılmanın göstergesi olan başlıklar. Dolayısıyla gittikçe radikalleşen yeni süreçte mesele basit bir tarihsel dönemi isimlendirme meselesi olarak anlaşılmamalı. Bildiğimiz dünyanın çözülmesi durumu da zaten dünyanın organizasyonu ile ilintili yaşanan yapısal kayma ile ilintili.

Bekir Birbiçer, İçinde savrulduğumuz bu radikal başkalaşım sürecine ilişkin anlama çabasını ısrarlı bir şekilde sürdürüyor. Yazının başlığına aldığım “Dünyanın Sonundan Çok da Bir Şey Beklemeyin” cümlesi, Birbiçer’in yeni kitabının ismi. Daha önceki kitaplarında olduğu gibi Birbiçer karşı karşıya olduğumuz durumun genetiğine ilişkin bir arayış ve sorgulama içerisinde. Yerleşik klişelerin dışında eleştirel bir bilinçle yeni durumun ne olduğu ve ne tür yansımalarının bulunduğu üzerine etraflı bir gezintiye davet ediyor. Eğitimin odakta yer aldığı sorgulamaları bu kitapla din, aile, tüketim, kimlik gibi değişik alanları da içerecek şekilde genişlemiş. Hazır cevapların, sorgulanmayan kabullerin ötesinde tabiri caizse “gerçeğin çölü”yle yüzleştirme çabası içinde.

“Bize anlatılan hikâye ile hipnotize olduk. O nedenle biraz geriye çekilip gerçekliğimizi analiz etmek ve önemli bazı soruları sorup cevaplamak icap ediyor” diyen Birbiçer okuyucularına paketlenmiş bir çözüm sunmuyor. Ondan çok daha önemli ve çok daha zor olanı gerçekleştirmenin peşinde. Mevcut durumla, netameli koşullarla yüzleşme çağrısı.

Başlığa bakıp yazarın umutsuz olduğunu ve dünyanın bu haliyle yok oluşa sürüklenip gideceğini düşündüğünü zannetmeyin. Mevcut haliyle dünyaya ilişkin tozpembe bir tablo çizmek için ya yaşananların ne olduğundan bihaber olmak veyahut böyle sürgit devam etmesinde çıkarı olmak gereklidir. O yüzden Birbiçer’in kitabının başlığına başlığına yansıyan kötümserlik dünyayı bu haliyle bırakmama çağrısı ve çabasıdır. Tam da bu yüzden bu çabanın çekirdeğinde ümit var, dünyanın sonuna ilişkin pek çok şey yapılabilir inancı var. Şüphesiz aynı zamanda yapma zarureti ve aciliyeti var.

The post “Dünyanın Sonundan Çok da Bir Şey Beklemeyin” appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Retoriğe baksak eğitim en önemli meselemiz veya en önemlilerinden birisi. Hayat memat meselesi. Böyle söylüyoruz ancak hayat akışımız kendi normal döngüsünde devam ediyor. Kurduğumuz cümlelerin içeriği ile yaşamımızın seyri arasında bir bağlantı kurmak mümkün değil. O yüzden Türkiye’de “en önemli meselemiz”, “hayat memat meselesi” gibi ifadeler esasında kendi kendimize çektiğimiz operasyonun dışavurumları olarak görülmelidir. Çünkü bu tarz vurgulu ifadeleri kullanmakla sorunların gerektirdiği iş ve işlemleri yaptığımız yanılgısını oluşturuyoruz. Dolayısıyla abartılı bir dil eşliğinde yoz ve öldürücü bir rutini problemsiz bir şekilde sürdürebiliyoruz. 

Bakar mısınız lütfen! Eğitim alanı “hayati önemde” ifadeleri eşliğinde iki yüzyıllık toksik bir yapıyı aynı şekilde muhafaza ediyoruz. Kültür, sanat alanımız böyle, ekonomik vaziyetimiz böyle vs. Yapısal anlamda herhangi bir değişime gitmeden hatta bırakın değişime gitmeyi mevcudu yapısal bir eleştiriye konu etmekten bile itinayla uzak duran konumlanışla yol alıyoruz. 

Zorunlu eğitime ilişkin geçenlerde milli eğitim bakanının başlattığı tartışma bu vaziyetimizin müşahhas bir örneği. Gerçekten de çok önemli bir mevzu, kelimenin gerçek anlamıyla hayat memat meselesi. Ancak sayın bakanın tartışmayı başlatma şekli, tartışmaya katkı vermeye dönük gelen destek ve eleştirilerin düzeyi Türkiye’de yeniden kendimize çekeceğimiz bir operasyonun hayata geçirileceğinin göstergesi olarak not edilmelidir. Çünkü mevzuya ilişkin tartışmada ne usul ne de içerik hayat memat olan bir meselenin gereksinimlerine karşılık verecek düzeyde değil. Tam tersine son derece sığ ve yüzeysel bir tartışmaya konu ediliyor. 

Zorunlu eğitimi kahvehane muhabbetini andırır şekilde “süresi çok uzun, on iki yıl değil on bir yıl olsun” gibi bir içerikle ele almak Türkiye’nin alanda yakalandığı tuzakta kalmaya devam etmesini temine yöneliktir. Tam da bu yüzden kendi elimizle kendimize çektiğimiz bir operasyon olduğundan bahsediyorum. Zorunlu eğitimi bu kontekstte konuşmaya başladığınızda ancak mevcudun muhafazasını sağlamış olursunuz. Daha da doğrusu zorunlu eğitimi konuşmamış, tartışma dışı bırakmış olursunuz. Çünkü zorunlu eğitimi gerçekçi bir şekilde konuşmak demek zorunlu eğitimin içinde bulunduğu zemini ve zamanı gözeten bir kavrayış atılımında bulunmak demek. Türkiye ise eski ezberlerini sürdürerek yarına dair güzel hayaller kurmak istiyor. Ya ne dediğimizi bilmiyoruz veya dediğim gibi rutini değiştirmemek için bir takım ayak oyunları çeviriyoruz. Hangisi olursa olsun bizim için felaket anlamına geldiği açık.

The post Kendimize niçin operasyon çekiyoruz? appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

2025 yılına girmemiz dolayısıyla devletlûların büyük kısmı güzel temennilerle dolu yeni yıl mesajlarını paylaştılar. Hepsi de beklendiği üzere iyi dileklerde bulundular, güzel bir yıl geçireceğimizi güzel cümlelerle paylaştılar. Mesajına denk geldiğim devletlûlarımızdan birisi de Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin’di.

Tekin’in mesajı şöyle: “Mutluluk bütün çocukların hakkı. Yeni yılda dünyanın birçok farklı köşesinde milyonlarca çocuk, savaşlardan uzak bir şekilde özgürce sokaklarda koşup oyunlar oynayacakları günü bekliyor. Yeise kapılmak yerine, çocuklarımız için umutla daha çok çalışacağız. Çünkü dünyanın neresinde olursa olsun, gülmek en çok çocuklara yakışıyor…”

Hepimizin katılacağı, onaylayacağı bir mesaj bu. Ancak bu vesileyle yazının başlangıç cümlesindeki tespitle/ithamla devam etmekte yarar görüyorum. Şizofrenik durumumuzu da işin içine yerleştirmek gerekiyor tabi. Elbette savaşlar dolayısıyla yaşlılar, yetişkinler, kadınlar gibi çocuklar da çok büyük mağduriyetler yaşıyorlar. Özgürce dolaşıp oyun oynayacakları bir günleri belki hiç olmayacak. Buraya kadar hiçbir problemimiz yok. Çocuklarımızı savaştan, yıkımdan, ölümden uzak tutmak temel insani görevimiz. Ancak savaştan uzak tutuğumuz çocuklarımıza neler yaptığımıza da ara ara bakmakta zaruret var. Çünkü bakılmadığında şizofrenik durumumuzu görme imkânı da kalmıyor.

Nasrettin Hoca’nın meşhur fıkrasını andırıyor vaziyetimiz.

Hoca günün birinde ata binmek istemiş. Atın boyu epey yüksek olduğu için Hoca, bir türlü atın üstüne çıkamamış. Yanındakilerin kendisine gülmeye başladığını görünce onların duyacağı şekilde sesini yükseltip serzenişte bulunmuş:

-Ah gençliğim ahh! Gençliğimizde biz böyle miydik?

Daha sonra ise sesini alçaltıp kendi kendine mırıldanmış:

-Ben senin gençliğindeki halini de iyi bilirim Nasreddiiin!

Çok dallandırıp budaklandırmak, pornografikleştirip mevzunun buharlaşmasına yol vermemek için mümkün olduğunca kısa tutmaya çalışacağım. Ülkemizde savaştan uzakta yaşayan milyonlarca çocuğumuzun kaç tanesi özgürce sokaklarda koşup oyunlar oynayabilmektedir? Özgürce dolaşacağı bir sokağı var mıdır çocukların veya kaç tanesinin vardır? Özgürce sokakta dolaşabilen çocukların kaç tanesi oyun oynayabileceği bir yer bulabilecektir acaba? Çocukların rahat oyun oynayacağı bir kent tasarımı yapılmış mıdır gerçekten? Çocukların özgürce dolaşabileceği bir hayatımız var mı acaba? Yaşam planlamamız buna elverir nitelikte mi? Başta da sürdüğümüz eğitim-öğretim faaliyeti özgürce koşup oyunlar oynayan çocuklara engel değil midir?

Gülmek çocuklara çok yakışıyor gerçekten.

Tüm insanlara gülmek çok yakışıyor.

Bunları dile getirdiğimizde çocuklarımızı, insanlarımızı güldürmek için neler yaptığımıza, bir şeyler yapıp yapmadığımıza gerçekten bakmamız gerekiyor. Çevresinde özgürce dolaşan çocuklar, sokaklarında mutlulukla oyun oynayan gençler, yeise kapılmamış ve umutla geleceğe tutunan mutlu insanlardan müteşekkil bir Türkiye’de isek yaptığım tespiti/ithamı özür dileyerek geri alacağım. Ancak söylediğimiz sözler ile yaşadığımız hayat arasındaki çelişki ölçü tanımaz bir nitelikteyse durumun ciddiyetiyle yüzleşmek durumunda başka bir seçeneğimiz yok demektir.

Durumumuzun iç açıcı olmaması elbette kötüdür. Ancak iç açıcı olmayan durumumuzun farkında olmayışımız durumumuzun çok kötü olduğunun göstergesidir. Diğer taraftan durumumuz iç açıcı değil, bunun farkında değiliz ve buna rağmen durumumuzun iyi olduğu yanılgısı içindeysek o zaman vaziyetimizin vahametini varın siz düşünün!

The post Sokaklarımızda Özgürce Koşup Oyun Oynayan Çocuklar! appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Haberin başlığı, içeriği ve alt metni zaten köpeksiz köyde değneksiz dolaşmayı çağrıştırıyor. Gerçekten de burada ağızdan çıkan sözün hesabını sorabilen olsaydı, ne böyle bir haber yazılabilirdi ne de bu haber bu şekilde yayygın bir dolaşıma girebilirdi.

Eğitim bahsinde başından beri aynı hususların altını çizmeye çalışıyoruz. Eğitim tartışması mekanik bir tartışma olmaktan çıkarılmadığında anlamlı bir mesafe alamaz.

Alanı gizemlileştiren, sıra dışı birtakım karışımların neticesinde başarının geleceğini ima eden bu dil doğası gereği alanı bırakın bilmeyi ve sorunlara çözüm üretmeyi anlamayı bile imkansızlaştıran bir yapıda. Zaten dolaşıma sokulan haberin içeriğinde Cumhurbaşkanlığı Eğitim-Öğretim Politikaları Kurulu Üyesi ve Türk Eğitim Derneği Genel Başkanı Selçuk Pehlivanoğlu’nun değerlendirmesine yer verilerek gerçeğin kıyısına kadar yaklaşılıyor:

“Eğitimde iki önemli uluslararası sınav var, bunlar PISA ve TIMSS… PISA beceriyi, TIMSS ise bilgiyi ölçüyor. TIMSS’de ciddi miktarda bir yükseliş görüyoruz. Geçici sahte bir mutlulukla sevinmemek gerekir. Ne oldu da bir yılda bu kadar üste çıktık. Bu güzel verilerimiz yok sayılmamalı ama ciddi bir analiz gerekir. 2024 YKS’da bir neti dahi olmayan öğrenci sayısı 64 binin üzerinde…TYT’de ise Matematik’te 40 soruda 7,37 doğrumuz var. Dolayısıyla burada bir çelişki var. Bu gelişimin arkasında durup buna bakmalıyız. Çünkü eğitim bir beka meselesi. Bu sonuçlar eski müfredat çıktıları mı, bunun da incelenmesi gerekir.”

Ancak bu hat üzerinden gerçekliğin çölüne yol almak varken hayal dünyasının çekiciliğine dümen kırmak daha cazip geliyor. Kendimizi OECD’den geldiği söylenen davet mektubuyla karşı karşıya görüyoruz. Zaten OECD tarafından üç ay önce açıklanan “Bir Bakışta Eğitim 2024′ raporu Türkiye’nin “okul öncesi eğitimde 5 yaş grubunda okullaşma oranının 2002-2003’de %11,7 iken 2023-2024’te ise %84,26’ya yükselttiğini, Türkiye’nin eğitim harcamaları açısından OECD ortalamasıyla uyumlu olduğu”na yer vermişti.  Bu ve geçenlerde paylaşılan TIMMS’teki başarıların konuşulduğu bir ortamda gelen davet mektubunda “Türkiye’nin eğitim alanında gerçekleştirdiği başarıların diğer ülkelere aktarılması ve eğitim sisteminizden elde ettiğiniz tecrübelerin paylaşımı sebebiyle PISA Yönetim Kurulu Toplantısı’nı İstanbul’da gerçekleştirmek istiyoruz” ifadelerine yer verildiğini belirtiyor haber.

Elbette Türkiye’nin başarılarıyla sevinmek ve mümkünse bunu tüm dünyanın istifadesine sunmak gurur verici olurdu. Ancak olmayan başarıyı varmış gibi yapmak Türkiye’ye düşmanlık etmektir. Türkiye’nin boş hayallere, tatlı yalanlara ihtiyacı yok. Türkiye’nin ciddiyete ve gerçeklerle yüzleşmeye ihtiyacı var. Bu yapıldığında sansasyonel başarılar olmasa bile pek çok yanlışlıktan uzak durulduğu için anlamlı bir mesafe alış kendiliğinden gelecektir.

The post “OECD heyeti geliyor! Eğitimde başarımızı inceleyecekler(miş)!” appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Bilindiği üzere 20 bin öğretmen atamasının sonuçları yarın açıklanacak. Mülakat tartışması üzerinden neredeyse bir yıldır konuştuğumuz mevzunun niteliği, vaziyetimizin ne olduğunu göstermeye yetiyor. Çok tartışıldığı için sürecin başından bu yana yaşananları tekrarlamayı gereksiz görüyorum. Ancak bütün bu manzara içinde şu tespiti yapmak durumundayız: Türkiye’de anlamlı bir eğitim konuşmasının sınanacağı yer bu gerçekliktir. Bunu görmeyen, yokmuş gibi davranan, etrafında dolanan veya sözüm ona mevzu başka bir şeymiş gibi davranan her konuşma gerçekliği perdeleme girişimi olarak not edilmelidir. Çünkü “ne” söylediğimizden çok daha önemli olan “nerede” söylediğimizdir. “Nerede”, sadece bir mekân olarak anlaşılamaz. O mekânın koşullarına, durumuna işaret eder. O yüzden “bağlam olmadan anlam olmaz” denir. Türkiye, bu yönüyle bağlamsız konuşmanın hayat bulduğu yer şeklinde tanımlanmayı ziyadesiyle hak ediyor.

Bakınız, 20 bin öğretmen alımı için MEB 60 bin kişiyi sadece bu yıl uygulanan mülakata aldı. Mülakatın uygulanması, açıklanan sonuçlar ve yeniden şekillenen sıralamalar üzerin tartışıldı, tartışılıyor. Bu sürece ilişkin MEB’den temelde iki açıklama yapıldı: Birincisi mülakatların öncesinden başlayarak bugüne kadar kullanılan mülakatlarda herhangi bir haksızlık olmaması için nasıl titizlenildiği, hangi önemli tedbirlerin alındığı açıklamalarıdır. İkincisi de mülakat sonuçlarının ardından oluşan yeni sıralamalara ilişkin yaklaşık 5 bin adayın etkilendiği eleştirilerine yönelik Bakan Tekin’in “Yanlış. Benim elimde il bazlı rakam var. 60 bin kişiden toplam 1.100 kişinin yeri değişmiş” yanıtıydı. Teferruatlıca üzerinde durulmayı hak eden bu açıklamaların üzerinde durmakta yarar görüyorum.

Ehliyet, liyakat, hak, hukuk vs. gibi ifadelerin hepsi performatif bir hüviyet taşıyorlarsa anlamlıdır. Aksi taktirde bunları sıralayıp keyfe keder iş yaptığınızda ya ne dediğinizi bilmiyorsunuzdur ya da bile isteye bizi kandırmak istiyorsunuzdur. Ehliyet, liyakat, hak, hukuk dedikten sonra savunulması mümkün olmayan işleyiş kurumsal bir şekilde sürüyorsa ne kadar titizlendiğinizin, ne kadar ihtimam gösterdiğinizin bir anlamı olmuyor. Zaten Bakan Tekin’in “toplam 1.100 kişinin yeri değişmiş” ifadesi ne tür bir anlamsızlık girdabında savrulduğumuzun teyidi hükmünde.

60 bin kişi içinde 1.100 kişinin yeri değişti demekle ne demek istiyorsunuz acaba? 1.100 kişi çok az mı demek istiyorsunuz? O kadar az ki mülakat yüzünden neredeyse hiç kimsenin yeri değişmemiş mi diyorsunuz? Birincisi, hak yendikten sonra 1 kişi olsa ne olur, 1.100 kişi olsa ne olur veya 30 bin kişi olsa ne olur? Burada mesele hakkı yenen kişilerin sayısının az veya çok olması değil ki! Tekrar altını çizelim: İnsanların hakkı yendi mi yenmedi mi? İkincisi Bakan Tekin’in açıklaması sayı o kadar az ki mülakat neredeyse hiç etki etmedi imasında bulunuyor. Yani KPSS üzerinden oluşan sıralama temel olarak korundu deniliyor. İyi de sayı gerçekten belirttiğiniz gibi 1.100 kişi ise, mülakata ilişkin oluşturduğunuz tüm söylemi kendinizin çürüttüğünü fark etmiyor musunuz? Hani KPSS yetersiz idi, mülakat ile nitelikli öğretmen ihtiyacımızı giderecektik? Bunun nasıl olacağı kısmı ayrı bir bahis şüphesiz. Mülakat sonuçları da KPSS paralelinde çıkıyorsa o zaman sizin bütün anlatınızın çöktüğünü kendiniz itiraf etmiş oluyorsunuz. Ölçme ve değerlendirme sürecinde etkisi olmayan bir enstrümanı kullanmadaki ısrarınızın nasıl şaibeli olduğunu sizin açıklamalarınızdan çıkarmak mümkün 60 bin kişi içinde sadece 1.100 kişi de fark oluşuyorsa o zaman dönüp bu sonuçlara yeniden bakmak gerekmez mi?

Çok da uzatmak istemiyorum. Çünkü neresinden tutarsanız elinizde kalan işlerimiz var.  Bu işlerin yaşandığı güzel ülkemiz var.  Bu işlerin hepsinin gözleri önünde cereyan ettiği bir toplumuz var. Nihayetinde iş ve işlem bu. Baktığımızda elimizde tel tel dökülen ÖMK var, mülakat var vs. Konuşmalar ise başka bir evrenden bahsediyor: Türkiye Yüzyılı, maarif, ehliyet, liyakat vs. Bağlamsız konuşmanın keyfini sürmek istiyor herkes. Biraz ciddiyet lütfen!

The post Bağlam olmadan anlam olmaz! appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Örneğin Türkiye’nin eğitim gündemine bakın. Bu alanda yürütülen tartışmalara, konuşmalara bakın. Ortaya bütünlüklü bir şeyin çıktığını söylemek mümkün mü? Herkes gönlünden geçeni, kendince önemli olanı söylüyor. Şüphesiz belki de çok kıymetli, çok önemli şeyler söyleniyor. Ancak mesele bireysel konuşmaların keyfiyeti ile sınırlı değil. Bunların kamusal bir nitelik kazanıp kazanmadığı hususudur. Konuşmaların, tartışmaların kamusal niteliğe bürünmesi, elbette sadece onunla sınırlı değil, tıpkı bir şiraze gibi anlamı ve bütünlüklü bir hüviyet kesbetmemize imkân sunar. Bu durum söz söylemeyi maliyetli bir hale getirir. Herkes ağzından çıkanı duymak, söylediği sözün hesabını vermek mecburiyetinde kalır. Toplumsal, entelektüel bir denetim işlevi görür. Sadece son birkaç ay içinde eğitim alanında iki büyük değişiklik gerçekleşti: Müfredat ve Öğretmenlik Mesleği Kanunu. Bu düzenlemelerin ülkemiz gerçekliğinde, hazırlanışlarındaki ve hayata geçirilişlerindeki vaziyet itibariyle etkisiz kalmaya mahkûm düzenlemeler olarak tarihte benzer girişimlerin yanında yerlerini alacaklarını söylemek müneccimlik olmasa gerek. Örtük bir takım amaçlılıkları perdelemeye dönük düzenlemelerin doğası icabı ülkeye hizmet sunması beklenemez. Öncelikle sağlıklı bir tartışma zemininden yoksun oldukları için beklenen olgunluğa erişemez düzenlemeler. İkincisi olgunlaşsalar bile bu şartlarda genel bir meşruiyet düzeyine erişmeleri mümkün olmuyor.

Dolayısıyla bu koşullarda yapılan her konuşmayı, her düzenlemeyi bizim kendi şahsi konuşma, düzenleme olma gibi bir talihsizlik bekliyor. Bunun bir ülke için, bir toplum için nasıl büyük bir tuzak ve talihsizlik olduğunu belirtmeye gerek yok. Sadece oluşturduğu büyük maliyet dolayısıyla değil aynı zamanda anlamlı bir çözümden uzak tuttuğu için de çok maliyetli.

Bunu aşmanın yolu şirazeyi bulmak. Şu an bir şiraze varmış gibi davranmak akla ziyandır. İnanmayan varsa yaşadığımız hayatın niteliğine bakabilir. Eğitimden ekonomiye, siyasetten mimariye, dinden sanata. Bakmaya yüreğimiz yetiyorsa tabi!

The post Şirazemiz kaymış mı? appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Neden diyemeyiz peki? Çünkü kanunun amacı, gerekçesi ve içeriği arasında bütünlükten, tutarlılıktan bahsetmek mümkün değil. Türkiye’de maalesef devletin işleyişi; haklı, meşru gerekçeler ileri sürüp bu meşru gerekçelerin açtığı alanda saçma sapan düzenlemelere girişmek üzerinden seyrediyor. Buradaki temel konumlanış da esasında mevcut düzenin ve işleyişin muhafazasıdır. Türkiye yapısal, kurumsal anlamda herhangi bir değişikliğe girişmemek için gerektiğinde her şeyi değiştirebilecek bir gözü karalıkla hayat sürdürüyor. Öğretmenlik Meslek Kanunu’nda da gözlemlediğimiz şey maalesef bu.

Bu kanun, öncelikle belirtildiği gibi bir meslek kanunu hazırlama amacıyla yapılmaktan ziyade yanlış planlamalar sonucunda biriken öğretmen adaylarının istihdam edilme taleplerini bertaraf etme amacıyla hazırlanmıştır. Nitekim kanunun omurgasını oluşturan Öğretmen Akademisi’nin varlığının anlamı da budur. Bu açıdan bakıldığında Öğretmenlik Mesleği Kanunu trajik bir şekilde özü itibariyle öğretmen olmaya hak kazanmış yüz binlerce insanın yetkinliğini düşürme, kazanılmış hakları gasp etme amaçlıdır. Temel amacı bu olan bir düzenlemeden, örtük bir operasyon gerçekleştirmek üzere yürürlüğe sokulan bir kanundan fayda temin edilebilir mi? Esasında MEB, atanma talebiyle hükümet üzerinde baskı oluşturan bu ülkenin gencecik çocuklarına sorumlusu olduğu yanlışın faturasını ödetmeye çalışmaktadır. Öğretmen adayları MEB’in, YÖK’ün kısacası devletin yaptığı hatalı planlamanın ortaya çıkardığı maliyeti gerçekçi bir şekilde paylaşmak, bununla yüzleşmek yerine sorunun etrafında dolanarak sahte düzenlemelere girişmektedir. Üniversite düzeni, MEB’in işleyişi aynı bırakılmakta sözüm ona getirilen disiplin ve Öğretmen Akademisi ile de Türkiye’nin asırlık gündemi olan öğretmenin nitelik problemine çözüm üretilmiş olacak.

Yalanlarla, entrikalarla, konuşmaktan hicap duymamız gereken düzey ve içerikle Türkiye’nin bir yere varacağını düşünmek akla ziyandır. Böyle yaparak sorunların çözüldüğü nerede görülmüştür? Yukarıda da belirttiğim gibi maksat sorun çözmek olmayınca ancak bu tür düzenlemeler hayata geçirilebilir.

Öğretmenlik mesleği köklü bir değişim yaşamaktadır ve bu değişimi içinde bulunduğu alan ve alanın içinde bulunduğu hayatın köklü dönüşümü üzerinden okuyarak baş etmeye çalışabiliriz ancak. Bütün yolların Roma’ya çıkması gibi bizim eğitim tartışmamızın da daima bu gerçekliğe gelip dayanmasında bir tuhaflık bulamayız. MEB’in ve egemen eğitim dilinin bizi yönlendirdiği lokal, teknik eğitim kavrayışıyla bırakın meseleleri çözmek meseleleri anlamak bile imkansızdır. Düşünün ki Öğretmenlik Mesleği Kanunu’na ilişkin en temel gerekçelerden birisi olarak öğretmen yetiştirme sürecimizin mutlak bir yeniden yapılanma gerektirdiği üzerine meşrulaştırılırken mevcut yükseköğretim sistemine ilişkin hiçbir değişikliğe gidilmiyor. Her şey olduğu gibi muhafaza ediliyor ve bu her şeyin bir uzantısından başka bir işlevi olamayacak Öğretmen Akademisi üzerinden bize çok güzel sonuçların çıkacağı müjdeleniyor.

Türkiye’de toplum devlet el ele savruk ve sorumsuz bir hayat sürdürmenin sağladığı imtiyazla yaşamaya devam etmek istiyor. Bu imtiyazın çıkarttığı maliyeti ne görmek ne de dolayısıyla çözmek istiyoruz. Durum böyle olunca hem Gazze’de yaşanan katliamları kınıyoruz hem de yanı başımızda Gazze’de yaşananlarla doğrudan bağlantılı olan düzenlemeleri kendi ellerimizle hayata geçiriyoruz veya geçirilmesinde bir tuhaflık görmüyoruz. Çünkü biz hayatın bütünlüğünü, yaptığımız ve yapmadığımız her şeyin birbiriyle bağlantılı olduğunu dikkate almıyoruz. Güzel şeyler söyleyip bildiğimiz, alıştığımız şeyleri yapıyoruz. Böyle olduğunda hem yanlışları yapmaya devam etmiş oluyoruz hem de bu yanlışları yaparken dilimizden düşürmediğimiz doğru ve güzel şeyleri de anlamsızlaştırıp değersizleştirmiş oluyoruz. Tıpkı Öğretmenlik Mesleği Kanunu gibi. Sorunu iyice görünmez kıldık, görünmez kıldığımız soruna iliştirdiğimiz sahte bir düzenlemeyle çözüm ürettiğimizi düşünüyoruz. Bütün bunlar olurken Öğretmenin niteliği, maarif, Türkiye Yüzyılı vs. gibi ifadelerde havada uçuşuyor. Hayat bize güzel!  

The post Hayat bize güzel! appeared first on Özgür Eğitim-Sen.