Son iki sözleşme öncesinde Memur-Sen Genel Başkanı’nın, kendi sendikası dışındaki sendikalara üye olan memurlar ile sendikasız memurların toplu sözleşme getirilerinden yararlanabilmeleri için yetkili konfederasyon olan Memur-Sen’e ‘’dayanışma aidatı’’ ödemelerini talep etmesiyle başlayan tartışma Kamu-Sen’in sert şekilde eleştirmesiyle alevlenir. Memur-Sen’in, bu teklifi 2005’te yetkili sendika iken ilk olarak Kamu Sen’in yaptığını söylemesiyle, mesele kimin daha ahlaksız olduğu gibi bir seviyeye indirgenir ve yeni argümanlarla sürer gider, olan da bu gürültü içerisinde hakkı, hukuku gasp ettirilen çalışan ve emekliye olur.

Memur-Sen bu toplu sözleşme öncesinde 103 TL olan toplu sözleşme ikramiyesinin kendi sendikalarının üyelerine 216 TL şeklinde ödenmesini talep etti. Tartışmaların ana müsebbibi olan talebin tarihsel kökenlerine inelim;

2005 toplu görüşmelerinde Kamu-Sen, görüşmelerin tıkandığı bir noktada Memur-Sen’in de desteğiyle, hükümetten sendika üyelerinin aidatlarını devletin ödemesini talep ediyor. Bu ilginç istek kabul ediliyor ve o tarihten itibaren sendika üyelik aidatları işveren olan devlet tarafından ödenmeye başlıyor. Ancak 2009’da CHP’nin başvurusuyla Anayasa Mahkemesi bu uygulamayı durduruyor. Hükümet de bir müddet sonra anayasal yasaktan kurtulmak için Meclis’ten geçirdiği düzenleme ile ödemenin ismini değiştirerek aidat ödemesine devam ediyor. Bugüne kadar devam eden o uygulamanın yeni adı ‘’toplu sözleşme ikramiyesi’’ oluyor. Yani devlet, memura 3 ayda bir ödeme yapıyor, memur da her ay o parayı sendikasına ödüyor. Sendika aidatını ortalama 20 TL olarak düşünürsek bir üye üç ayda toplam 60 TL aidat ödüyor. Devlet, ikramiye olarak 3 ayda bir 103 TL verdiğinde 60 TL’yi aidat olarak veren üyeye 43 TL kalıyor. Memur-Sen başkanının hesabına göre ise kendi üyesi 216 TL aldığında üyesine aylık 156 TL kalacaktır. Yani 113 TL avanta istiyor. Kopan fırtınanın bütün nedeni budur.

Memur-Sen ve Kamu-Sen el birliğiyle sendikal örgütlenmenin ve mücadelenin altına dinamit koymuştur. Birbirlerinden zerre miskal farkları yoktur. Yetkiyi ele geçirdikleri anda aynı şeyleri yapacaklarını göstermişlerdir. Şu an yetki Memur-Sen’de ve bu yetkisini, gücünü ranta tahvil etmenin yollarını arıyor. Getirdiği bu teklif açıkça haksız rekabet yaratmaktır, çıkarcılıktır, rantçılıktır. Memur-Sen üyesi olmayı cazip hale getirerek üye sayısını artırmak ve giderek bütün memurları uhdesine alarak diğer sendikaları tamamen bitirme girişimlerinin ön adımlarından biridir. Paydaş sendikanın başkanı, Kamu-Sen Başkanı’na ‘’Ama sen de talep etmiştin’’ diyerek ahlaki olmayan yaklaşımın denkliğini bize iyi bir şeymiş gibi sunuyor. Oysa çıkar odaklı yaklaşmak ve tek adam olmak hevesi yerine değer merkezli bakabilse ve tüm memurların hakları için sonuna kadar mücadele etme kararlılığıyla yola çıksaydı herkesin takdirini kazanabilirdi. Ancak bu dışlayıcı yaklaşım biçimi ve tekelci sendikacılık anlayışıyla kamu sendikacılığını bitiren adam olarak tarihe geçmek istiyor. Talepleri sendikacılığı güçlendirmeye, yaşatmaya değil öldürmeye yönelik. Gerçek sendikacı, değer üreterek kendisiyle birlikte diğer unsurların da yaşamasını ister, eşitliği, adaleti ortadan kaldırarak kendisi dışındakilerin yok olmasını değil.

Vatandaşın ödediği vergilerle üye aidatları ödenen bir sendikanın, kendi üyelerine iki kat ödeme istemesi sendikacılığın yüz karası bir durumdur. O yüzden bu tartışmaların ve seviyesizliğin sona ermesi için sendikal mücadelenin ruhuna aykırı olan üye aidatını devletin ödemesi uygulamasından vazgeçilmelidir. Devlet kamu çalışanlarının işverenidir. Dolayısıyla sendikaların muhatabı devlettir yani mevcut siyasi iktidardır. Görevi bu siyasi iktidarla pazarlık ederek, mücadele ederek hakkını almak olan sendikalar, üye aidatını siyasi iktidardan (işverenden) alırsa nasıl mücadele edebilecektir, nasıl bağımsız kalabilecektir. Sendika aidatını işverenin ödemesi ahlaksızlaştırır ve mali bağımsızlığını kaybeden sendikaları devlete bağımlı hale getirir, nitekim getirmiştir de zaten. 2002’de 41 bin üyeye sahipken en büyük rakibinin yerinde saydığı, diğerlerinin ise çok büyük güç kaybına uğradığı yıllar boyunca hükümetin desteğiyle bugün bir milyonu aşkın üyeye ulaşan bir sendikanın bu güce nasıl ulaştığı izahtan varestedir.

Özgür Eğitim-Sen olarak; Her ne isim altında olursa olsun işveren olan devletten, sendikaların üye aidatı almasını reddediyoruz. Her üyenin kendi aidatını kendi kazancıyla ödemesi gerektiğini, bu takdirde kazancına sahip çıkacağını ve sendikasından parasının hesabını soracağını, aynı şekilde üyesinden aidat alan sendikanın da gücünü üyesinden alacağını ve hesabı da üyesine vereceğini dile getiriyoruz. Aidatın devletten alındığı durumda, hesabın da toplu sözleşmelerde devlete ödendiğini tüm çalışanlara hatırlatıyoruz. 

Bekir Birbiçer – Özgür Eğitim-Sen MYK Üyesi

The post Kamu Sendikacılığında Temsil Krizi appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

“Malum sendikanın temsilini gerçekleştirdiği bu oyunun başyapımcısı; üyelikleriyle, mali destekleriyle ve verdikleri güçle kısa sürede sözleşmelerde onu tek yetkili hale getiren üyeleridir.Dolayısıyla bu sendikanın işverenle kol kola vererek çalışana verdiği her zararın vebali aynı zamanda ona güç veren üyelerine aittir.Sözleşmenin imzalandığı kalemin mürekkebini, o sendikanın milyonu bulan üyeleri doldurmuştur. Yapılan ihanettir, zulümdür, hak gaspıdır. Bu zulme giden yolları döşeyenler de bu yetkiyi üyelikleriyle malum sendikaya kazandıranlardır. Eğer vicdanları rahat ve huzurla uyuyabileceklerse sözümüz olamaz, aynen devam edebilirler. Fakat sergilenen tiyatronun komedi olmadığını; üzücü, ürkütücü ve hatta kıyıcı bir gerilim türünde oyun olduğunu fark edenlere ise bu oyunun yapımcılığını daha fazla sürdürmemeleri tavsiyesinde bulunabiliriz. Kimisi makam vaadiyle, kimisi baskı ve dayatmayla, büyük kısmı da korktuğu için orada bulunan insanlara, Allah’ın kullarını korktuklarıyla imtihan ettiğini ve korkularıyla yüzleştirdiğini de hatırlatmak istiyoruz.“

Ağustos ayı içerisinde 2020 ve 2021 yılları için yapılacak olan toplu sözleşmelerde hükümetin teklifleri ile sayıları 5 milyonu geçen memur ve memur emeklilerini temsil eden Memur-Sen adlı konfederasyonun taleplerinin nasıl bir kurgusal zeminde ilerleyeceğini öngörmek açısından 2017’deki toplu sözleşme oyunundaki performansları hatırlatmak istiyoruz.

2017’de kamu sendikacılığının içine düştüğü içler acısı durumu anlatan toplu sözleşme oyununun bitmesiyle maruz bırakıldığımız eziyetten kurtulmuş olduk. Her iki yılda bir temsil edilen bu oyunun artık daha profesyonel sahnelenmesini beklerdik ancak o yılki temsil en az 2013 yılındaki kadar kötüydü. Oysa esas oğlan rolündeki sendika başkanı daha kış aylarından itibaren bu oyuna hazırlanıyordu. Sünnetlik çocuklar kadar şen ve heyecanlıydı. Diğer sendikalara üye olan memurların ve sendikasızların, yetkili sendika olarak kendilerine dayanışma aidatı ödemeleri gerektiğini dile getiriyor, yandaşlığın kazandırdığı paydaşlığın verdiği büyük bir özgüven ve gururla esip gürlüyordu. Sözleşme tekliflerini açıklarken bu talebini, sözleşme aidatının kendi sendikalarına üye olmayan çalışanlara 102, kendi üyelerine 204 TL olarak ödenmesi şekline çevirerek çalışanlar arasında bölücülük ve ayrımcılığın dibini buluyordu. Bulduğu her fırsatta da mağrur ve şımarık aktör pozlarında açıklamalar yapıyordu. İlk günlerdeki bu kibirli duruşla bugünkü imza seremonisindeki surat ifadesi ve içinde bulunduğu ruh hali taban tabana zıt olan ilgili şahsın, düştüğü trajik pozisyon gerçek anlamda ibretlik bir görüntü arz ediyordu.

Biraz oyunun hikâyesi ve bahsettiğimiz aktörün performansı üzerinden gidecek olursak mesele daha iyi anlaşılacağı gibi hikâyenin ana teması olan kamu sendikacılığının hançerlenme süreci de daha iyi fark edilecektir;

Türkiye adlı ülkede beş milyon civarında memur ve memur emeklisinin 2018-2019 yıllarını kapsayacak zam oranlarının ve özlük haklarında iyileştirmelerin masaya yatırılacağı bir sözleşme süreci yaşanmaktadır. Sözleşme görüşmelerinde, çalışan ve emeklileri en çok üyeye sahip olan Memur Sen adlı konfederasyon temsil etmektedir. Tüm iş kollarında tek yetkili olan bu konfederasyon, ismi kamuoyunda yandaş sendikaya çıkacak kadar, işveren olan hükümete yakın bir sendikadır. Hükümete yakın olmanın avantajını kullanarak ve biraz da korku salarak artırdığı üye sayısıyla büyük bir güce ulaşan bu yapı, diğer sendikaları kaale almayacak, onlarla görüş alışverişinde, istişarede bulunmayacak kadar kibirlidir.

İşte bu konfederasyon ve yukarıda kısmen değindiğimiz hevesli başkanı, sözleşme tekliflerini açıklar ve ilk yıl için %10+6, ikinci yıl için ise %10+8 gibi bir zam oranı talep eder. Bu rakamları enflasyon, büyüme, bütçe büyüklüğü, döviz kurları, faizler, MB rezervleri, ekonominin parametrelerine ilişkin diğer değişimler, kısa ve orta vadeye ilişkin ekonomik projeksiyonlar, tahminler ve hedeflere dair değerlendirme ve analizlere dayalı çalışmalar sonucunda belirlediklerini kamuoyu ile paylaşmışlardır. Ancak kamu işveren heyetinin teklifi her altı ay için % 3+3 olunca feci bir çark gerçekleştirerek bu kez mahcup bir edayla, ‘’Aslında biz Ak Parti’nin 16. Yılı olduğu için ilk yıl %16 istedik, 2019’da da 18. Yılı olacağı için %18 istemiştik’’ diyerek temsil ettiği milyonları şok etmeyi başaracaktır. Beklemediği bu teklifin yarattığı ilk şok ile böyle bir gaf yapan fakat çabucak toparlanarak müsamere çocukları gibi önceden hazırladıkları ‘’Bu teklife kapalıyız’’ kartlarını havaya kaldırarak basına fotoğraf vermeyi de ihmal etmeyecektir.

Yandaş başkan çok serttir ve teklifi müzakere edilemez bulmuş, kitleler de ümitlenmiştir. Hükümet bir hafta sonra 2018 için 3,5+3,5, 2019 için 4+5 teklifi ile gelir. Buçuklu, küsurlu bir iyileştirmeyi “Mevcut durum ile müzakereye hazır ama uzlaşmaya uzağız. 4-5 puanlık bir artış daha bekliyoruz” sözleriyle karşılayan yetkili sendikanın başkanı, masaya oturacağının ve anlaşacağının sinyalini verir. 3+3’e rest çeken anlayış 3,5+3,5’i makul bulmuş, anlayan da anlamıştır artık olacakları. Teklifi adaletli bulmuş fakat kalkınmaya uygun bulmamış, kalemi almış fakat içinin mürekkepsiz olduğunu görmüştür. Bir günlük bir süre kalmıştır ve anlaşma sağlanamazsa hakem heyeti son sözü söyleyecektir. Ancak malum başkan anlaşılması zor şekilde hakem heyetine işi bırakmak istememekte, meseleyi o gece bitirmek istemektedir. Kamuoyunu bir kez daha şoka sokacak olan başkan, en az 4-5 puanlık bir artış daha beklediğini dile getirirken hükümet temsilcisinin yarım puanlık ikramına fit olmuş ve gece yarısı 4+3,5’e imzayı atmıştır.

Orta yerde açık bir ihanet söz konusudur ve herkesin gözü önünde cereyan ettiği için telifi zordur. Ancak malum başkan geçmiş sözleşmelerden tecrübelidir bu konuda. Zira geçmişte benzer ihanetleri tarihi başarı, büyük zafer vs gibi adlandırmalarla sundukları olmuştur. Bu kez de algılarla oynamayı tercih ederek imza sonrası yaptığı konuşmada hükümetin ilk teklifi üzerinden giderek ilk teklife göre %40 başarı kaydettik, ikinci yıl için %50 kazandık, kümülatif olarak 17.5 zam aldık, şöyle başardık, böyle kâr ettik diyerek milyonları aptal yerine koyar. Konuşmasını ilgili Bakan’a bol bol teşekkür ederek süsleyen başkan, kazanım olarak helal gıda ve hac izni gibi maddeleri öne çıkararak vergi dilimi zulmünün sona erdirilmesi, ek ödemelerin emekli maaşına yansıtılması, ek göstergenin yükseltilmesi, ek ödemelerin insani boyuta getirilmesi gibi en temel konularda bir şeyler bekleyen çalışanları sükût-ı hayale uğratmayı, biraz da salak yerine koymayı tercih eder.

%3’e kapalı olan yetkili sendika, %3,5’i müzakere edilebilir bulurken % 4’ü imzalamayı kazanım addetmeyi başararak milyonlarca memurun hakkını masada bırakmıştır. Oysa bir ay önce kamu işçileri 2017 yılında %7,5 + 5 ile %12,5 ve 2018 yılında %3,5 +3,5 ile %7 gibi bir oranda zam aldıkları gibi 250 TL ek ödemenin yanı sıra 3000 TL altında maaşı olanlara da 90 TL iyileştirme almayı başarmıştı. Böylece yetkili sendika hem enflasyonun altında hem de işçiden çok daha az zamma imza atarken hükümet de işçi ve memur  için enflasyon farklı işliyormuş gibi bir atmosfer yaratmayı başarır. Resmi enflasyon rakamları %11, reel enflasyon %20’li rakamlarda iken memura verilen yıllık % 5,7’ye tekabül eden bu komik zam miktarı zaten geçmiş yıllardaki sözleşmelerde Memur-Sen’in verdiği zararlar nedeniyle eriyen maaşların iyice kuşa dönmesine yani memurun daha da fakirleşmesine neden olmuştur. Enflasyon farkı ödemesi de yine algı oyunundan ibarettir zira ilk altı ayda enflasyona ezilmiş maaşlar alan çalışanlar bu aylara ait enflasyon farklarını alamamaktadır. Her ayın enflasyon farkını ayrı ayrı hesaplayarak vermediği için zararın katlanarak artmakta olduğunu gizleyen bir söylem tutturulmuştur. 

Yukarıda özetlemeye çalıştığımız tiyatro oyununun finalinde başrolleri paylaşan aktörler birbirlerine iltifatlar yağdırarak ve besmeleler çekerek imzaları atarken kamu temsilcisinin yüz ifadesine yansıyan ruh hali çok şey anlatıyordu. Enflasyonun yarısına denk gelen bir zam ile çalışanı ve emekliyi enflasyona ezdiren, ikinci altı ayın zammını ise vergi dilimine girmesinden dolayı her ay azalan maaşıyla zaten hiç görmeyen memura reva görülen bu oranların en basit deyimiyle hakaret olduğunun gayet farkında olan ve bunun altında ezilen bir ruh haliydi söz konusu olan. İşverenle girilen danışıklı dövüşün ifşa olmasının neden olduğu çıplak kalmışlık haliydi ki hayli trajikti.

İzlediğimiz oyunu bu şekilde tasvir ederken kamu sendikacılığının mezarını kazıp güzelce gömmeyi başaran yetkili sendikanın bunu nasıl başardığının hikâyesi olan bu oyunun yapımcısına dair bir iki cümle kelam etmemiz gerekiyor.

Malum sendikanın temsilini gerçekleştirdiği bu oyunun başyapımcısı; üyelikleriyle, mali destekleriyle ve verdikleri güçle kısa sürede sözleşmelerde onu tek yetkili hale getiren üyeleridir. Dolayısıyla bu sendikanın işverenle kol kola vererek çalışana verdiği her zararın vebali aynı zamanda ona güç veren üyelerine aittir. Sözleşmenin imzalandığı kalemin mürekkebini, o sendikanın milyonu bulan üyeleri doldurmuştur. Yapılan ihanettir, zulümdür, hak gaspıdır. Bu zulme giden yolları döşeyenler de bu yetkiyi üyelikleriyle malum sendikaya kazandıranlardır. Eğer vicdanları rahat ve huzurla uyuyabileceklerse sözümüz olamaz, aynen devam edebilirler. Fakat sergilenen tiyatronun komedi olmadığını; üzücü, ürkütücü ve hatta kıyıcı bir gerilim türünde oyun olduğunu fark edenlere ise bu oyunun yapımcılığını daha fazla sürdürmemeleri tavsiyesinde bulunabiliriz. Kimisi makam vaadiyle, kimisi baskı ve dayatmayla, büyük kısmı da korktuğu için orada bulunan insanlara, Allah’ın kullarını korktuklarıyla imtihan ettiğini ve korkularıyla yüzleştirdiğini de hatırlatmak istiyoruz.

Bekir Birbiçer – Özgür Eğitim-Sen MYK Üyesi

The post BİR TOPLU SÖZLEŞME OYUNU: KAMU SENDİKACILIĞI NASIL ÖLDÜRÜLDÜ ? appeared first on Özgür Eğitim-Sen.