Günümüz dünyasının mümeyyiz vasfı kayıtsızlık olarak tanımlanabilir. Hayata ilişkin dikkatten, ciddiyetten, önem hatta anlam atfetmekten yoksun bırakan bir ilişki, bir tarz yürürlükte. Bu ilişki, bu tarz egemen hâle geldiği için farkına varmak, çekince koymak, alternatif bir arayışa girmek zannedildiğinden çok daha güç oluyor. Bunu biraz açmamız gerekiyor. Zira kayıtsız kalmak, hayata ilişkin dikkatten, ciddiyetten, önem ve anlam atfetmekten yoksun olmak her tür ihtimale alan açan bir pürüzsüzlük hâli gibi algılanmasın. Tersine yerleşik kanıları, tevarüs ede gelen gelenekleri, kerameti kendinden menkul ezberleri, klişeleri yarına taşıyan kaskatı bir satükoculuk üzerinden işliyor. Kendisini, kendi varlığını dirençsiz hale getiren bu konumun kanıları, klişeleri, ezberleri sahiplenme ve sürdürme noktasında kararlı olmasının anlamı da burada yatıyor. Bu kararlı görünümün, bu statükocu tavrın alt zemininde konformist bir konumlanış var. Gerçeklikten kopma var, gerçeklikle yüzleşmemede ısrar var.

Kayıtsızlık, bilişsel ve ahlaki anlamda yeterince gelişmemiş aktörlerin içine düştükleri bir kusur şeklinde anlaşılmamalı burada. Bilinçli bir tercihle karşı karşıyayız. Ne istediğini, ne yaptığını, yaptığı şeyin maliyetinin ne olduğunu bilen bir durumdan bahsediyoruz. Sokratik geleneğin “doğru bilgi eşittir doğru eylem” formülasyonunun atıl hale geldiği, bilgi ve eylem, teori ile pratik arasındaki bağın çözüldüğü bir tarihsel-toplumsal vasattayız. Slovaj Zizek bu açıdan bakıldığında “kinik (alaycı) bir çağ”da olduğumuzun altını haklı olarak çiziyor: “Kinik (alaycı) çağımızda, inanmamıza gerek yok. Kimse demokrasiyi veya adaleti ciddiye almıyor, hepimiz bunların yozlaştığının farkındayız ama onları uyguluyoruz – diğer bir deyişle, onlara inanç sergiliyoruz – çünkü biz onlara inanmasak da işlediklerini varsayıyoruz. Din konusunda, artık ‘gerçekten inanmıyoruz’, sadece, ait olduğumuz topluluğun ‘yaşam tarzı’na saygının bir parçası olarak (bazı) dini ritüelleri ve gelenekleri yerine getiriyoruz (söz gelimi, inançlı olmayan Yahudilerin ‘geleneğe saygı’ gereği koşer kurallarına uymadı gibi). “Dine gerçekten inanmıyorum, sadece kültürümün bir parçası” cümlesi, günümüzün karakteristik özelliği olan yerinden olmuş inancın hâkim biçimi gibi görünüyor. “Kültür”, sahiden inanmadan, fazla ciddiye almadan yaptığımız bütün o şeylerin adı. Köktenci inançlıları ‘barbarlar’ veya ‘ilkel’ diye, anti-kültürel, kültüre karşı bir tehdit olarak kapı dışarı etmemizin sebebi de bu – onlar, inançlarını ciddiye almaya cüret ediyorlar.

”Sıradışı bir dönemdeyiz. Anomalinin norm(al) olarak kabul edildiği bir düzlemde doğru söyleyenin dokuz köyden kovalanması, adının meczuba çıkarılıp hayatın marjinine püskürtülmesi vakayı adiyeden. Kendilerini, varlıklarını, yaşadıkları hayatı, inançlarını, ilişkilerini ciddiye alanların kinik çağımızda kapı dışarı edilmesi, ilişki ağımızın görünmeyen kuytu noktalarında markaja alınması kayıtsızlık hâlinin devamı. Aynı hâlin devamı olarak görünmez kılmadan, görmezden gelmeden, suskunluğa, sessizliğe mahkum etmeden de bahsedebiliriz. Yanlış anlaşılmasın. İdeolojik-politik bir blokajdan veya devletin ideolojik ve baskı aygıtlarının işe koşulduğu bir iktidar stratejisinden bahsetmiyorum. Gittikçe zamanın ruhuna dönüşen bir “insanlık hâli” karşımızdaki. O yüzden aidiyetleri, ideolojik-politik konumlanışları farklı kesimlerin mevcudiyeti bu hâl içerisinde sistemik bir karşıtlık anlamına gelmiyor. Tersine yüzeydeki karşıtlıkları içeren daha üst bir merkezin, bütün bu karşıtlıkları içeren ve problemsiz şekilde ileriye taşıyan derin ve bütüncül bir oydaşmanın varlığını gösteriyor.Bu sistematik dünü bugünde yaşattığı gibi problemsiz şekilde yarına da taşıyor. Dolayısıyla yakından bakıldığında bugünden ve yarından mahrum bırakılmak anlamına gelen kayıtsızlığın, kinizmin, yine Zizek’in ifadesiyle fetişist inkârın tasallutunda bir varlık, varoluş yanılsaması içindeyiz. Toplumsal hayatımızın organizasyonu, kamusal dil ve işleyiş, akademik vaziyet, sivil devinim; bu varoluş yanılsamasının sürdürülmesine ayarlanmış şeilde. Bu sahte şekillenme içerisinde bir tür “gerçeğin çölü”nde olduğumuzu haykıran, onu görmeye, yüzleşemeye çağıran girişimler olmuyor değil. Evet, bu tür çabalar, atılımlar oluyor ve bizi ablukaya alıp nefessiz bırakan bu kayıtsızlık hâlin anlaşılması ve aşılması için ümitvar kılıyor. Ulusal basında eğitim üzerine eleştirel yazı ve değerlendirmeleri ile tanıdığımız Ali Aydın’ın yeni çıkan Online Gençler Çevrimdışı Yetişkinler kitabı bu istisnai atılımlardan. Zorunlu-Kitlesel Eğitimin Krizi alt başlığıyla çıkan kitap spesifik olarak eğitimi mevzu ediniyor olsa da esasında eğitimin oturduğu bağlamı yani bizatihi hayatın kendisini merkeze alan, oradaki değişimi, dönüşümü ve alan üzerindeki yansımalarını derin bir vukufiyetle ele alıyor. Alanın ve alanın içinde gömülü olduğu hayatımızın ne tür bir “çaresiz stratejiler” yumağında fetişist inkâra kurban edildiğini, kutuplaşma-kamplaşma-gerilim görünümünün altında kolektif şekilde ne tür bir kayıtsızlıkla korunup kollandığını felsefe ve sosyoloji başta olmak üzere sosyal bilimlerin imkânlarından yararlanarak önümüze seriyor. Ali Aydın mevcut olanı gösteriyor, yürürlükte olanı sorunsallaştırıyor. Onun paradigmasını, mantığını, kurgusunu, açık ve örtük amaçlılığını önümüze seriyor.

Kayıtsızlıkla, kinizmle geçiştirileni ciddiye alıyor, ciddiyetle yüzleşmeye çağırıyor. Çünkü kendisini, hayatını, içinde bulunduğu ilişkiye ciddiye alıyor. Ciddi bir eğitim yapılanması ve faaliyeti olarak sahnelenen oyunun kendisini var eden siyasal, felsefi, ekonomik, teknolojik dayanaklarından nasıl yoksun hale geldiğini, kendisine iliştirilen hedef ve amaçları potansiyel olarak niçin gerçekleştiremeyeceğini ve bu sahte varlığıyla bizi nasıl bu tür arayışlardan yoksun bıraktığını “Nietzsche, Illich, Bauman, Bourdieu, Baudrillard, Postman gibi düşünür, filozof, ve sosyal teorisyenlerin düşünce izleklerini takip ederek kendi gözlem ve yorumlarından” hareketle akıcı bir dille yapıyor. Alan teknik tali yaklaşımların, süre gelen klişelerin etksisinde can çekişiyor. Egemen söylemin alet çantasını kullanarak alternatif bir imkândan bahsetmek ancak sistemin ezberlerini terennüm etmektir. Nitekim Ali Aydın da kitabıyla bu yerleşik düzmecenin yapı sökümüne girişiyor ve bizi kayıtsızlık halinde tutmak dışında bir anlamı olmayan düzeneğin ve işleyişin üzerine projektörleri çeviriyor. Projektör tutulanın görülmesi, gözden kaçırılmaması için kendisini, ilişkisini, hayatını ciddiye alanlar için davette bulunuyor Ali Aydın. Cesaretle ve yetkinlikle. Alternatif bir okuma biçimiyle, taze bir söylem mimarisiyle. Bugünü ve yarını fetişist inkârlarla tüketmemek için davet hepimizden karşılık bekliyor. Davetin kinizme kurban edilmemesini, hak ettiği karşılığı bulmasını umuyorum.

Abdulbaki Değer / Özgür Eğitim-Sen Genel Başkanı

The post Online Gençler Çevrimdışı Yetişkinler appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

“Geçmişin ezberinin bozulduğu, kesinliğin kaybolduğu, modern yapıların aşınarak postmodern bir çözülüşün yaşandığı, gösterge anarşisinin yayılarak izinin sürülemez bir hâl aldığı, gerçekliğin buharlaştığı buna mukabil binlerce yeni gerçekliğin türediği, asıl ve kopyanın seçilemediği bir zamanda yaşıyoruz.”

“Bir Simülakr Olarak Eğitim ve Teknoloji Fetişizmi” başlıklı yazıya bu cümlelerle giriş yapan Ali Aydın, bu çarpıcı yazının da yer aldığı yeni çıkan kitabı “Online Gençler Çevrimdışı Yetişkinler” de zorunlu, tek tip ve kitlesel eğitim sistemini merkeze alarak, asıl ile kopyanın seçilemediği bu çözülüş zamanlarının yapısal bir eleştirisini gerçekleştiriyor.
Yaşanan trajediyi kavramaktan aciz, ufuksuz ve yüzeysel eğitim tartışmalarıyla maruf, sosyolojik patinajla iktifa edilen memlekette geleceğin önüne örülen tel örgüleri, dikenli çitleri ifşa etme çabasına girişiyor.

“Eski dünyadan kalma bir korkuluk” olarak nitelediği eğitim sisteminin bizzat kendisini hedef alarak yapısal sorunlara işaret ediyor, eleştirilerini çok güçlü argümanlarla sıralıyor. Farklı olan itirazların görmezden gelindiği ve sessizliğe verilerek kısıldığı bir vasatta sistemin sorunlu ontolojisine dikkat çekiyor; kolektif bir ihmale ve kayıtsızlığa terk edilmiş sisteme dair kolektif bir farkındalık çağrısı yapmaya çalışıyor, bir anlamda kazmayı nereye vuracağımıza işaret ediyor.
Sistemin çeşitli yönlerini eleştirse de mevcut varlığının devamı için mistik bir mıknatısın etkisinde altında olan kamuoyunu, zorunlu-kitlesel eğitim sisteminin tüm boyutlarıyla arkaik bir yapı olduğuna ikna etmeye çabalıyor.

Eğitimcilerin, siyasetçilerin, sendikaların, müteşebbislerin ve sair kanaat önderlerinin, sistemin sadece pratik sorunları ve çıktılarıyla meşgul olmasını, sahibinin evi hırsızlarca talan edilirken bekçi köpeğinin huzur içinde önüne atılan bir parça eti kemirmesi gibi bir meselle izah eden yazar; zihinsel bir çölleşmenin ve kültürel manada bir çeşit kargoculuğun yaşandığı bir tıkanıklıkta sarsmaya ve sorgulatmaya çalışıyor.

Belki de hiç olmadığı kadar fazla sayıda yayının çıktığı ancak bu yayınların kâğıt ve mürekkep israfı olmaktan kurtulamadığı akademi dünyasında ezberleri terennüm edilip derlemeciliğin önüne geçilemezken Ali Aydın sadece var olanı betimlemekle yetinmiyor; sorguluyor, eleştiriyor, tartışıyor, açıklıyor. Yeryüzü cennetinin ideal insanını topluma kazandırma idealiyle ortaya çıkan sistemin, ürettiği sorunları ve genç kuşakların hayatına somut yansımalarını etkili örneklerle açıklıyor.

Gerçekle oynanan köşe kapmaca oyunundan artık vazgeçmeye ve köklü bir muhasebeye çağırıyor.

Gösteri çağının büyüsünü bozmak için eserler veren yerli yabancı düşünürlerden alıntılanan etkili epigraflarla giriş yaparak güçlendirdiği yazılarda, okurlarına pek çok konuda önemli bilgiler de vererek hızlandırılmış bir beyin fırtınası yaptırmayı ve sorgulatmayı hedefliyor.

Yer yer sükûnetli yer yer kışkırtıcı ve öfkeli bir üsluba yönelen yazarın umudu elden bırakmadığı gözden kaçmıyor. Umutsuzluğun, suskunluk ve teslimiyetin toprağında boy vereceğini düşünen yazar, “Mevcudu inşâ vizyonuyla didikleyecek nazarlar” olduğu müddetçe umudun var olacağını dile getiriyor. Ancak yazarın umut olarak gördüğü eleştiri; evcilleştirilmiş, bakış açısı dar, ufku sınırlı eleştiriden ziyade ideolojik-politik blokajlardan sıyrılmış, geniş bir perspektiften yapılan okumalara yaslanarak cesur ve özgüvenli bir dille sahip olan eleştiri ki eserinde bu eleştiri tarzını kullanarak kendisini tek ve mutlak hakikat olarak sunan egemen kuramsal yaklaşımı berhava ediyor.

Kitlesel-zorunlu eğitimin “kritik ve varoluşsal” bir krize girdiği, kültürün öldürülerek mumyalandığı, “anlam”ın ve “değer”lerin doymak bilmez bir sünger tarafından emildiği, çocuklarımızın acımasız bir hayatta karşılaşacakları tüm zorluklara karşı savunmasız bırakıldıkları bir gerçeklikte Ali Aydın tüm bu gerçeklerin altını çiziyor; “Düşüncenin kuduz köpek gibi kovalandığı bir ülkede” cesur bir üslupla mevcut sistemin ürettiği hal ve gidişatın çarklarına çomak sokma girişiminde bulunuyor.

Güçlü bir giriş yazısı ve altı bölümden oluşan çalışmada modern eğitim sisteminin tarihi serencamı, amaçları, ürettiği şiddet, sistem hakkında üretilen hurafeler ve zorunlu din eğitimi ele alınıyor. Son bölümde ise  “Katı olan her şeyin buharlaştığı” postmodern zamanlara ve post-truth çağına dair ufuk turu attırılıyor. Kitabın en etkili kısımlarından olan “Sahrada Vaha Ummak” başlıklı bölümde zorunlu din eğitimi ele alınarak alana ait sorgusuz-sualsiz kabuller paçavraya çevriliyor, son ve en çarpıcı bölüm olan “Online Zamanlar”da ise yaşanan gerçekliğin fark edilmeyen farklı tezahürleri zihinsel ataletle uyuşmuş zihinleri uykudan uyandıracak nitelikte güçlü yaklaşımlarla ele alınıyor.

Ali Aydın, elden bırakmadan ilgiyle okunan, yaşanan ucubeliğe isim koyan, ufuk açan ve ezberlere müdahale eden bir kitap yazmış.  Açık ve anlaşılır anlatı, sosyolojik ve felsefi tartışmaların yapıldığı zor bir çalışmayı kolay okunur kılmış.

Kutsallık atfedilerek tartışma dışı bırakılan eğitim sistemi ve işleyişinin yanı sıra çağa ait yakıcı soruları gündemleştiren Ali Aydın’ın, sistemin ana mantık ve felsefesine dair sorgulamalar yapan bu çalışmasının; cesareti olmayıp susanlara, konfor alanlarında başlarını kuma gömüp keyif çatanlara örnek olmasını diliyor, değerli çalışmasından dolayı Ali Aydın’ı tebrik ediyorum.

Bekir Birbiçer

The post Online Gençler Çevrimdışı Yetişkinler appeared first on Özgür Eğitim-Sen.