İktidar kamu çalışanlarına 8 dönemdir hor ve hoyrat davranıyor. Siyasal alan adalet ve hakkaniyete hiç ihtiyaç duymuyor. Yoksulluk ve gelir dağılımındaki adaletsizlik artarak devam ederken sorun çözme mevkiinde bulunan hükümetin, zam adı altında verdiği oranların iki yıllık toplamı bir yıllık gerçek enflasyonun yarısına ulaşmıyor.

Hükümet, memura reva gördüğü bu alçaltıcı ve pervasız yaklaşımla ekonomi politikalarını; dar gelirliyi ezme, sermaye sınıfını ihya etme gerçekliği üzerinden sürdüreceğini göstermiş oluyor. Paylaşım ve bölüşümde yapılan adaletsizliklerle çalışanlar ekonomik olarak güçsüzleştirilip itibarsızlaştırılırken patronlar vergi afları, indirimleri ve teşviklerle ihya ediliyor. En zengin yüzde 1’lik kesimin ülkedeki servetin yüzde 40’ını almasına ve Türkiye’nin Avrupa’da servet dağılımı adaletsizliği sıralamasında ilk sırada yer almasına baktığımızda bu çarpık gerçeklik açıkça görülüyor.  Uygulanan ekonomi politikaları üst sınıfı ihya ediyor. Üst gelir grubu semirirken alt ve orta gelir grubu eriyor, zenginle fakir arasındaki uçurum sürekli büyüyor. Dev şirketlerin affedilen vergi borçları orta gelirli memurdan alınan vergilerle telafi ediliyor.

İktidar, hiçbir zaman tutmayan hedeflenen (uydurulmuş) enflasyon üzerinden artış yapıyor. Bunun adına zam diyor fakat enflasyon farkının zam olmadığını, sıfır zam anlamına geldiğini artık herkes biliyor. Zam ancak, geçmiş dönemdeki kayıp ve erimelerin telafisi amacıyla seyyanen yapılacak bir artışın ardından enflasyon oranı ve refah payı verilmesi ile olur. O yüzden memur ve emeklisi yıllardır zam almıyor, sadece TÜİK’in açıkladığı gerçeği yansıtmayan rakamlar üzerinden enflasyon farkı ile idare ediyor. Zannedildiği gibi enflasyon farkını da tam olarak alamıyor. Keza 6 ay boyunca enflasyona ezildikten sonra verilen enflasyon farkı maaşlardaki erimenin yarısını bile telafi etmiyor.

Hükümet, kendisi için ayrı vatandaş için ayrı enflasyon oranları uyguluyor. Mesela yeniden değerleme oranını yüzde 43,93 olarak belirliyor. Bu, ekonomi yönetiminin yıl boyunca motorlu taşıtlar vergisine, trafik cezalarına, yol ve köprü ücretlerine, damga vergisi, pasaport vb. tüm harçlara minimum yüzde 43,93 oranında zam yapması anlamına geliyor. Ev kiraları %41 oranında artar elektrik ve doğalgaza bir hamlede yüzde 25’er zam yapılırken memur ve emeklisine iki yıl için sadece yüzde 27 reva görülüyor. Tüm toplu sözleşmelerde alçaltıcı oranlarla çırak çıkarılan sabit gelirli kıyıcı zamlar ve ağır vergilerle bilinçli bir yoksullaşmaya tabi tutuluyor.

Açlık sınırı Ağustos ayında 28 bin 444 liraya, yoksulluk sınırı ise 87 bin 910 liraya tırmandı. Asgari ücret hâlâ 22.100 lira ve 2026 yılının Ocak ayına kadar bu şekilde devam edecek. En düşük emekli memur aylığını 22.670 lira olarak ödeyen hükümet, ülke nüfusunun yüzde 70’lik bir bölümünü açlık sınırının altında yaşam savaşı vermeye zorluyor. 2002 yılında yüzde 36,6 olan çalışan veya iş arayan emeklilerin oranı Aralık 2024’te yüzde 65,7’ye yükselmiş durumda. Bugün 18 bin liraya tekabül eden seyyanen zammı, seçim öncesi söz verilmesine rağmen emekli maaşlarına yansıtmayan hükümet, emekliye hiç merhamet göstermiyor.

8. dönem Toplu Sözleşme, sadece oransal zam anlamında değil, kamu çalışanlarının can yakıcı devasa sorunlarının hiçbirinin masaya gelmemesi, ciddiye alınmaması anlamında da facia niteliğinde geçti. Ne anlamsız hale gelen ek ders ücretleri konuşuldu ne de artan oranlı vergi dilimi uygulamasına son verilmesi gündeme geldi. Muhatabı olan sendikaların niteliksizliğinin ve yandaşlığının gayet farkında olan Hükümet, sözleşmenin mali ayağında da özlük hakları ayağında da memur ve memur emeklisi milyonlara “Çok da umurumda değilsiniz!” mesajı verdi. İktidar, sendikalı kamu çalışanlarının dörtte üçünün kendi yandaşı sendikalara üye olduğunun bilinciyle hareket ediyor, üzerinde en ufak baskı hissetmeksizin çalışanlar hakkında ezici hükümler verebiliyor, pervasızca adaletsizlikler yapabiliyor, kamu çalışanlarının devasa sorunlarına karşı duyarsız kalabiliyor. O yüzden ekonomi yönetimi hiçbir şekilde bütçe harcamalarında kısıtlamaya yanaşmıyor, korkunç boyutlara ulaşmış olan yolsuzlukları ve kontrolden çıkmış bulunan israfı önlemiyor, büyük şirketlerden vergi almıyor. O yüzden eşitsizliğe ve adaletsiz paylaşıma rahatlıkla alan açabilen kötü ekonomi yönetimi, tüm yükü sabit gelirlinin omuzlarına yükleyebiliyor.

Nihayetinde çalışanların daha iyi yaşam koşullarına erişimi için bir imkân olan toplu sözleşme süreci maalesef elbirliğiyle fırsat olmaktan çıkarıldı. Çalışanlar aleyhine işleyen eski düzen ayakta tutuldu ve Türkiye açlığa, yoksulluğa, yoksunluğa mahkûm edildi. Bu düzen için çalışan herkes vebal altındadır. İlişkinin, işleyişin, düzenin sorgulanmadığı, değişmediği yerde bu yaşananlar kaçınılmazdır.

Özgür Eğitim-Sen Yönetim Kurulu

The post Hükümet Çalışanı Yoksulluğa, Emekliyi Açlığa Mahkûm Etti appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Asgari ücret artışı ya bir önceki yılın enflasyon rakamlarına bakılarak ya da Orta Vadeli Program’da bir sonraki yıla dair enflasyon tahminine göre yapılıyor. Enflasyon baz alınarak yapıldığında çalışanların hem kayıpları telafi edilemiyor hem de toplumsal refahtan pay almaları imkansız hale geliyor. Enflasyon rakamlarının ülkemizde nasıl belirlendiği dikkate alındığında zaten başka söze gerek kalmıyor.

Özgür Eğitim-Sen olarak; Enflasyon rakamlarındaki kandırmacanın son bulmasını ve kamu çalışanları ile emeklilerin maaş artışları ve asgari ücretin belirlenmesinde gerçek enflasyonun baz alınmasını talep ediyoruz. Gerçekleri yansıtmayan, piyasayla alakası olmayan rakamlar üzerinden veya gelecek yılın olabildiğince düşük tutulan enflasyon tahminleri üzerinden yapılacak artış emekçinin kesesinden yapılan hırsızlık olacaktır. Yapılan israfları “İtibardan tasarruf olmaz” söylemiyle meşrulaştıranları çocuklarının, eşinin taleplerinin karşılayamayan, evine ekmek götüremeyen bir babanın çocukları ve eşi nezdindeki itibarını düşünmeye davet ediyoruz.

Özgür Eğitim-Sen Yönetim Kurulu

The post Çarpıtılmış Rakamlarla Asgari Ücreti Belirlemek Emekçiden Çalmaktır appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Devlet, 10 ayda üç kez zam yaptığı köprü geçiş ücretlerini yüzde 190 ila 288 oranında artırıyor, 31 Aralık’ta 8,5 lira olan köprü geçiş ücretini 33 liraya çıkarıyor. Emlak vergisine yüzde 48, doğalgaz ve elektriğe yüzde 38 zam yapıyor. Tüm ürünlere keyfine göre vergi koyan, yüksek zamlar yapan ekonomi yönetimi, bu zamların enflasyonu yükseltmesini perdeleyerek enflasyonun sebebi olarak sabit gelirlilere yapılan düşük maaş artışını gösterebiliyor ve maaşlara artış yapılmasının önüne geçebiliyor.

İEkonomi yönetimi hiçbir şekilde bütçe harcamalarında kısıtlamaya yanaşmıyor. İsraf önlenmiyor, büyük şirketlerden vergi alınmıyor. Sadece dar gelirli insanların taşın altına elini koyması isteniyor ve vatandaşa hayatı zehir ediliyor. Rakamlarla oynayıp enflasyonu düşük göstererek mevcut ekonomik koşullarda memura ve emeklisine yoksulluk, yoksunluk reva görülüyor.

Özgür Eğitim-Sen olarak; ekonomideki gidişatın korkunç bir felakete doğru ilerlediğine dikkat çekiyor, ekonomi yönetimini ciddiyete davet ediyoruz. Garibanın parasıyla zengini fonlayan ekonomi yönetimi, devlet bütçesini kemiren yüzlerce kara deliği görmezden gelerek çareyi dar gelirlinin sırtını kırbaçlamakta görmekten vazgeçmelidir. Tarihte görülmedik boyutlara ulaşmış olan yolsuzluklar ve kontrolden çıkmış bulunan israf önlenmeli; yüksek enflasyonla göstermelik değil gerçekten mücadele edilmelidir. Dar gelirli vatandaşın artık takatinin kalmadığını görmemekte ısrar eden ve krizden çıkış yolu olarak alt ve orta gelirlinin sırtına yapışan hükümet; bir an önce yapısal reformlar yapmalı, vergi sistemini adil hale getirmeli, maaşları insanca yaşanır seviyeye yükseltmelidir. Tüm bunlara paralel olarak da yargı bağımsızlığını sağlamaya, demokrasiye tekrar işlerlik kazandırmaya yönelik adımlar atmalıdır.

Özgür Eğitim-Sen Yönetim Kurulu

The post Kötü Ekonomi Yönetimi Ülkeyi Felakete Sürüklüyor appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Seçim öncesinde en yüksek makamdan “Mülakatı kaldıracağız.” sözü verilmesine rağmen Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin “Mülakatı mülakat gibi yapacağız.” diyerek uygulamada inat etti. “Ben adaleti tesis etmeye çalışıyorum. Kul hakkından korkarım.” diyerek adaletsizlik, mağduriyet, haksızlık, kul hakkı gibi kavramlarla özdeş hale gelmiş mülakat uygulamasında ısrarcı oldu.

Gelinen noktada MEB, aylar sonra açıklanan mülakat sonuçlarını, facianın boyutları gözükmesin diye sıralamaları gizleyerek açıklamak zorunda kaldı. Çünkü mülakat komisyonlarının her ilde farklı bir puanlama sistemi uygulaması nedeniyle müthiş bir adaletsizliğe imza atıldığını fark etti. İstanbul, Bursa, Mersin’de komisyonlar KPSS puanını yuvarlayarak atamanın kaderine müdahale etmemeyi tercih ederken İzmir, Diyarbakır, Ankara, Konya gibi kentlerdeki komisyonlar KPSS puanına +5,+10 etki edecek puanları bol keseden dağıttılar. O kadar ki, KPSS puanı 79,04 olan adaya 100 puan verip atama puanını 89,52’ye yükselten komisyonlar oldu. 0,1 puanın sıralamaları etkilediği hassas bir atamada mülakat komisyonları sıralama katliamı gerçekleştirdi.

Dolayısıyla adaletli bir ölçme değerlendirme için tüm komisyonlarda standart bir uygulamaya gidilmemesi nedeniyle mülakata girilen il, öğretmenlerin kaderi oldu. İstanbul ve Bursa’da mülakata giren kontenjan içindeki binlerce öğretmen kontenjan dışında kaldı.

Çok büyük ve ağır bir vebale girildi, aylarca büyük emek vererek hazırlanılan KPSS anlamsızlaştı. 45 dakika süreceği söylenen mülakatlar 5-10 dakikalık sürelerle geçiştirildi. Oysa Bakan Tekin, mülakatın gerekçesi olarak öğretmenlerin ÖABT netlerinin düşük olmasını öne sürmüştü. Mülakatlarda sözümona en liyakatli öğretmeni tespit edip atayacaklar, kimseye haksızlık yapmayacaklardı. Ancak laf ola beri gele kabilinden yapılan mülakatlarda belirleyici tek şey mülakata girilen şehir oldu.

Tüm bu açık rezalete rağmen MEB yönetimi hâlâ mülakatların adaletli, hakkaniyete uygun ve objektif ölçme-değerlendirme ile yapıldığını iddia ediyorsa; adayların KPSS puanları ve mülakat puanlarını değişen sıralamaları ile birlikte il il, komisyon komisyon net bir şekilde açıklamalıdır.

En son, bu boyutta bir mülakat kıyımı 2016’da yine Yusuf Tekin’in müsteşarlığı zamanında yaşanmış, mülakat puanının KPSS puanını tamamen yok saydığı bir uygulama ile on binlerce öğretmen kontenjan dışı bırakılmıştı. 526 bin 947 öğretmenin, atanacak 20 bin kişi arasına girebilmek için ter döktüğü KPSS’nin puanı 2024 yılında yine Yusuf Tekin marifetiyle buharlaştırıldı, bu sınav için harcanan emekler çöpe atıldı.

Adil bir mülakat yapamayan MEB, süreci beceriksizce yöneterek eline yüzüne bulaştırdı. Şu aşamada yapılması gereken çok açıktır. Bakan Tekin kameralar önüne çıkmalı ve “Farklı illerde farklı komisyonların farklı kriterler uygulaması nedeniyle ciddi mağduriyetler oluşmuş, adaletli bir puanlama yapılamamıştır. Bu nedenle mülakat sonuçlarını değerlendirme dışı bırakıp KPSS puanlarını baz alarak atamaları yapıyoruz.” demelidir. Bu onu küçültmeyecek aksine büyütecek, binlerce öğretmenin vebaline girmekten kurtaracaktır.

Unutulmamalıdır ki; KPSS her türlü iltimas, kayırmacılık ve şaibenin önüne geçebilecek adaletli bir seçme-yerleştirme imkânı sunduğu için getirilmişti. Sonuç itibariyle KPSS de mülakat da nitelik açığını gideren bir enstrüman değildir. Nitelik açığının nasıl giderileceği bambaşka bir konudur. Mülakat; adaletsizliği, istismarı ve iltiması üst seviyeye çıkarıp büyük  mağduriyetlere sebebiyet veren, nesnelliği ve güvenilirliği olmayan bir uygulamadır. O yüzden yapılması gereken çok açıktır. Mülakat sonuçları tamamen iptal edilerek yok sayılmalı ve KPSS puanına göre sıralama ile atamalar yapılmalıdır.

Bekir BİRBİÇER

Özgür Eğitim-Sen MYK Üyesi

The post Mülakat iptal edilsin! appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Öğretmenlik Mesleği Kanunu (ÖMK) TBMM’de kabul edildi. Kabul edilen kanunun içeriği ve TBMM’ye geliş süreci Türkiye’nin kamusal işleyişinin ibretlik bir görünümünü sunuyor. Türkiye’nin nasıl kendisine tuzak kuracak şekilde yol aldığının en müşahhas örneklerinden birisini bu kanun oluşturuyor. Fransız filozof Deleuze’un “hakikatle temas etmemek için etrafında dolanıp duruyoruz” dediği söylenir. Gerçekten de Türkiye’nin görünümü bu şekilde ve ÖMK spesifik olarak bunu teyit eder nitelikte. Türkiye’de neye karşılık geldiği belli olmayan,  kimsenin merak etmediği bir dil egemen. Kamu politikaları da hem anlamdan hem tutarlılıktan yoksun örtük amaçlılıkları olan birer operasyon düzenlemeleri hükmünde maalesef. 

ÖMK vesilesi ile kamuoyuyla birkaç hususu paylaşmakta yarar görüyorum. Türkiye, gerçekçi bir şekilde meseleleriyle yüzleşmeden, meselelerini açık yüreklilikle konuşmadan ve bütüncül bir kavrayışla ele almadan sadra şifa bir düzenleme hayata geçiremez. Meslek kanununun ne olduğu, nasıl olması gerektiği emsal kanunlardan anlaşılabilir. Esas itibariyle devletin işleyişi; vatandaşların hakkını, hukukunu gözeten, önceleyen bir yapıda olduğunda, istihdam düzeni; temel yönetim ilkelerine ve adil bölüşüme yaslandığında herhangi bir meslek grubuna ilişkin özel bir kanun çıkarmanın gereği bile olmayabilir. ÖMK gerekçesinde de belirtildiği gibi Türkiye’nin yarınları açısından kritik önem taşıyan meslek grubuna ilişkin müstakil bir kanun hazırlama durumu olabilir. Gerçekten de bazı meslek gruplarına münhasır meslek kanunu hazırlamanın makul gerekçeleri olabilir. Ancak makul gerekçelerin ileri sürüldüğü yerde yapılmak istenen düzenlemenin içeriği de gerçekten bu özgünlüğe uygun bir nitelik taşımak durumundadır. Aksi taktirde makul gerekçeler ileri sürüp keyfe keder bir düzenleme oluşturmak ancak Türkiye’nin kamusal işleyişindeki savruklukla izah edilebilir. Yukarıda da alıntıladığım Vehbi Başer Hocanın tespiti bu açıdan tarihi bir tespittir. Çünkü maksat; meseleleri çözmek değil neredeyse meselelerin çözülmesine engel olmaktır. Tarihsel ve fiili işleyiş bunu biteviye teyit etmektedir.

ÖMK, öğretmenliğin çok önemli, çok stratejik bir meslek olduğunu dile getirip bu mesleğe yönelik müstakil bir kanunun hazırlanmasının gerekliliğini ifade ediyor. Ancak bu girişten sonra ne öğretmenliğe, ne öğretmenliğin itibarına ne de mesleğin stratejik önemine uygun bir düzenlemeden bahsetmek mümkün. Daha önce de Öğretmenlik Meslek Kanunu adı altında özü itibariyle üç maddeden oluşan bir kanun çıkartılmış ve mevzu kariyer basamaklarında tüketilmişti. Aradan geçen sürenin ardından getirilen yeni kanun aynı mantıkla, aynı yaklaşımla varlığını devam ettiriyor ve mevzuyu kurulacak Öğretmen Akademisi özelinde sınırlıyor. Öğretmen Akademisi ise dayandırıldığı analiz itibariyle gerçekliği çarpıtan bir hüviyette. Çözüm olmanın ötesinde açık konuşmak gerekirse sorunu perdeleyen sahte bir çözüm olarak dolaşımda. Daha da açık söylemek gerekirse özelde kurulacak Öğretmen Akademisi ve genelde de ÖMK, eğitim alanındaki yaşadığımız fiili duruma karartma uygulamak için ihdas edilmiş bulunmaktadır. Bu kanundaki ana mesele; kamuoyunda “atanamayan öğretmenler” şeklinde ifade edilen gençlerimizin atanma talebine set çekmektir. Öğretmen Akademisi ihdası ile kapıda bekleyen milyona varan insanı tabiri caizse atama bekleme yetkinliğinden düşürmektir. Bu yüzden düzenlemenin özü hak gaspına dayanmaktadır ve bu hak gaspının meşrulaştırılmasına yöneliktir. Öğretmenin niteliği, öğretmenliğin stratejik önemi gibi tüm hususlar bu örtük amaca hizmet için meşrulaştırıcı gerekçe olarak kullanılmaktadır.

Türkiye’de elbette öğretmenin nitelik problemi, öğretmenlik mesleğinin stratejik önemi, öğretmenlerin itibarı vs. gibi problemler vardır ve ciddiyetle ele alınmalıdır. Bunların bir mesele olarak var olması ile hazırlanan ÖMK’nın doğal olarak bunlara çözüm getirdiği denklemi yanlıştır, yanlış yönlendiricidir. ÖMK, malesef ülkemizin nev’i şahsına münhasır olan; meselelerle meseleleri büyüterek, kronikleştirerek baş etme sistematiğinin bir uzantısı olarak görülmelidir. Mevcut ÖMK’nın teknik detaylarına girmeyi gereksiz görüyorum. Bir meslek kanununda olması gereken bütünlükten yoksun bu kanun, öğretmenlerin seçilme, yetiştirilme, atanma, istihdam ve emeklilik süreçlerininin tüm aşamalarını kapsamadığı gibi yaklaşım olarak da öğretmeni olağan şüpheliye çevirerek adeta tehdit etmektedir. Bu yüzden de kanunda dikkatleri çeken önemli hususlardan birisi cezalandırmaya teferruatlıca yer verilirken ödüllendirmeye ilişkin hususun geçiştirilmiş olmasıdır.

Tekrar pahasına olsa da omurgasını Akademi ve cezaların oluşturduğu bu kanunun gözettiği ana hedef; üniversiteden mezun olup öğretmen olarak atama talep edebilecek durumdaki öğretmen adaylarının bu yeterlilik durumlarını bir yasal düzenlemeyle ortadan kaldırmaktır. Türkiye’nin en stratejik durumdaki insan kaynağını anlamlı bir şekilde yönetmek yerine meseleyi hükümet üzerinde baskı oluşturan bir gündem olarak gördüğü için halının altına süpürüyor. Sorunun altına süpürüldüğü halı da ÖMK’nın kendisidir. Soruna çözüm olarak ileri sürülen bu kanun, bunun için sorunu örtme, görünmez kılma amaçlıdır. Bu tarzın sorun çözme kapasitesinin olmadığının en büyük şahidi MEB’in, hükümetin kısaca Türkiye’nin kendisidir.

Anlamsız bir alanda tartışmak zorunda bırakılıyor ülke. Mülakat, Akademi vs. gibi doğrudan öğretmenlik mesleğinin niteliğiyle ilişkilendirilen hususlar bir düzenlemenin gerektirdiği ciddiyetten ve derinlikten yoksun şekilde öne sürülmektedir. Öğretmenin niteliğini ve stratejik önemine yönelik klişeleri sıralayan metin gerçek amacını gizlediği gibi mevzuyla ilgili sorulması gereken hayati sorunların hiçbirini de sormuyor. Amacı, niyeti başka olan bir düzenlemeyi bu amaç ve niyeti görmezden gelerek tartışmak durumunda bırakılıyoruz. Öğretmenlik mesleğinin günümüz dünyasında gerçekliği nedir? Bu mesleğin bugün karşı karşıya olduğu problemler nelerdir? Bu problemler neden, nereden kaynaklanmaktadır? Mesleğin etkisini azaltan, niteliğini sıkıntıya sokan dinamikler nelerdir? Türkiye’de öğretmenlik mesleğinin sosyal, kültürel, sınıfsal dinamiklerinde yaşanan başkalaşımı nasıl değerlendirmeliyiz? Öğretmenin durumu aynı zamanda zorunlu-kitlesel eğitimin küresel ölçekte yaşadığı derin krizle bağlantısı kurularak konuşulmak durumundadır. Dolayısıyla günümüz dünyasının gerçekliği dikkate alınarak yani hem egemen ilişki ve işleyiş hem de ülkemizdeki hayatın genel organizasyonu dikkate alınarak bütüncül bir bakışla tartışmalar yapılmalıdır. Eğitim fakültelerinin işleyişini, diploma düzeneklerini aynıyla bırakıp meseleyi akademiyle çözeceğini söylemek zaten akla ziyandır. Mevcut okul ortamlarını, işleyişlerini aynıyla muhafaza edip yeni disiplin sopasıyla mesleğin itibarını sağlayacağını düşünmek sorunun ne olduğunu, neden kaynaklandığını bilmemektir. Bunları gözetmeden yapılan bürokratik düzenlemeleri onaylayıp onaylamama eksenli tartışma; kandırmacaya ortak olma, gerçeği görmeme, gerçeği dikkate almama çağrısı olarak görülmelidir.

Türkiye’nin hâli ortadadır, Türkiye’nin iş görme biçimi önümüzdedir. Aynı şekilde usandırıcı bir retoriğin kıskacında vıcıklaşan öğretmenin, öğretmenliğin içler acısı hâli meydandadır. Hiyerarşinin en alt basamağında hırpalanan basit bir memur olarak konumlandırılmıştır. Nitekim disiplin ve Akademi ağırlıklı meslek kanununun kendisi de bu durumu devam ettirmektedir. Çünkü mevzuyu yalıtmış, gerçeklikten kopartmış, işlevsiz, etkisiz bir alana sıkıştırmıştır. Bu nedenle bu düzenlemeden ne öğretmenliğe, ne MEB’e ne de özlemle muhtaç olduğumuz adil ve özgür Türkiye’nin yarınlarına fayda temin edilebilir. Çünkü içinde gerçek yok, içinde gerçeğe hürmet yok. Çevrilen bir dolap var ve bunun eğitimime dair olduğu yönünde bağnaz ısrar var.

Abdulbaki DEĞER

Özgür Eğitim-Sen Genel Başkanı

The post ÖMK’da Gerçek Yok! appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Bizim için en büyük tuzak, Sosyolog Alfred Schuetz’un özlü ifadesinde dile geldiği gibi “dünyayı olduğu gibi” kabul etmektir sanırım. İçine doğduğumuz dünyayı doğal görmemizde bir tuhaflık yok elbette. Aksi taktirde aşırı septik bir konumlanış içinde hem toplumun varlığı hem de işleyişi zeminini yitirirdi. Dolayısıyla anlamlı bir kültürel süreklilik ve dengeli bir sosyal varlık, varlığını bu “olduğu gibi” kabul etmeye borçlu. Teferruatlı mevzunun bir yüzeyinde bu var ve maalesef mevzu bu yüzeyde bitmiyor. Diğer yüzey ise “olduğu gibi” kabul edilen bir dünyanın nasıl bir tuzağa, bir kapana, işlevsiz bir döngüye, bitmek bilmeyen bir tekrara dönüşmeyi barındırıyor. Gerçeklikten kopuşa, onunla kavgaya ve taşınması gittikçe güçleşen hatta karikatürleşen kaskatı muhafazakâr bünyeye götüren bir çıkmaza bizi sürüklüyor.

***

Kendimiz için bir dünya var etmek öncekilerden devraldığımız dolayısıyla içine doğduğumuz dünyayla mümkün. Bunun ötesine geçmeyi düşünmek ancak radikal siyasal bir mühendisliğe tutulmakla mümkün ve bunun da ne kadar sağlıksız olduğunu acı tecrübelerden biliyoruz. Yeni bir dünyayı bize bırakılan dünyayla yapmak ile yapılan dünyayla yetinmek, onu bugüne ve yarına taşımak arasında ölçüye gelmez bir fark var. Bu mevzu, basit bir tercih meselesi gibi anlaşılmasın. “Dünyayı olduğu gibi” kabul etmek veya etmemek, önümüze konulan ve farkında olduğumuz bir tercih neticesinde gerçekleşmez. İçine doğduğumuz dünya bize doğal gelir ve toplumsal formasyon bu doğal dünyanın ihtiyaçlar doğrultusunda dönüşümüne uygun değilse bize doğal gelen dünya ile gerçek dünya arasındaki mesafe açılır hatta bazen büsbütün kopuş yaşanır. Mesele nitelikli bir oryantasyon olmaktan çıkar, tevarüs edegelen bir formun muhafızlığına dönüşür. Özellikle bizim gibi ülkelerde yaşandığı üzere radikal politik müdahalelere maruz kalmışsa form, korunması gereken bir kimliğe dönüşerek hayatla ilişkisi hastalıklı bir hüviyete evrilir. Sayısız komplikasyona yol açan bu duruma ilişkin teferruatlı tartışmalar yapıldı, yapılıyor.

***

Yeni açılacak eğitim-öğretim yılı münasebetiyle alana bu pencereden yaklaşmakta yarar görüyorum. Dünyanın doğal gelmesi gibi bize doğal gelen bir eğitim-öğretim anlatısı ve pratiği içindeyiz. Alana ilişkin konuşmalarımız, tartışmalarımız, sorunsallaştırmalarımız, çözüm arayışımız ve çözümlerimiz bize doğal gelen bu anlatı ve pratik tarafından bloke edilmiş durumda. Nasıl ki modernleşme sürecimizin başlangıcından bu yana kronik meselelerimizde bir çözüm oluşturamıyorsak aynı şekilde bunun bir yansıması olarak eğitim-öğretim alanında da anlamlı bir mesafe alamıyoruz. LGS, YKS verileri yaz boyu tartışıldı. Mülakat, atanmayan öğretmenler tartışması özelinde yükseköğretim sistemimizin yaşadığı derin krizin içindeyiz. Bu krizleri yapa geldiğimiz gibi kimi teknik aksaklıklar, talihsizlikler olarak değerlendirerek çözüme kavuşturmaya çalışmamız “dünyayı olduğu gibi” kabul etmeye devam ettiğimizin bir yansıması olarak görmemiz gerekiyor. Oysa en acil konular başta olmak üzere yapmamız gereken ilk iş; bizi bloke eden bu “dünyayı olduğu gibi” görme durumumuzun farkına varma ve aramıza biraz mesafe koymaktır. Türkiye’nin çözüm olarak uygulamaya koyduğu en radikal reformlar dahil tüm çözüm hamleleri, bu temel gerçeği göz ardı ettikleri için beyhude birer çabaya dönüşmüşlerdir. Türkiye’nin mevcut alan kavrayışıyla yapısal sorunlarını çözmesi mümkün olmadığı gibi bu sorunları anlamlı bir şekilde tespit etmesi de mümkün değildir. Tespiti/teşhisi anlamlı bir şekilde yapılmamış meselelere, konjonktürün rengine göre uygun çözümün iliştirildiği bir sahte yaşam atılımı yaşıyoruz.

Alana ilişkin analitik bir bakıştan, mevcuda mesafe koyarak anlamaya çalışan sahici bir kavrayıştan yoksunuz maalesef. Eğitim-öğretim sistemimizin neden düzgün çalışmadığını bilmiyoruz. Çokça tartıştığımız öğretmenin nitelik probleminin neye karşılık geldiğini anlamlı bir şekilde bilmiyoruz. Yürüttüğümüz faaliyeti bugünün koşullarda neden bu şekilde yürüttüğümüzü, niçin bu şekilde yürütmemiz gerektiğini bilmiyoruz. Yeni müfredat değişikliğinde olduğu gibi, eğitim sistemimizde temel sorunlarımızdan birisinin müfredat meselesi olduğu ve çözümün de bu şekilde olması gerektiğine ilişkin ne pedagojik ne de makuliyeti yerinde bir gerekçeye sahibiz. Neden 12 yıl zorunlu eğitim-öğretim sürdürdüğümüzün birtakım klişeler dışında anlamlı bir cevabını bilmiyoruz. Seçtiğimiz dersleri niye seçtiğimizi, niye bu şekilde yapılandırdığımızı bilmiyoruz. Neden zaman planlamasını bu şekilde yaptığımızı bilmiyoruz. Mekân tasarımının bu şekilde olmasının çok yerinde olduğuna ilişkin hiçbir ikna edici kanıtımız yok. Ders saatlerimizin sürelerinin neye göre belirlendiği meçhul. Yükseköğretim sistemimizin bu şekilde işlemesinin hangi rasyonel gerekçeye dayandığı da izaha muhtaç. Uzatmak mümkün ancak meseleyi somutlaştırmak açısından bunlar yeterli.

Bu hususlar alan içindeki duruma ilişkin yapacağımız tartışmanın koordinatlarını sunmaları açısından önem ve aciliyet arz ediyorlar. Diğer taraftan Türkiye’de bir türlü kabul edilmek istenmeyen eğitim-öğretim faaliyetinin içerisinde yapıldığı ve kaderinin doğrudan tayin edildiği genel sosyal-siyasal ekosistemin vaziyeti ve işleyişi. Gerçek, samimi ve ahlaki zemini olan bir tartışmanın buradan başlaması olmazsa olmazdır. Aksi taktirde eğitim-öğretim alanında olduğu gibi hayatımızın tüm alanlarında bilfiil gözlemlediğimiz üzere yapılan iş ve işlemler “mış gibi yapmak”, çevrilen dolaba razı gelmek olur.

***

Eğitim-öğretim faaliyeti okul lokasyonunda tüketilebilir mi? Teknik, mekanik bir faaliyetten mi bahsediyoruz? Eğitim-öğretim, MEB marifetiyle emir komuta edilecek bir balmumu faaliyeti mi? Uygun karışımın devlet eliyle tasdik edilip hiyerarşik bir silsile üzerinden öğrencilere zerk edildiği fordist bir düzen mi düşünüyoruz? Devlet-toplum ilişkisini gözetmeksizin, bu ilişkinin niteliğini problem edinmeksizin bir eğitim-öğretim tartışması yapmak mümkün mü? Anadilde eğitim, zorunlu din dersi, din öğretimi, öğrenim özgürlüğü gibi pek çok başlık bu faslın cüzleri değil mi? Sosyo-ekonomik gerçeklik ile eğitim-öğretim arasında mutlak surette kurulması gereken bağlantıyı gündem etmeden bir başarı-başarısızlık tartışması yapılabilir mi? Asgari ücret ile eğitimin niteliği arasında bir bağlantı olup olmadığı Türkiye’de maalesef sorun edilen bir başlık olmadı, olmuyor. Ekonomik kriz derinleşirken, çalışanların neredeyse yarısından fazlası asgari ücretle yaşamaya adeta mahkûm edilmişken bu yapısal şiddeti ve aynı zamanda kalıcı terbiye sürecini görmezden gelerek sınıf içindeki düzenlemelere indirgenmiş bir eğitim-öğretim konuşması yapmak gerçekçi olmadığı gibi ahlaki ve vicdani de değil. Çalışanların mali, özlük hakları gündem edilmeden, çalışma koşullarına bakılmadan, otoriter ve hiyerarşik ilişki, mülakat vs. gibi ifsat edici süreçleri konuşmadan ve bunların ile eğitim-öğretim alanına çıkardığı maliyetle yüzleşmeden mesafe alınabilir mi? Topçu’nun ifadesiyle bir otorite merkezi olmaktan çıkıp devletin itibarsız bir memuruna dönüştürülmüş öğretmeni abartılı bir retorikle gizleyen işleyiş bütün kasvetiyle yaşanmaya devam ediyor. Kitlesel, zorunlu, tekçi, güvenlikçi dil ve yapı tahkim edilirken eğitim-öğretimin eleştirel, sorgulayıcı, özgüvenli, dünyaya açık insanlar yetiştirmesi beklenebilir mi? Akademinin, yargının, kültür-sanat dünyasının, sivil toplumun, siyasetin, yukarıda değindiğim üzere devletin işleyişinin görülmediği, sorun edilmediği yerde bir eğitim-öğretim tartışması yapmak ancak gerçeklikle teması yitirmekle, derin bir yabancılaşmayla mümkün.

***

Yeni eğitim-öğretim sezonunun açıldığı yerde sıraladığım hususları içeren geniş ölçekli bir konuşmaya taşımadığımız sürece geride bıraktığımız sayısız eğitim-öğretim sezonlarından birisini yaşayacağız demektir. Kendimizi değiştirmeden, iş görme biçimimizi, sorun tanılama ve çözüm üretme sistematiğimizi muhafaza ederek farklı sonuçların çıkacağını düşünmeye devam ediyoruz. Yazının başında belirttiğim gibi içinde doğduğumuz dünya tarafından bloke edilmiş durumdayız. Daha da kötüsü bizi öldürmekten beter eden zehri elimizdeki yegâne ilaç zannediyoruz. O yüzden hayat değişiyor, insanlar değişiyor, mevcut eğitim-öğretimi mümkün kılan tüm dinamikler başkalaşım geçiriyor ancak bizim alana ilişkin ne inancımız ne de pratiğimiz değişiyor. Sisyphos’un laneti gibi aşağıya yuvarlanacağı kesin olan bir taşı kan ter içinde zirveye taşımaya devam ediyoruz. Sisyphos için bu varoluşsal bir duruşun yansıması olarak elbette görülebilir. Bizim alandaki sıkışmışlığımız ve ısrarımız ise ancak varoluşsal bir konumdan mahrum oluşumuz ile ilişkilendirilebilir. Zaten “dünyayı olduğu gibi” kabul ettiğimizde başka bir şeyle karşılaşmamız da mümkün olmaz.

The post Yeni Eğitim-Öğretim Yılı Eskisi Gibi! appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Tekin’in, “Öğretmenlerin okullarda ‘bir eğitimciye yakışır şekilde’ giyinmesini beklediklerini” söyleyip valilikleri bu konuda göreve çağırarak beyaz önlük dayatması ile fitilini ateşlediği tartışmalar hiç hız kesmiyor. Eğitim sisteminin hayati önemde olan sayısız sorun alanı atıl biçimde dururken eğitim kamuoyu son derece gereksiz, faydasız tartışmalarla yoruluyor. İşin kötüsü ise, tartışmalara neden olan kararlar tamamıyla öğretmen camiasının arzusu hilafına gerçekleşiyor, öğretmenin hayatını daha da zorlaştırıyor. Yani MEB, eğitim sisteminin sorunlarına çözüm olmaktan çok sorunları içinden çıkılmaz hale getiren bir mantıkla iş görülüyor. Son bir yılda tartıştığımız konuların sadece başlıklarına bakıldığında bile eğitim mücadelemize dair umutları kıran ahvalimiz görülecektir.

-Eğitimi ideolojik bir aygıt olarak gören yapı içerisinde ideolojik-politik arzularla yenilenen müfredat konusundakitartışmalar henüz devam ederken öğretmen atamalarında adaletsizliği ayyuka çıkaracak mülakat düzenlemesi inatla dayatıldı.
-Eğitimciye yönelen şiddete dair bir çalışmaya şahitlik edilemezken yeni atanan öğretmenin Milli Eğitim Akademisi adlı paralel bir eğitim düzeneğinden geçirilip asgari ücretle çalıştırılması yasalaşma aşamasına getirildi.
-Bir yandan neye yarayacağını kimsenin izah edemediği, sadece öğretmenin iş yükünü artıran bir işlev gören ucube ortak sınav uygulaması apar topar hayata geçirilirken diğer yandan atanmayan 500 bin öğretmenin beklediği gerçeklikte bundan sonra yılda sadece 6-8 bin aralığında öğretmen alınacağı açıklandı.
-Öğretmenlik mesleğini küçük düşüren ve itibarsızlaştıran Kariyer Belirleme Sınavı hali hazırda devam ederken parça parça maddeleri sızdırarak kamuoyunu alıştırmaya çalıştıkları yeni ÖMK taslağı eğitim kamuoyundan saklanarak meclise gönderildi.
-Uzman ve başöğretmenlik bekleme sürelerinin beş yıla düşürüleceği sözleri verilmesine rağmen yeni süreçte bu sürenin önce sekize sonra tekrar on yıla çıkarıldığını, anlamsızlaşmak üzere olan ek ders ücretlerinin artırılması teklifinin reddedildiğini öğreniyoruz.
-Bir tanesi bile öğretmenin hayrına olmayan bunca gündemin başına şimdi de hiçbir yaraya merhem olmayacak rotasyon meselesi yerleştirildi.

MEB tarafından tüm bu kararlar alınırken şeffaf davranılmadı, oldubitti anlayışıyla hareket edildi, muhataplara “ben yaptım oldu” pervasızlığı ile dayatma yapıldı.

En hazin kısmı da şu ki; tüm bu tepeden dayatma kararlar, yoksulluk sınırının 59 bin 353 lira olduğu bir vasatta öğretmenin 34 bin liraya çalıştığı hazin bir gerçeklikte alındı. Belki de tüm bu anlamdan ve faydadan yoksun hengâme, öğretmene yoksulluğunu-yoksunluğunu unutturmak için yaratıldı, suni gündemlerle acıtıcı gerçeklerin üzeri örtülmek istendi.

Bekir BİRBİÇER

Özgür Eğitim-Sen MYK Üyesi

The post MEB Çözüm Değil Sorun Üretiyor! appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Ayşe Kadıoğlu “…Cumhuriyet Türkiye’sinin en ideal öğrencileri soruların cevaplarını bilen ancak kendileri soru sorma alışkanlığı edinmemiş kişiler olarak yetişmişlerdir” tespitinde bulunur. Tespitin devamı çok daha çarpıcıdır: “Nitekim “…çıplak bir düşünme anını simgeleyen …Düşünen Adam (heykelinin) Türkiye’de bilinen en popüler kopyası bir akıl hastanesinin bahçesinde bulunmaktadır.” Müfredat tartışmalarının yapıldığı bu süreçte hem tartışmanın biçimi hem de içeriği paylaştığım tespitin nasıl da isabetli olduğunu teyit ediyor. Tartışmanın koordinatları mevzuyu ne tür bir düzlemde tartıştığımızı veya tartışmadığımızı doğrudan belirliyor. Türkiye’yi normal bir tarihsel arka plan, kendi doğallığı içinde seyreden bir devlet-toplum ilişkisi üzerinden alırsanız daha doğrusu bu boyutları tartışma dışı tutarsanız pekâlâ bir müfredat tartışması yapabilirsiniz, teferruatlı bir düzenlemeye de girişebilirsiniz. Ancak meselenin bağlantılı olduğu esas alanı ve dinamikleri göz ardı eden her okuma tabiatı icabı atıl kalmaya mahkûmdur. Tıpkı uzun bir süredir ülkemizde bin bir emekle verdiğimiz eğitim mücadelesinin memnun olmadığımız düzeyde kalması gibi.

***

Hayatımızın çeşitli alanlarında giriştiğimiz düzenlemelerin, eğitimde olduğu gibi, bekleneni vermemesi sadece hayatın kompleks, öngörülemez niteliğinin karşımıza çıkardığı engellere bağlayamayız. Elbette insan hayatı her türlü planı, mühendislik faaliyetini hele hele bu hayatın doğal ritmine uymayan ideolojik-politik arzuları çökertecek hesaba gelmeyen unsurları içinde daima barındırır. Zaten insanın bir tarihinin olmasının, bir uyum aparatı olmaktan öte bir varlık olmasının anlamı ve önemi de buradan gelir. O halde bu tartışma bağlamında yapmamız gereken temel tespit; yürüttüğümüz eğitim faaliyetini etkisiz, işlevsiz kılan hususun hayatın kendi doğal değişim dinamiğinin olmadığı gerçeğidir. Şüphesiz büyük bir değişim-dönüşüm dalgası içindeyiz ve yürüttüğümüz faaliyetin kaderine etki eden bu dalgayı inkâr edemeyiz. Ancak müfredat tartışmasında MEB tarafından meşrulaştırıcı bir gerekçe olarak ileri sürülen değişim-dönüşüm dalgası hem meseleyi kendi asli ve geniş bağlamından kopartıyor hem de teknik ve kaçınılmaz bir bugüne adaptasyon sorununa indirgeyerek olanı biteni manipüle ediyor.

***

O halde kimsenin itiraz etmeyeceği, edemeyeceği meşrulaştırıcı gerekçeyle bağlamından koparılan ve manipüle edilen şeye odaklanmamızda zaruret var. Şu an yürüttüğümüz şekliyle tartışma tam da sınırları çizilmiş bir alanda beklenen şekilde, içerikte ve düzeyde yürütülen bir tartışmadır. Bu sadece bir iktidar odağının stratejik müdahalesi olarak değerlendirilmemelidir. Onu da içeren daha geniş ve kapsamlı bir durumla karşı karşıyayız. Türkiye’nin tabiri caizse dünyayla oryantasyonuna rengini, ruhunu veren varoluş biçimi var. Bu varoluş biçimi hayatla, toplumla, sorun tanılama ve çözüm üretme sistematiği ile belirli şekilde davranmayı, belirli şekilde bir ilişki tesis etmeyi normalleştiriyor. Bunu sadece iktidarın davranışlarına yön veren müesses nizam olarak düşünmeyelim. Aynı zamanda iktidarın uygulamalarına karşı çıkanları da içeren çok daha geniş bir düzlem var karşımızda ve tam da bu geniş düzlemi düzenleme, belirleme kapasitesi nedeniyle müesses nizamdan bahsettiğimizde esaslı bir şey söylemiş oluruz. Bu yüzden zannedilenin aksine iktidar odağında hangi aktörlerin olduğundan, onların ideolojik-politik aidiyetlerinin ne olduğundan daha öte bir şeye vurgu yapar müesses nizam. İktidarın her türlü tasarrufuna karşı muhalefet ederken bile sizi yönlendiren, ufkunuzu belirleyen dokunun, iklimin ayırdına varmamız gerekiyor. Çünkü nihayetinde bir noktadan sonra iktidarın ve muhalefetin de belirli hatta kalmasını ve hareket etmesini sağlayan bir şeyden bahsediyoruz.

***

Tartışmayı taşıyan zemini dikkate alarak hareket etme zaruretimizin altını çizerek başlamalıyım. Tartışmanın yapıldığı alan, alanın içinde yer aldığı bağlam dikkate alınarak ancak değerlendirilebilir.

Çünkü alan hem varlığını ve meşruluğunu hem de anlamını ve olası işlevini bağlantılı olduğu bu geniş bağlamdan alıyor. O halde bakanlığın paylaştığı son müfredata ilişkin bir şey söyleyebilmek için ancak devam ede gelen uygulamayla birlikte ele alındığında mümkündür. Türkiye’nin modernleşme sürecinden bu yana modern eğitimin konumlandırıldığı bir yer var. Bu yerin temel motivasyonunun makbul vatandaş olduğu bugün neredeyse tartışma dışı bir veri olarak önümüzdedir. Makbul vatandaşa odaklı bir düzeneği sorgulamak ile makbul vatandaşın içeriğinin nasıl olacağını tartışmak arasında çok temel bir fark var.

Türkiye’de başından bu yana makbul vatandaşın kimliğinin ne olacağına ilişkin ideolojik-politik bir çatışma, bir mücadele var ve maalesef bu mücadele bugün de yürürlüktedir. Bu mücadelenin niteliği ayrı bir tartışma olmakla birlikte devlet tekelinde yürütülecek bir mühendislik faaliyeti ile mamul edilecek vatandaşın hangi donanımda olacağı bir egemenlik meselesidir ve aynı zamanda gösterisi ve göstergesidir. Nitekim müfredat meselesi esas itibariyle epistemik otoritenin kim olduğunu söylemesi itibariyle önemlidir ve hararetli tartışmaya konu olması da bir yönüyle bu yüzdendir.

***

Önce müfredat bağlamında MEB’in tarihsel süreklilik içerisinde devam ettirdiklerine bakalım. Ardından da varsa ayrıştığı hususları inceleyelim kısaca. MEB, esas itibariyle kendi tarihsel sürekliliğini çok fazla bozmadan sürdüren dirençli bir yapı. Mevcut bakanın müsteşar iken belirttiği gibi “MEB’de Cumhuriyet’in başından bu yana paradigmatik bir değişim yaşanmamıştır, teknik-tali konularda minimal değişikliklere gidilmiştir.” Yeni müfredatın paylaşıldığı bugünlerde de durum aynıdır. MEB’in yasal dayanaklarında hiçbir değişikliğe gidilmemiş, yapı, işleyiş ve ilişki olduğu biçimiyle yürürlükte tutulmuştur. Ne ideolojik-politik kimlik, ne otoriter-merkeziyetçi-hiyerarşik yapı ve ilişki hedef alınmıştır. Tersine bu temel noktalar sorun edilmemiş, tartışma dışı bırakılmıştır. Dolayısıyla Tevhid-i Tedrisat’tan 1739 Sayılı MTK’ya kadar mevzuatın aynıyla kaldığı, eğitimin içinde yer aldığı genel ekonomi-politik düzenin tüm mantık ve kurgusunu devam ettirdiği dolayısıyla eğitimin makbul vatandaş üretim tezgâhı olarak görüldüğü ve kullanıldığı bir yerde yapısal, paradigmatik, köklü bir değişimden bahsetmek anlamsızdır. Durum böyle olduğu halde MEB’in müfredat açıklamasını sistemin dinamikleri ile oynayan köklü bir girişim olarak sunumu da hangi muhalif kesimden ve hangi saikle gelirse gelsin gerçeği manipüle eden ve statüko lehine çalışan bir hamle olarak kaydedilmelidir.

***

Gelelim MEB’in yeni müfredatla getirdiği ayrışan hususlara. Kamuoyundaki tartışmanın odaklandığı nokta da burası zaten. Cumhurbaşkanının zaman zaman dile getirdiği “dindar nesil” vurgusunda somutlaşan talep yeni müfredatın esas itibariyle örtük amaçlılığını oluşturuyor. Açıklanan müfredatın başlığına seçilen “maarif” kelimesinden tutun yerli, milli, medeniyet vurgularının tümü bu amaçlılığın göstergeleri olarak okunabilir. Ancak anlamlı ve bütünlüklü bir sembolik dilden ziyade derme çatma bir retorikten öte olmayan bu tasarımın açıklayanların da tecrübeyle görecekleri üzere yeni bir reform söylencesinin hedefi olmak üzere sırasını beklemekten öte bir anlamı olmayacaktır. Vaveyla ile açıklanan 2023 Vizyon Belgesi de benzer bir dil üzerinden kamuoyuyla paylaşılmış ancak 2024’e eriştiğimiz bu günlerde Vizyon Belgesi’nin adı bile kalmamışken biz on yıllardır yaptığımız şeyi aynı şekilde yapmaya devam ediyoruz. MEB’in bir şeyler değiştiriyormuş havası yaratarak müesses düzeni sürdürme gibi sıra dışı bir tecrübesi var. Aslında bu tecrübe bir Türkiye tecrübesidir ve öylesine baskın ve kalıcıdır ki her toplumsal kesimde, her iktidar adayında metamorfoz oluşturabilecek kudrettedir.

***

Bugüne kadar yaptığımızı benzer şekilde yapmaya devam ettiğimiz bugünlerde açık açık konuşmakta zaruret görüyorum. Operasyonel bir sürecin içindeyiz. Operasyonu iki türlü anlamamızda yarar var.

Hedef aldığınız toplumu belirli yöne yönlendirme amaçlı operasyon olduğu gibi bakışı kaydıran, bakışa ayar veren başka türlü operasyon da olabilir. Bunları doğrudan iktidar hamleleri olarak görmemiz gerekmiyor. Bir komplodan bahsetmiyorum. Daha büyük bir iktidardan, onun yönlendirmesinden, gündelik hayatımızın akışına normuna, normaline yön veren kodifikasyona bakmamız gerekiyor çünkü başımıza gelenler hatta iktidarda olduğunu zannedenlerin de başına gelenlerin bundan bağımsız olduğunu söylemek aşırı saflık olur. Matruşka gibi. İktidar içinde iktidar, onun içinde başka bir iktidar.

İktidar ilişkilerinden bağımsız steril bir alandan söz etmiyorum, böyle bir şey beklemiyorum. Ancak güç ilişkilerinin ve müdahalelerinin olabildiğince açığa çıkarıldığı bir düzlem en azından kaba saba müdahalelerin, manipülasyonların ve işlevsiz uygulamaların sınırlanması açısından önemli işlev görecektir.

***

Müfredat tartışmasının zemini de bu açıdan dikkate alınmalıdır. Aktarılacak şeyin, aktarılma şeklinin şüphesiz eğitim faslında önemli bir yeri var. Ancak bunun nerede, hangi düzlemde, hangi ortamda, hangi gerçeklikte ve ilişki zemininde olduğu çok daha önemli. Doğallaştırılan, gözden kaçırılan, tartılma dışı bırakılan yerleri not etmemiz gerektiğini, bunları göz önünde bulundurmayan tartışmanın yürürlükteki kandırmacayı sürdürmeye yaradığını belirtmemiz gerekiyor. Cumhuriyet’in ideal öğrencileri olarak verilen cevapları ne kadar bildiğimiz tartışmaya açık ancak sorulması icap eden soruları sormaz hale getirildiğimiz aşikâr. Müfredat dediğimiz düzenlemenin ideolojik, otoriter, merkeziyetçi, katılıma açık olmayan, Türkiye’nin kronik hastalıkları ile malul ve eğitimi ideolojik bir aygıt olarak gören yapı içerisinde anlamsızlaşacağı izahtan varestedir. Tam da bu anlamsızlık yüzünden manipülatif olarak görülmeli ve bizi gerçekten dolayısıyla anlamlı bir çözümden uzak tuttuğu için eleştirilmelidir. Modern eğitimin temel parametrelerini görmezden gelerek bir takım teknik düzenlemelerle ideolojik-politik tahayyülleri devlete yaslanarak gerçekleştirme beklentisi toplumu şahsiyetsizleştirmek, kimliğinden, aidiyetinden soyundurmak ve istenilen için bir ameliyat alanına çevirmektir. Yukarıda da değindiğim üzere Türkiye’de temel ve genel mesele; devletin belirleyeceği bir makbul vatandaşın renginin ne olacağı meselesi olmaktan çıkarılmadığı müddetçe yanlış zeminde enerji tüketmeye devam edeceğiz. Türkiye’de ve dolayısıyla eğitim alanında mesele; makbul vatandaş düzeneğini sorgulamak, onu atıl hale getirmektir.

Zannedildiği gibi bu düzenek bir çözüm mekanizması değil tam tersine sorun odağıdır ve bir tecrübenin, bir pratiğin, bir zihniyetin dışavurumudur. Müfredat bizi düzenekle hesaplaşmaya değil düzenek içinde pozisyon kapmaya çağırıyor. Bu da hem gerçeği görmekten ve anlamlı bir çözüm üretmekten bizi alıkoyuyor hem de bu şekilde statükonun devamını sağlıyor. Anlamlı sorular yerine güzel cevaplarımız olduğunda bunlar maalesef kaçınılmaz oluyor.

The post appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Açlık, yoksulluk, eşitsizlik, sömürü devam ediyor.

Dünya nüfusunun neredeyse yarısı günde 2 dolardan az bir parayla geçinmek zorunda.

Milyarlarca insan temiz suya hasret.

Milyarlarca insan asgari sağlık koşullarından mahrum.

Açlık, yoksulluk artan imkânlara, yükselen standartlara rağmen devam ediyor, artıyor.

Güvencesiz ve sağlıksız iş koşulları mevcut sistem içerisinde varlığını her geçen gün şiddetlendirerek devam ediyor.

Mültecilerin nüfusu yüz milyonu aştı.

Açlık, yoksulluk sınırlarında bir yaşama mahkûm edilen milyonlarca çalışan var.

Sosyal, kültürel haklarından mahrum bırakılan, inançlarından, ideolojik-politik görüşlerinden dolayı baskı ve şiddet gören, mağduriyet yaşayan insanların sayısını saymak mümkün değil.

Asimilasyonun, yok saymanın, baskının, şantajın, manipülasyonun sistematik bir şekilde işlediği, insan onurunu periyodik şekilde aşındıran politikaların ve ekonomi-politik bir ilişki ağının yürürlükte olduğu da ortada.

Mevcut düzenin ve yerleşik ilişki biçiminin beslediği sömürü, yağma ve talanın insanlık tarihi açısından baş edilmesi güç bir risk olarak önümüzde olduğu bugünlerde mevzuyu ütopik-distopik spekülasyonlarla geçiştirmek yerine ciddi, kuşatıcı ve yapısal yaklaşımlarla ele almak durumundayız.

Etkin bir sosyal ve hukuk devleti, katılım ve müzakere kanalları açık bir siyaset, sosyal adalet, eşitlik, sosyal barış, kardeşlik ve dayanışmayı hedefleyen bir mücadele; gerçekleştirilmek için müdafilerini bekliyor.

Gelir dağılımındaki kabul edilemez adaletsizliğin, her türlü ahlaki ilkeyi hiçe sayan amansız rekabetin, güvencesiz, insan hak ve onuruna yakışmayan sözleşmeli, kuralsız, çalışanları her türlü insan dışılığa mahkûm eden düşük ücretle çalışmanın giderilmesi için ciddi ve kararlı bir mücadele de bizleri bekliyor.

Güvencesiz ve kayıt dışı çalıştırılarak sömürülen milyonlarca insan, her gün eve dönmeme riskiyle işe gidenlerin yaşadığı tedirginlik, işin doğasının ve iş ilişkilerinin yapısal dönüşümünün beraberinde getirdiği ‘karakter aşınması’, ‘prekarizasyon’, şiddetlenen ‘belirsizlik ve güvensizlik’ bizi yeni komplikasyonlarla karşı karşıya getiriyor.

Sağlık ve emeklilik koşullarında yaşanan gerileme küresel ölçekte devam ediyor.

Bu nedenle, küresel düzensizliğin tahripkâr yapısını ifşa etmek, yeryüzünde cenneti kurma iddiasıyla her şeyi sömürü ilişkisine indirgeyen ilerleme mitosunu sorgulamak olmazsa olmazdır.

Adaletin ve özgürlüğün talep edildiği bu günü vesile kılarak çarpan etkisi yapacak bu acil sorunlarımızı görmek ve konuşmak durumundayız.

Kısacası 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü, hayatımıza ve hayatımızın niteliğine ilişkin bir muhasebe ve mücadele çağrısıdır. Salt çalışanların ve emekçilerin değil, her gün sömürülen, yok sayılan, katledilen kimsesizler için, yağmalanan toprak için, kirletilen hava için, doğal yaşam alanları yok edilen, nesilleri tüketilen hayvanlar için, henüz doğmamış çocuklarımız ve onlara bırakılacak yaşanabilir bir dünya için çağrı…

Özgür Eğitim-Sen Yönetim Kurulu

The post 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü Kutlu Olsun appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Basına yansıyan habere göre Diyarbakır’da çocuğu lisede öğrenim gören bir veli, 80 dakika blok ders uygulamasının öğrencileri olumsuz etkilediği gerekçesiyle Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK) başvurdu.

KDK da liselerde sürekli hale getirilen uygulamaya son verilmesi için Milli Eğitim Bakanlığı ve Diyarbakır Valiliği’ne tavsiye kararı gönderdi. Kararın gerekçesi olarak blok derslerin öğrenci merkezli aktif öğrenme anlayışının uygulanmasını zorlaştırması gösterildi. Kararda, kapsamı ve dinlenme süresinin azlığı, öğrencinin dikkatini toplaması ve derslerin verimliliği gibi konular dikkate alındığında blok ders uygulamasının, istisnai niteliği aşılarak sürekli hale getirilmesinin ve başvuranın talebinin idare tarafından reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtildi.

Blok ders genelde ikili eğitim yapan okullarımızda ve okul sonrası devam eden DYK kurslarında zaman baskısı nedeniyle başvurulan bir uygulama. Bu uygulamalar doğaları gereği zorunluluktan kaynaklanıyorlar ve bilindiği üzere de zorunluluğun kendisi pek çok anomaliyi normalleştirebiliyor.

Bundan dolayı uygulamaya neden olan zorunluluk kaldırıldığında Türkiye’de zaten ana form tekli eğitim ve tekli ders uygulamasıdır. Birkaç yıl önce dönemin Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz yine ders saati ile ilgili bir değerlendirmede bulunmuş ve yaptığı açıklamada “ders saati 40 dakika… Şimdi öğrenme süresi hızlandı. Bizim zamanımızda ders saati 50 dakika falandı. Şimdi bu süre azaldı. 20-25 dakika en idealidir diye düşünüyorum” demişti. Aynı açıklamada okulların eğlenme yeri olmasından bahseden MEB Bakanı ders saatinin ilkokul, ortaokul ve lise için farklı olabileceğini de belirtmişti. KDK kararı ve bakanın açıklamalarının önemli olduğunu ve eğitim camiasının katkılarıyla zenginleştirilmesi gerektiğini kaydedelim öncelikle. Aynı zamanda bu karar ve açıklamaların eğitim sistemimize ve seviyemize dair önemli bir gösterge teşkil ettiğini de ifade edelim. Bu vesileyle ders saatiyle, ders saatinin bileşeni olduğu yapıyla birlikte değerlendirilmesine ilişkin birkaç hususun altını çizmekte yarar görüyorum.

Eğitim sistemimiz maalesef varoluş gerekçesini yitirmiş sayısız mitle malul. Zaten karşımızda yaklaşık iki yüzyıllık mazisiyle sorgulanma ihtiyacı hissedilmeyen devasa bir yapı var. Zorunlu eğitim sisteminin kendisini var eden sosyal, siyasal, ekonomik ve teknolojik koşulların değişimine paralel bir evrim geçirmeden varlığını muhafaza ettiği görüldüğünde nasıl katılaşmış ve layusel bir hüviyette olduğu anlaşılabilir. Dolayısıyla bu düzeneğe ilişkin yapısal eleştirilerin yanında ‘ders saati’ gibi mikro-teknik çözümlemelerin de yapılması en azından karşı karşıya bulunduğumuz yapının ne’liği hakkında ufuk açıcı olabilir. Ders saati bilindiği üzere eğitim sistemimizde 40 dakika olarak belirlenmiş. Bu 40 dakikanın neye istinaden belirlendiğini bilmiyoruz, kimsenin bildiğine dair bir karine de mevcut değil. Daha önce bir şekilde 40 dakika olarak belirlenen ders saati neredeyse küresel bir sabiteye dönüşmüş vaziyette.

Günümüz dünyasının sorgulanması düşünülmeyen profan kutsalı hükmünde.
Ancak mesele bu profan kutsala el atmakla mukayyet değil. Zira neye, niye el attığımız ve el attığımız şeyin yerine neyi, nasıl ikame ettiğimiz gibi mühim ve mütemmim cüzleri var meselenin. Örneğin KDK’nın 80 dakikalık ders olmaz kararı 40 dakikalık dersi normalleştiren, meşrulaştıran bir karar. Önceki bakanlarımızdan İsmet Yılmaz’ın 25 dakikalık ders önerisi ilk bakışta mantıklı, ‘okullar eğlendirici yerler olmalı’ tespiti de sevimli gelebilir. Lakin bu kararlar ve mantıklı ve sevimli gerekçeler verili sistemin mantığını, kurgusunu ve kodlarını tartışmaya açmıyor. Mevcut düzeneği aynıyla muhafaza ediyor ve ona olan mahkumiyetimizi pekiştiriyor. Bu açıdan okumamız derin, sorularımız esaslı olmadığı müddetçe basit cevaplarda, çözüm olmayan çözümlerde savrulmamız kaçınılmaz olacaktır. Bu genel vurgulardan sonra mevzuyu derinleştirme babında birkaç hususun altını çizmekte yarar görüyorum.

Öncelikle ders derken hangi dersten bahsediyoruz? Bütün dersler bir mi örneğin? Türkçe ile Beden Eğitimi dersinin saati aynı olabilir mi? Veya Resim ile Matematik dersinin saati aynı mı olmalı? Beden Eğitimi dersi 80 dakikalık blok ders olarak uygulansa olmaz mı?

İkincisi hangi kademeden bahsediyoruz? Bilindiği üzere ilkokul, ortaokul, lise gibi tüm farklı kademelerimizde ders saatimiz 40 dakika. Her kademede hatta aynı kademe içerisinde farklı yaş grubunda öğrenciler mevcut. Gelişim düzeyleri farklı insan kümesinden bahsediyoruz. O halde bu gelişim düzeyi farklılığına rağmen standart bir uygulamanın meşruiyetini oluşturan pedagojik ilke nereden geliyor?

Üçüncüsü ders ve kademe farklılıklarının dışında aynı sınıf düzeyindeki öğrencileri veri alalım. Günümüz dünyasının temel kabullerinden olan ‘her insan biriciktir’ anlayışı gereği aynı yaş grubunda olsa bile öğrencilerin duygusal, fiziksel, sosyal gelişimleri ve ilgi ve yetenekleri itibariyle farklı oldukları açıktır.

Dolayısıyla ders, kademe gibi farklılıkları görmezden gelsek dahi karşımızda belirli bir standardizasyona mahkûm edilmemesi gereken insanlar var.

Dördüncüsü ders, kademe ve öğrenci farklılığını askıya aldığınızda karşınızda yine birikimi, tecrübesi ve özgünlüğüyle öğretmen gerçeği var. Bütün Türkçe öğretmenlerin bir olduğunu iddia etmek, aynı şekilde ve düzeyde öğreteceğini düşünmek veya beklemek örtük bir tek biçimcilikten başka bir şey değil. ‘Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır’ hakikatini görmezden gelmek, gerçekliği inkâr etmek, keyfi ve etkisiz bir standart ihdas etmektir.

Beşincisi zaman ile dikkat süresi arasında bir ilişkinin kurulması gerekiyor. Araştırmalar gittikçe kısalan bir dikkat süresine vurgu yapıyor. Bu tespit temelinde bir düzenlemeye gitmediğimizde düzenleme ile gerçeklik arasındaki kopukluğu ve bu kopukluğun oluşturduğu handikabı aşmamız mümkün olmuyor. Bugün 10 ile 20 dakika aralığında bir dikkat süresinden bahsediliyor. Zaman zaman ders saati ile sınıf öğrenci mevcudu ve yeni kuşağın artan öğrenme hızından bahsediliyor. Gerçekten de sınıf başına öğrenci sayımız düştü ve öğrencilerimizin bilgilenme kaynaklarında inanılmaz bir zenginlik yaşanıyor.

Bütün bunlar etraflıca tartışma gerektiren hususlar olmakla birlikte geçerli kabul edildiklerinde yapılacak düzenlemenin ders saatinin süresiyle sınırlı tutulamayacak şekilde geniş olması gerektiği açıktır. Diğer taraftan dikkat süresinin standart olmadığı hatta kişiden kişiye farklılık arz ettiği dikkate alındığında kerameti kendinden menkul bir düzenlemenin karşımızda olduğu iyice açıklık kazanıyor.

Dolayısıyla eğitim sistemi içerisinde ‘ders saati’ ile ilgili yapılacak bir düzenlemenin etkililiği ve verimliliği ancak ‘ders saati’nin bağlı bulunduğu art alan dikkate alınarak yapıldığında mümkün olabilir. Bu dikkat de kaçınılmaz şekilde düzenlemelerin çapında ve mahiyetinde çarpan etkisi yapacaktır. Zira dört başı mamur bir ‘ders saati’ tartışmasının standardizasyonu, ‘kaynaşmış bir kitle yaratmayı’ yani açık ve örtük siyasal-ekonomik amaçlılığıyla zorunlu eğitimi hedef alması kaçınılmazdır. Bu tartışmanın zorunlu eğitimi mümkün ve meşru kılan psikolojinin ve pedagojinin ön kabullerini sorgulaması zorunludur.

Eğitim sistemimiz özü itibariyle psikolojinin yol göstericiliğinde şekillenmiş vaziyette. Her yaş grubu içi tespit edilmiş zihinsel-fiziksel-sosyal ve duygusal gelişim seviyesi var ve sistem buna göre yapılandırılmış. Peki, dikkat süresini, gelişim düzeyini, ‘her insan biriciktir’i baz almayan bir düzenleme nereden geldi, nasıl hayat buldu? Hangi kör inançların, hangi bilinmez geleneklerin pençesindeyiz?

Nedenleri sorgulamak, maruz kaldığımız düzeneklerin buyurganlıkları karşısında dikkat kesilmek tam da öğrencilerden beklediğimiz tutum olduğuna göre biz de soralım; 80 dakika olmayan ders neden 40 dakika olabilir veya neden 25 dakika olsun?

Yeni dönem gösteri çağı. Dikkat eksikliği, dağınıklığı, algı kısalması yaygın rahatsızlıklar artık. Yeni zamanlar dünün formasyonlarını-formülasyonlarını atıl kılıyor. Sosyolog Ritzer’in ifadesiyle karşımızda rasyonel görünümlü irrasyonel yapılar var. Uzman, komisyon, kurul, akademi, enstitü vs. gibi şatafatlı sıfatlar var lakin gizemi kaldırıldığında karşımızda anlamdan ve mantıktan yoksun düzenlemeler mevcut.

“Olan, olması gerekendir!” şeklinde statükocu bir realizm var karşımızda. Sorgulanma kabul etmeyen hatta incelikli bir stratejiye yaslanmış şekilde kendisini sorgulatmayan bir hegamonik kuşatma altındayız. Neredeyse yapıyı bugünkü sahiplerinden bile koruyan sihirli bir durum var. Hegel’in efendi-köle diyalektiği gibi. Sistemi dönüştürme mücadelesi verenler bile maalesef neyin vasiliğini ve varisliğini yaptıklarını bilmiyorlar. Maksat artık esasa ilişkin bir ihya ve inşa mücadelesi değil aklını ve mantığını tüketmiş bir formun muhafızlığına dönüşüyor. Neden 80 dakika olmayacağına ilişkin karar, gerekçeleri de olsa çok genel, yüzeysel ve izaha muhtaç. Zaten niye 40 dakika olması gerektiğini de bilmiyoruz? Diğer taraftan dersin saatinin kaç dakika olacağına ilişkin bir tartışmanın aynı zaman hangi kademede günde ve haftada kaç dersin okutulacağını, bunun sayısının kaç olacağını ve niye o kadar olacağını içeren bir tartışmayı da gerektirdiğini kaydedelim.

Tekrar edelim: MEB’in düzenlemelerde varsaydığı öğrenci, psikoloji tarafından kurgulanmış öğrencidir ve özü itibarıyla modern “özne”yi çağrıştırmaktadır. Oysa standart vurulacak “yaşın gelişim düzeyi” şemasını aşan kanlı-canlı insanlar var. Kültürel aidiyetleri, inanç evrenleri, şuuraltı müktesebatları, kültürel sermayeleri, kalıtımsal özellikleri ve kişilik-karakter yapılarıyla kendi nev-i şahsına münhasır insanlar var.

Ayrıca bu öğrencilerin aldıkları her dersin kendine özgü yapısı var, niteliği var. Sanat, Spor, Edebiyat, Matematik ve Fen Derslerinin her birinin kendine özgü yapısı var ve karavana usulüyle ele alınamazlar. Alındığında da Nietzche’nin belirttiği gibi lezzeti olmaz.

The post Ders Saati Kaç Dakika Olmalı? appeared first on Özgür Eğitim-Sen.