Bakan Nebati bugün de “Asgari ücrete yüzde 50 zam yaptık, kamu görevlileriyle çok güzel bir anlaşma yaptık, şimdi sıra emeklilerde. Onların da hakkını vermek lazım.” dedi.Her iki açıklamanın da ana fikri şu: Memurlarla çok güzel bir sözleşme yaptık (yüzde 5), ek zam da verdik (38 TL). Zaten bu zamlardan dolayı bize dönüp dönüp teşekkür ediyorlar.

Bakan beyin memurlardan kastı Memur-Sen Başkanı Ali Yalçın.

Toplu sözleşmede yüzde 38+600 TL seyyanen+yüzde 6 refah payı isteyip sadece 5+7’ye imza atan sonra da mahcup olma gereği bile duymadan imza attığı rezaleti “Bu zamana kadarki en karlı sözleşme!” şeklinde niteleyerek teşekkür için saraya koşan Ali Yalçın.
Memurun maaşında indirim yapan sözleşmeye imza atıp öğretmenin 4600 TL maaş almasına neden olmamış gibi bir hafta sonra yoksulluk sınırını 8.135 lira olarak açıklayan Ali Yalçın aynı zamanda.
Son olarak hükümet asgari ücretten gelir ve damga vergisi alınmamasına yönelik düzenleme yaparken tüm maaşların asgari ücret tutarı kadar kısmını da kapsama almasını büyük vergi indirimi gibi sunarak yine cumhurbaşkanına teşekküre koşmasını Bakan Nebati işte böyle değerlendiriyor: “Memurlarımıza ek artışlar yapıldı, bize teşekkür ediyorlar.”

Aynı sendikacı yeni fark etmiş olacak ki, “Vergi indiriminden memurun cebine 38 lira girecek bu mu zam?” benzeri sorular soran twitler atıyor, tepki gösterirmiş gibi yapıyor.

Yıllardır iktidarla işbirliği yaparak imzaladıkları altı sözleşmede de memurun hakkını masada bırakan bir yetkili sendikadan memurun hayrına bir gayret göstermesini beklemiyoruz. Ciddiye de almıyoruz. Fakat hükümetten hakkımızı istiyoruz! Ekonomik kriz nedeniyle eriyen maaşlarımıza ek zam verilmesini talep ediyoruz.

Hesap çok açık: Yeni başlayan sözleşmeli öğretmen 2013 yılında 1179 dolar kazanırken, bu kazanç 2015’te 808 dolara düştü. Aynı öğretmen 2021 yılı Ocak ayında 652 dolar, Aralık ayı itibariyle de ayda ancak 383 dolar kazanabiliyor. Son üç aylık süreçte tüm ürünlere gelen yüzde yüzün üzerindeki zamların da yansımasıyla orta sınıfın çöktüğünü ve yoksulluk sınırının altında bir yaşam mücadelesine terk edildiğini görüyoruz.

Özgür Eğitim-Sen olarak yıllardır hükümetin asgari ücreti temel ücret haline getirmeye çalıştığına dikkat çektik fakat bu uyarılarımız abartılı bulundu. Maalesef artık herkes bu gerçekle yüzleşmiş bulunuyor.

Şöyle izah edelim: Son dört yılda asgari ücrete sırayla yüzde 26, 26, 21.5 ve 50.5 oranlarında zam yapılırken aynı dönemlerde memura yüzde 9, 8, 6 ve 12 artış yapıldı. Yüzde 50 oranındaki son zamla birlikte asgari ücret 4253 lira oldu. Peki, sözleşmeli öğretmen maaşı ne kadar?  4600 lira. Böylece, çalışan nüfusun yüzde 50’si asgari ücretli iken artık yüzde 70’i asgari ücretli hale getirilmiş oldu.

Özgür Eğitim-Sen olarak; yandaş sendikanın her fırsatta teşekkür etmesini tüm memurlara teşmil ederek 38 liralık vergi indirimini ek zam diye sunma kolaycılığına kaçan hükümeti uyarıyoruz: Özgür Eğitim-Sen olarak tüm kamu çalışanlarının ve sefalete terk edilen emeklilerin hissiyatına tercüman olarak diyoruz ki; Bizler size teşekkür etmiyoruz, hakkımızı istiyoruz!

Milyonlarca memur ve memur emeklisini büyük bir geçim sıkıntısı içine soktunuz.  Konu her açıldığında, “Enflasyona asla ezdirmedik!” dediğiniz memurun maaşı enflasyona yenik düştü, yapılan zamlar karşısında yüzde yüze yakın eridi.

Hükümet olarak bu ürkütücü tablonun müsebbibi sizsiniz ve bu taloyu değiştirmek zorunda olan da sizsiniz!

Özgür Eğitim-Sen Yönetim Kurulu

The post Size Teşekkür Etmiyoruz Hakkımızı İstiyoruz! appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Son bir ayda 1,5 TL’ye yakın zamlanan LPG başta olmak üzere akaryakıt her hafta birkaç kez zamlanırken sanayide kullanılan doğalgaza Ekimin 1’inde yüzde 15, 31’inde yüzde 48 zam yapıldı. 100 TL’yi geçen 5 litrelik Ayçiçek yağı ve 15 TL’yi gören domates gibi ürünler başta olmak üzere temel gıdaya yapılan inanılmaz zamlar herkesin yaşadığı bir gerçeklik olmasına rağmen devlet kurumu TÜİK halkın zekasına hakaret edercesine yıllık tüketici enflasyonunu yüzde 19,89 olarak açıklamakta beis görmedi. Son bir ayda sadece doğalgaz yüzde 63, LPG yüzde 25 civarında zamlanırken enflasyonun yüzde 2,39 olduğuna inanmamız isteniyor.

Meselenin asıl trajikomik kısmı ise tüketici enflasyonu (TÜFE) yüzde 19,89 iken üretici enflasyonunun (ÜFE) yüzde 46 olarak ilan edilmesiydi. Böylesi bir fark milleti gerizekalı yerine koymakla eşdeğer olsa gerek. Üretici kendisine yüzde 46 yansıyan enflasyonla ürettiği ürünü zararına satacak, cebinden ödediği farkı tüketiciye yansıtmayacak diye düşünmemizi istiyorlar belli ki. Yani üreticinin maliyeti %46 artacak ama ürün her nasıl olacaksa %19 artacak. İnanılmaz bir matematik!

Olayın diğer bir ironik boyutu da 2022 yılı için yeniden değerlendirme oranının yüzde 36,20 olmasıdır. Yani devlet toplayacağı her türlü vergi, harç, trafik cezası vb alacaklarına yüzde 36,20 oranında zam yapacak. 2021 için bu oran yüzde 9,11 idi. Gerçek enflasyonun kaç olduğu buradan dahi çıkarılabilir.
Ekonomiyi yönetenler öyle bir şark kurnazlığı içerisindeler ki alırken ÜFE’yi, verirken TÜFE’yi baz alıyor. Soruyoruz; enflasyon 19,89 ise devlet, alacağı vergiye, cezaya, harca neye dayanarak yüzde 36 zam yapıyor?

İşin aslı şu ki, bağımsız kuruluşların verilerine göre gerçek enflasyon aylık bazda yüzde 6,9 ve yıllık bazda yüzde 49 seviyelerinde seyrediyor. Hal bu minvalde iken hükümet, TÜİK’in güvenilmez verileriyle enflasyonu yüzde 19 seviyelerinde göstererek memurun, emeklinin, işçinin enflasyon farkına göz dikiyor. 2021 Ocak ayından bu yana maaşının en az iki bin lirası buharlaşan kamu çalışanı, hükümetin yanlış ekonomi politikalarından en büyük zararı görüyor. Dolayısıyla, TÜİK’in gerçeklikten kopuk enflasyon rakamları, orta sınıfı oluşturan kamu çalışanlarının alım gücüne darbe vuruyor, refah seviyesini düşürüyor.

Hükümet, memurlara karşı akıl almaz bir tutum sergiliyor. Mesela enflasyonu yüzde 19,89 olarak açıklıyor lakin memura 2022 için yüzde 5+7 oranında artış veriyor. Bu da zannedildiği gibi yüzde 12’ye değil yıllık bazda ortalama yüzde 8.67’ye tekabül ediyor. Enflasyonun yarısı bile olmayan bir artışı reva gördüğü yetmiyor gibi enflasyon farkını vermemek için de enflasyonu çok düşük açıklıyor. Zam adı altında yaptığı indirim niteliğindeki artışın büyük kısmını da zaten kademeli vergi dilimi uygulaması nedeniyle vergiye kesiyor. Yani ekonomiden aldığı pay her geçen gün azalan memur ve memur emeklisi biteviye fakirleşiyor.

Hükümetin kamu çalışanları için uyguladığı ekonomi politikası nedeniyle memur maaşları birkaç yıl sonra asgari ücrete sabitlenecek gibi gözüküyor. Son üç yılda asgari ücrete sırayla yüzde 26, 26 ve 21,5 oranlarında zam yapılırken aynı dönemlerde memura yüzde 4+5, 4+4 ve 3+3 artış(!) yapıldı. Yeni başlayan sözleşmeli öğretmen 2013 yılında 1179 dolar kazanırken, bu kazanç 2021’de 525 dolara düştü. Tüm bu sebeplerden dolayı Özgür Eğitim-Sen olarak hükümeti, ekonomik krizin ve kötü ekonomi yönetiminin en büyük mağduru olan kamu çalışanına reva gördüğü bu muameleden artık vazgeçmeye davet ediyoruz. Ücreti her geçen gün enflasyon karşısında eriyen ve alım gücü düşen memur daha fazla ezilmemeli, maaşlarda ciddi bir düzeltmeye gidilmeli ve kayıplar bir an önce telafi edilmelidir.

Bekir Birbiçer/ Özgür Eğitim-Sen MYK Üyesi

The post Yanlış Ekonomi Politikaları Orta Gelirliyi Yok Ediyor! appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Korkunç derecede kötü yönetilen Türkiye ekonomisi tarihinin en sıkıntılı krizlerinden birini yaşıyor. Enflasyon her ne kadar az gösterilmeye çalışılsa da gizlenemeyecek boyutta arttı. Türk lirası mütemadiyen değer kaybediyor; maaşlar erimeye, alım gücü düşmeye devam ediyor. Sadece elektriğe son üç buçuk yılda yüzde 122 zam yapıldı. Her ay düzenli olarak yüzde bir zam yapılan doğalgaz temmuz ayında yüzde 12 daha zamlandırıldı. Benzin ve motorinin litresi 8 TL’ye dayandı. Temel gıda maddelerinden ulaşıma, tekel ürünlerinden kitaba kadar her şey ateş pahası hale geldi. Ancak memura ve emekliye her iki senede bir yapılan toplu sözleşmelerde yüzde 3+3 gibi trajikomik maaş artışı yapılmaya devam ediliyor. Hükümet her sözleşmede, resmi enflasyonun yarısına reel enflasyonun onda birine denk gelen hakaret gibi bir zam(!) ile çalışan ve emekliyi enflasyona ezdiriyor.

Paylaşım ve bölüşümde yapılan adaletsizliklerle çalışanlar ekonomik olarak güçsüzleştirilip itibarsızlaştırılırken patronlar vergi afları, indirimleri ve teşviklerle ihya ediliyor. Ayrıca devlet, özel sektörde çalışan aleyhine çıkardığı kanunlarla işvereni koruyup kollayarak çalışanı güvencesizleştirdiği gibi peykine aldığı karikatür sendikaları kullanarak devlet çalışanlarını da giderek güvencesizleştirme yolunu tercih ediyor. Bu adaletsiz ve haksız uygulamaların toplumsal maliyetinin bu ülkeye çok ağır yansıyacağı hiç hesap edilmeksizin ‘’ben yaptım oldu’’ mantığıyla hareket ediliyor. Hükümet, uygun gördüğü 3+3 gibi oranlarla beş milyon iki yüz bin memur ve memur emeklisine ‘’umurumda değilsiniz’’ mesajı veriyor, kötü ekonomi yönetiminin bütün bedelini çalışana ödetmede kararlı olduğunu her sözleşmede vurguluyor.

Kamu çalışanının hakkını arayabileceği en önemli mecra olan kamu sendikacılığı ise, hem yasal yollarla hem de sözleşme imzalamaya yetkili olan sendikanın hükümet yandaşı ve paydaşı olmasından dolayı işlevsizleştirilmiş bulunuyor. Yaşam ünitesine bağlı şekilde hayatta kalma mücadelesi vermekte olan kamu sendikacılığı, hükümet, icazetli konfederasyon ve yıllardır onun tek yetkili olmasını sağlayan yüz binlerce üyesi eliyle fişi çekilerek katledilldi. Sendikacılık bugün hükümetler nezdinde caydırıcılık özelliğini kaybetmiştir. Hükümetler, üzerlerinde en ufak baskı hissetmeksizin çalışanlar hakkında ezici hükümler verebilmekte, pervasızca adaletsizlikler yapabilmekte, kamu çalışanlarının devasa sorunlarına karşı duyarsız kalabilmekteler.

Kamu işveren heyetinin teklifi her altı ay için % 3+3 olunca ‘’Aslında biz Ak Parti’nin 16. Yılı olduğu için ilk yıl %16 istedik, 2019’da da 18. Yılı olacağı için %18 istemiştik’’ diyerek temsil ettiği milyonları şok etmeyi başaran; %3’e kapalıyız deyip  %3,5’i müzakere edilebilir bulan ve % 4’ü imzalamayı kazanım addetmeyi başararak milyonlarca memurun hakkını masada bırakan bir konfederasyon tarafından temsil ediliyoruz. Memur-Sen, içinde bulunduğu ilişki ağı ve bugüne kadar sözleşmelerde gösterdiği performans itibariyle milyonlarca insanı temsil etmeye yeterli olmadığı gibi güven çıtası da oldukça düşük bir konfederasyon.

Muhatabının niteliksizliğinin ve yandaşlığının gayet farkında olan Hükümet, sözleşmenin mali ayağında memur ve memur emeklisi milyonlara ‘’çok da umurumda değilsiniz’’ mesajı verirken memurlar için hayati derecede öneme sahip olan şu konuları da her seferinde sözleşme gündeminin dışında tutuyor:

3600 ek gösterge uygulamasına geçilmesi,

Tüm sözleşmelilerin kadroya geçirilerek sözleşmeli öğretmenlik sistemine son verilmesi, 

Ek derslerle birlikte tüm ek ödemelerin temel ücrete ve emeklilik hesaplamalarına dâhil edilmesi, 

Verilen zammı buharlaştıran artan oranlı vergi dilimi uygulamasına son verilmesi, 

Emek sömürüsüne dönüşen ücretli öğretmenliğin kaldırılması veya insani şartlarda yeniden düzenlenmesi ve mülakat sınavlarının kaldırılarak adil bir atama sisteminin getirilmesi, 

Enflasyon farkının yanı sıra seyyanen zam, ekonomik büyüme ve refah payı oranı verilmesi, 

Eş ve çocuk yardımı gibi ek ödemelerin komik rakamlar olmaktan çıkarılması, 

Emekli maaşlarının insanca yaşam standartlarına kavuşturulması…

Tüm bu görmezden gelmelerin ve her sözleşme döneminde oynanan vodvilin gayet farkında olan kamu çalışanı, bu yıl sözleşme görüşmelerini gündemine bile almaya gerek duymuyor.
Oysa umutsuz bekleyişe teslim olmak yerine yandaş sendikaya olan destek çekilmeli ve yetki hükümetle korakor mücadele ederek çalışanın hakkını hukukunu gerçek anlamda gözetecek güvenilir ellere teslim edilmeliydi. O yüzden Özgür Eğitim-Sen olarak öncelikle tüm çalışanları hukuklarını ihlal ettirmemeye, haklarını yedirmemeye, kendilerini aptal yerine koydurmamaya davet ediyoruz.

Özgür Eğitim-Sen olarak yıllardır toplu sözleşme sürecinin kurmaca bir oyun olduğunu dile getiriyor, hükümetin bildiğini okuduğu bir sözleşme görüşmesini ciddiye almadığımızı kamuoyuyla paylaşıyoruz. Bu yüzden de diğer sendikalar gibi çarşaf çarşaf talep listesi yayınlama gereği duymuyoruz. Fakat hükümetin milyonları aşağılayan tutumunun kamu sendikacılığı konusunda yeniden yapılanma zorunluluğunu dayattığını düşünüyoruz. Bu anlamda da öncelikle kamu çalışanlarının iki yılda bir yaşanan rezaletleri görerek buna neden olan sendikaya gereken cezayı kesebilmeleri, sonrasında da gerçek anlamda bağımsız ve nitelikli sendikaların güçlendiği bir zeminde 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun sendikacılığı buharlaştıran maddelerinin sendikacılığı güçlendirecek şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği yönündeki düşüncelerimizi kamu çalışanlarıyla paylaşıyoruz.

Özgür Eğitim-Sen Yönetim Kurulu

The post Toplu Sözleşmede Neden Hep Çalışanlar Kaybediyor? appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Memur ve memur emeklileri için 2022-2023 yıllarını kapsayacak Toplu Sözleşme görüşmeleri 2 Ağustos 2021 tarihinde başlıyor. 3.2 milyon memur ve 1.9 milyon emekli memurun mali, özlük ve sosyal haklarında ne tür iyileştirmelerin yapılacağının belirleneceği toplu sözleşme görüşmeleri öncesinde sendika ve konfederasyonlar taleplerini açıklama ve sözleşme gündemini sıcak tutma gereği bile duymuyorlar. Çünkü sözleşme masasına oturulmasa da hükümetin vereceklerinin değişmeyeceği, yetkili sendikanın sadece görüntüsel bir etkisinin olduğu artık herkes tarafından kanıksandı.  
O nedenle, doğduğu gün devrim olarak sunulan ancak büyümeden öldürülen toplu sözleşmenin neliğini, içeriğini ve işleyiş usulünü hatırlamakta fayda var.

2010 Anayasa değişikliği referandumu öncesinde hükümetle memurlar arasında ‘’Toplu Görüşme’’ler yapılıyordu. 2002’den 2011 yılına kadar uygulanan toplu görüşmelerde uzlaşılan konular doğrudan değil, TBMM tarafından yasal veya yönetsel düzenleme yapılması suretiyle uygulamaya geçilebiliyordu. Toplu Görüşme sürecinin işlevsel açıdan yetersiz ve kararlarının tam anlamıyla bağlayıcı nitelikte olmaması, görüşmeler sonucunda alınan kararların, gerekli yasal düzenlemeler yapılmamasına bağlı olarak kazanıma dönüşmemesi gibi bir sonucu doğuruyordu. 

2010 referandumu sonucunda 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Yasasında 2012’de yapılan değişiklik sonrası memurlara Toplu Sözleşme hakkı getirildi. Referandum öncesi devrim yasaları gibi sunulan değişiklikler memura Toplu Sözleşme yapabilme hakkı ve sendikal haklarda bir takım iyileştirilmeler getirmekle birlikte ‘’dağ fare doğurdu’’ deyimini hak eden bir hayal kırıklığı yarattı. Düzenleme ile sendikalara grev hakkı verilmediği gibi getirilen sözleşme yetkisinin temsili de ciddi adaletsizliklerle malüldü. Ne demek istediğimizi açarsak;

Birincisi; Sendika, tanımı gereği toplu sözleşme ve grev hakkını içerir. Fakat düzenleme ile getirilen Kamu Görevlileri Hakem Kurulu’nun verdiği kararın kesin ve toplu sözleşme hükmünde olması yani zorunlu tahkim uygulaması grev hakkının önüne baraj koyan bir işlev görüyor. Yani Anayasanın 53. Maddesinde yapılan değişiklik grev hakkı vermediği gibi yapılan toplu sözleşmede son ve kesin sözü Hakem Kurulu’na vererek sendikaların yaptırımını sıfırlıyor. Dolayısıyla sözleşme göstermelik hale gelmiş oluyor.
Sözleşmede uzlaşmazlık olursa greve değil tahkime gidiliyor, bu da grev yolunun tamamen kapatılması anlamına geliyor. Madde aynen şu şekilde; ‘’Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.” Oysa altına imza attığımız ILO ve uluslararası çalışma normlarına göre memurların da işçiler gibi grev hakkı bulunuyor. Dolayısıyla getirilen düzenleme uluslararası hukuku bağlayıcı kabul eden anayasanın 90. maddesine aykırı olmuş oluyor. Ayrıca 11 üyeden oluşan Hakem Kurulu’nun 7 üyesi ile başkanının cumhurbaşkanı tarafından seçiliyor olması Hakem Kurulu’nun aldığı kararların hükümetin kontrolünde olduğunun teyididir.

İkincisi; Yapılan değişiklik grevsiz toplu sözleşme gibi bize özgü bir uygulamayı hayata geçirdiği gibi sendika tekelinin önünü de açıyor. En çok üyeye sahip olan konfederasyon dışındaki paydaşların Toplu Sözleşmede hiçbir rolü ve tesiri kalmıyor. Toplu Sözleşme görüşmeleri Kamu İşveren Heyeti ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında gerçekleşiyor. Fakat sendika heyetinin belirlenme usulü çoğulculuğa ket vuran ve sendika tekeline neden olacak şekilde düzenlenmiş. Sendika heyeti başkan dâhil yedi üyeden oluşuyor ve en çok üyeye sahip konfederasyonun başkanı heyet başkanı oluyor. Toplu sözleşme imza yetkisi de dâhil bütün yetkiler heyet başkanına veriliyor. Diğer üyelerin itiraz hakkı ve hakem heyetine gitme imkânı bulunmuyor. ILO normlarına göre her sendikaya toplu sözleşmede üyelerini temsil hakkı verilirken mevcut düzenleme  buna imkân tanımıyor. Yetkiyi bu iktidar döneminde alan ve iktidara yakınlığı sınır tanımayan konfederasyonun tüm temsil ve imza yetkisini elinde bulundurması gerçeği mevcut yasayla da bütünleşince, toplu sözleşme görüşmelerinin göstermelik hal alması kaçınılmaz oluyor. 

Yukarıda özetlediğimiz içeriğe ve işleyiş usulüne sahip olan Toplu Sözleşme yasasının sendikal örgütlenmenin ana mantığına ters karakteri ve demokratik olmayan yapısı, milyonlarca memur ve memur emeklisinin mali ve sosyal haklarına yönelik iyileştirme umutlarını kıran bir rol oynuyor. Memurların güven vermeyen bir konfederasyon tarafından temsil edilmesi ve grev hakkını kadük bırakan Hakem Heyeti barajı sendika kavramını anlamsızlaştırıyor. Memurların tüm beklentisi hükümetin ağzından çıkacak rakamın insaflı olması temennileriyle sınırlı kalıyor. 

Özgür Eğitim-Sen olarak; grev hakkı olmayan bir Toplu Sözleşme sürecinin kamuoyunu oyalamaya yönelik bir tiyatro oyununun ötesine geçemediğini bir kez daha ilan ediyoruz. Ayrıca yetkili sendikanın belirlenmesinde ve yetkilendirilmesinde yaşanan adaletsizlik ile hakem kuruluna üye belirleme kriterleri ve son sözü söyleme yetkisindeki adaletsizlik giderilmediği sürece Toplu Sözleşmelerden bir şey beklemenin anlamsız ve oyalamadan ibaret kalacağını düşünüyoruz.

Bekir Birbiçer / Özgür Eğitim-Sen MYK Üyesi

The post Toplu Sözleşme Bir Kandırmacadır appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Sendikal örgütlenme dünyada sanayileşme ile ortaya çıkan işçi sınıfının hak ve çıkarlarını korumak amacıyla yapılanmıştır. İşçilerin, insanlık dışı ağır çalışma koşulları altında, uzun çalışma saatlerinde, sefalet içinde yaşamalarına neden olan düşük ücretler karşılığında çalıştırılmaları, işçilerin güç birliği ederek haklarını savunmak amacıyla sendikal örgütlenmeyi başlatmalarını beraberinde getirmiştir. Yalnız yasal olarak kurulabilmek bile yaklaşık 100 yıllık bir mücadeleyi gerektirmiştir. Tüm ülkelerde verilen mücadeleler, ödenen bedeller sonucunda çalışma şartları ve çalışanların mali ve özlük hakları bugünkü insani seviyesine ulaşmıştır.  Zamanla kamu çalışanları da sendika çatısı altında örgütlenmiş ve işçi sendikaları kadar derinlikli bir maziye sahip olmamakla birlikte mali ve özlük hakları bağlamında pek çok kazanım elde etmişlerdir.

Dünyada olduğu gibi ülkemizde de sendikal örgütlenme işçi, işveren ve kamu sendikacılığı anlamında belli bir mücadele zemininde bugünlere geldi.  Sendikal örgütlenme bugün çalışan nüfusun önemli bir bölümünü içinde barındırıyor. Ancak Türkiye’de yapılmakta olan sendikacılık, tarihi destansı direniş ve mücadelelerle dolu sendikal örgütlenmenin hatırasına ihanet eden bir noktaya savrulmuştur. Sendikal mücadelenin içi boşaltılmış, ruhu öldürülmüştür. 12 Eylül’le birlikte kolu kanadı budanan sendikal örgütlenme anayasal düzenlemelerle etkisizleştirilmiş, 28 Şubat darbesinde de işçi ve işveren sendikalarının beşli çete kurarak darbenin sivil ayağını oluşturmalarıyla özünü ve ruhunu tamamen kaybetmiştir.

Türkiye’deki sendikal anlayışa kamu sendikacılığı özelinde baktığımızda üye sayısı itibariyle öne çıkan belli başlı sendika ve bağlı bulundukları konfederasyonların her birinin bir siyasi parti ve siyasi geleneğin sendikal ayağı olarak işlev gördüğünü gözlemliyoruz. Bu durum hangi sendikanın kendini ait hissettiği siyasi parti iktidarda ise o sendikanın üye sayısında patlama yaşanmasını beraberinde getiriyor. Dolayısıyla da yetkili sendika olarak üyelerinin haklarını korumak, çıkarlarını gözetmek amacıyla mevcut hükümetle masaya oturuyor. Bu anlamda yapılan görüşmelerin, bulunulan taleplerin, imzalanan sözleşmelerin ne kadar sahici olduğunu ayrıca belirtmeye gerek duymuyoruz. Elbette sendikaları siyasetten bağımsız düşünemeyiz. Salt ücret sendikacılığı yapmak sendikal örgütlenmenin ruhuna aykırıdır fakat bu her bir sendikanın bir siyasi partinin ön bürosu olarak işlev göreceği anlamına gelmemektedir.

Tüm müktesebatıyla ait hissettiği hükümetlerle kurduğu türlü ilişkilerle danışıklı dövüş içerisinde olan sendikalar, üyelerinin büyüyen tepkisini absorbe etmek gibi dengeleyici bir misyon yüklenmiş durumdalar. Üyeleri tatmin etmek için muhalefet yaparmış gibi gözüken yöneticilerin, aldıkları emanetleri siyasi ikbal ve hedefleri için basamak olarak kullandıkları kamu sendikacılığı anlamını ve özünü tamamen yitirmiştir. Ana hedefin her türlü yol ve yöntemi kullanarak üye sayısının artırılması olan bu sendikalarda üyeler de kesinlikle özne değildirler ve örgütsel yapıda sadece istatistikten ibarettirler.

Eğitim sendikaları bağlamında baktığımızda maalesef çoğunluğunun, eğitim sisteminin içinde bulunduğu devasa sorunların çözümüne yönelik sadra şifa olacak bir öneride bulunup kararlı bir duruş sergilediği vâki değil. İlişki ağları ve vizyonsuzlukları nedeniyle mevcut sorunların derinleşmesinin gerekçeleri arasında sayılmaları gerektiğini de ayrıca not etmeliyiz.

Gücünü üyelerinden, bağımsızlığından ve söyleminin gücünden alan, mücadele eden, düşünce üreten, ufuk açan, gündeme dokunan, siyasete yön tayin eden, ilkeli, kararlı ve tutarlı sendika anlayışını mumla aradığımız vasatta Özgür Eğitim-Sen olarak türlü engellemelere karşın bu niteliklere sahip olarak sendikacılık yapma gayretimizi sonuna kadar devam ettireceğiz. Kendileri sendikacılık yapmadıkları gibi yapmak isteyene de engeller çıkararak, baskı, gözdağı veya makam vaadi gibi yöntemlerle üyelerini kopararak sendikacılık yaptırmama çabalarına rağmen hakkın, adaletin ve doğrunun yanında yer almaya devam edeceğiz. Sendikacılıkta tekel oluşturmak amacıyla bulunulan her türlü boğma girişimlerine karşı cevabımızı ilkeli duruşumuz ve söylem gücümüzle vereceğiz.

Bekir Birbiçer / Özgür Eğitim-Sen MYK Üyesi

The post Toplu sözleşme Öncesinde Hasar Tespiti: Sendika appeared first on Özgür Eğitim-Sen.

Çalışma veya ücretli emeğin tartışılmaz bir önkabul şeklinde özellikle günümüz toplumunda nasıl “toplumsal ve politik iyi” olarak yer aldığını tartışan Kathi Weeks “Çalışma Sorunu” adlı kitabının hemen başında şu tespitlerde bulunur: “Çalışma bireylerin sadece ekonomik sisteme değil, toplumsal, politik ve ailevi işbirliği tarzlarına da entegre olduğu birincil araçtır. Bireylerin çalışmak durumunda olması temel toplumsal sözleşme için aslidir; gerçekten çalışma, özneleri liberal tahayyülün bağımsız bireylerine dönüştürdüğü varsayılan ve bu nedenle vatandaşlığın temel bir yükümlülüğü olarak ele alınan şeyin bir parçasıdır.” Dolayısıyla çalışmanın toplumsal ve politik hayatımızın en önemli normatif unsurlarından birisi olduğunu kabul ettiğimizde çalışma hayatımızın niteliği büyük bir önem kazanıyor. Ekonomik bir faaliyet görünümündeki çalışma, kendisine iliştiren toplumsal-politik kabuller nedeniyle sadece ekonomik hayatı değil, sosyal, kültürel, politik hayatı da doğrudan şekillendiren geniş bir etki alanı oluşturuyor. Ulrich Back’in “İş, ortak kimlik örüntüsü işlevi görür; onun yardımıyla kişisel ihtiyaçları ve yetenekleri, ayrıca ekonomik ve sosyal konumu saptarız. (Evet) insanları meslekleriyle bir tutmak tuhaf şey. Ama hayatın meslek ipinin üzerinde sürüp gittiği bir toplumda kişinin işi onunla ilgili belli ana bilgileri verecektir: gelir, statü, dilsel yetenekler, muhtemel ilgi alanları, toplumsal ilişkiler vs.” değerlendirmesi de benzer bir çözümleme sunuyor bize.

O halde toplumsal sözleşmenin asli parçası ve modern vatandaşlığın temel yükümlülüğü olan “çalışma”nın günümüz toplumunda sosyal, ekonomik ve politik olarak nasıl organize edildiği önemli. Zira insanları sadece bireysel değil aileleriyle birlikte tüm hayatlarının nasıl şekilleneceğini doğrudan tayin eden bir organizayon bu. Bu açıdan bir toplum tasavvurunu, bir devlet-toplum ilişkisi tahayyülünü ve bütün bunlar içinde bir yer, bir taraf seçimini barındıran konuyu Bauman’ın ifadesiyle “yoksulluğun mücrimleştirildiği” günümüz dünyasında kamusal bir tartışmaya taşımak varoluşsal bir yükümlülük olarak önümüzde duruyor. Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun 2021 yılına ilişkin çalışmalarını sürdürdüğü şu günler mevzuyu kamusal bir ilginin muhatabı kılmak görece daha kolay. Bu açıdan çalışmaları da vesile kılarak hem devletin pozisyonunu, hem çalışanların durumunu ve kendileriyle kurulan ilişkiyi, hem de bu ilişki üzerinden milyonlarca insanın aileleriyle birlikte ne tür bir yaşam biçimine layık görüldüğünü tespit etmek mümkün hale geliyor. Bütün bunların yanında asgari ücret dolayımında yaşadıklarımızın ayrıca yukarıda dile gelen toplumsal sözleşmenin ve vatandaşlık yükümlülüğünün niteliğine de ayna tuttuğunu ekleyelim.

* * *

Birincisi, devlet; yansıtılmak istendiği gibi çalıştıranlar ile çalışanlar arasında çoğunlukla nötr bir hakem olmamıştır ve de değildir. Geniş anlamda emeği yücelten bir söylemle sersemletilsek de Bauman’ın yerinde tespitiyle “devlet ile piyasa arasındaki işbirliği kapitalizmde bir kuraldır, çatışmaysa istisna. Genelde devletin politikaları, ister “diktatoryel” ister “demokratik” nitelikte olsun, piyasaların çıkarına karşı değil, onların menfaatine olacak şekilde yorumlayıp hayata geçirilir.” Dolayısıyla “çalışma” alanının hukuki düzenlenişi, çalışanların mali ve özlük haklarının belirlenmesi; kaynakların bölüşüm sürecindeki etkin pozisyonu dikkate alındığında devletin nerede, nasıl, kimden yana durduğunu zaten serahaten açık ediyor. Ayrıca genel ekonomi yönetimi, siyasal katılım imkânları, hak ve özgürlüklere duyarlılık gibi hususlarda söz konusu duruşun mahiyetini izhar eden hususlar. Ülkenin ve ekonominin gerçekleri gibi “nesnel-nötr” görünümlü atıflar da büyük oranda gerçekliğe değil mevcut olan içerisindeki tavır alışa göndermede bulunurlar. Dolayısıyla memur maaşlarının yüzde 3+3 oranında artacağı 2021 yılında asgari ücretin ne olacağı TÜİK vs. gibi kurumlardan gelen teknik rakamlardan çıkarılacak aritmetik bir çıkarım değil devletin, iş veren temsilcilerinin ve çalışanların pazarlık güçlerinin, tercihlerinin bir sonucu olarak gerçekleşecektir. Açıklanacak sonuç kaçınılmaz bir matematiksel işlem değil sosyal, sınıfsal, siyasal tercihlerin/güçlerin bu tercihleri/güçleri ile orantılı olacak şekilde yansıması olacaktır. Asgari ücret “geçim ücreti” değil elbette. Ancak ülkemizde çalışan nüfusun yüzde 50’ye yakını geçimini asgari ücret ile sağlıyor. Avrupa’da bu oranları çalışanlarının çok büyük bir ksımının asgari ücretle çalıştığı dikkate alındığında fiili olarak asgari ücretle çalışanların nasıl bir ekonomik dolayısıyla sosyal, sınıfsal, politik hayata maruz bırakıldıklarını görebiliyoruz. Önceki yılın enflasyon rakamlarına, Orta Vadeli Program’ın enflasyon tahminine bakmak üzerinden seyreden süreci milyonlarca insanın zorlu yaşam koşullarına bağlamak, süreci yönetmeye dönük işleyen kamu politikasını insanların insanca yaşam haklarını gözetecek bir iradeye, tercihe dönüştürmek günümüz dünyasının temel önceliklerinden birisidir. İktidar ile siyaset arasında mesafenin açıldığı; iktidarın sorumsuz siyasetin ise iktidarsız hale geldiği küresel dünyada tercihi, iradeyi, mücadeleyi nereye teksif etmemiz gerektiği açık.

* * *

İkinci husus çalışanların durumu. Çalışanların ve ekonominin gerçek durumunu ölçen araçlara (enflasyon oranı vs.) dönük müdahalelerin istiatistiki verileri keyfileştirdiği genel kabul gören bir tespit. Bu tür müdahaleler neticesinde kağıt üstünde hem daha zengin görünebiliyorsunuz hem de şu an tespit komisyonunun yürüttüğü çalışmalarda olduğu üzere önümüzdeki yıla ilişkin alacağınız miktarı düşüren bir etkiye neden oluyor. Yani çalışanlar bu tür müdahaleler nedeniyle iki açıdan zararlı çıkıyorlar. Birincisi gerçek kayıpları dikkate alınmıyor, ikincisi de gerçek kayıpları manipüle edildiği için bu kayıpları en azından belirli düzeyde giderecek adımlardan da mahrum kalıyorlar. Dolayısıyla enflasyon oranında bir atışın fiili olarak hiç bir zam alamamak anlamına geldiği noktada, hesaplama sistematiğindeki değişikler nedeniyle bırakın iyileşme almayı önceki yılın bile çok altında bir rakama mahkum edilmiş oluyorsunuz. Mutfak enflasyonu yüzde 40’ları geçti. Türk lirası dolar karşısında sürekli değer kaybederken maaşlar eridi, alım gücü düştü. 2020 yılının birinci döneminde önceki yılla karşılaştırıldığında elektrik yüzde 32,3 doğalgaz 34,7 zamlandı. Halbu iken 2020 yılına ilişkin enflasyon rakamları yüzde 12-13 aralığında konuşuluyor. Enflasyon rakamları böyleyken 2020 yılında vergilerde yüzde 21.4 artışa gidildi. Korona virüs salgını nedeniyle küresel ölçekte devletlerin vergi indirimlerine gittiği bir süreçte üstelik.

* * *

Üçüncüsü, yukarıda kısmen değinildiği gibi, çalışma ve karşılığında alınan ücret salt ekonomik bir rakamı yansıtmıyor. Bu rakam üzerinden milyonlarca çalışana ve ailelerine bir yaşam standardı, marjları belli olan siyasal, sınıfsal, sosyal bir ilişki biçimi, bir hayat tarzı tayin ediliyor. Dolayısıyla toplumsal hayatımızın niteliğini doğrudan etki eden, milyonlarca insanın hayatını ve kaderini şekillendiren bir faaliyete ilişkin rakamların, istatistiklerin soğuk ve manipülatif penceresinden bakmak yerine insanların hak ve hukukunu, izzet ve onurlarını gözeten bir sorumluluk bilinciyle yaklaşmak durumundayız. Devletin “sosyal” olma iddiası da ayrıca ancak bu tarz duyarlılıklar ve güvenceler oluşturduğunda anlamlıdır. 

Asgari ücret adı üstünde çalışma için en alt limiti belirler ancak hem ülkemizde hem de dünya genelinde maalesef asgari ücret temel geçim ücretidir. Ekonomideki vaziyet, çalışanların kayıplı hallerinden yaşadıkları kayıplar, bu kayıpların oluşturduğu ‘karakter aşınması’ gibi hususlar günümüz dünyasının asli toplumsal sözleşmesi ve temel vatandaşlık yükümlülüğü görülen bir alana ilişkin dikkat etme ve duyarlılık gösterme çağrılarıdır. “İnsanı yaşat ki, devlet yaşasın!” ikazı soyut bir ahlaki ilkeyi değil sosyal, siyasal, ekonomik düzenlemeler gerektiren pratiği, bu pratik yönünde kararlı bir mücadeleyi gerektiriyor.

The post Özgür Eğitim-Sen Genel Başkanı Abdulbaki Değer’den Asgari Ücret Değerlendirmesi appeared first on Özgür Eğitim-Sen.