Önlük Eğitimin Sorunlarını Örtemez!

Yeni eğitim-öğretim dönemi kronikleşmiş sorunların cenderesinde açılıyor. Gelgelelim Bakanlık ve Bakan, bütün bu şartlar içerisinde öğretmenin önlüğünü gündeme almayı daha makul ve öncelikli bir iş olarak görüyor.

Eğitimin neredeyse bütün göstergeleri alarm verirken, öğretmenlerin ekonomik ve mesleki itibarı aşınmışken, Bakanlığın öğretmen önlüğünü yalnızca gündeme taşımakla kalmayıp bu uygulamayı kurumsallaştırmaya ve standartlaştırmaya yönelmesi vahimdir, akla ziyandır.

4 Eylül 2026’da “Öğretmen Önlüğü Standartları Kılavuzu” yayımlayarak öğretmenlerin görev sırasında kullanacakları önlüklerin tasarım ve kullanımına ilişkin standartları belirledi. Bakanlığın 2026-2027 eğitim-öğretim yılı genelgesinde de öğretmenlerin görevlerini yerine getirirken önlük giymelerine ilişkin vurgu yapılmıştı.

Öğretmenlerin, öğrencilerin ve velilerin gerçek eğitim sorunlarıyla boğuştuğu bir ülkede, öğretmenin ne giyeceğini Bakanlığın temel eğitim meselelerinden biri hâline getirmesi ülkemizin konuşulmaya değer bir eğitim-öğretim mevzusu olarak görülemez. Bu, başta eğitimcileri olmak üzere bu ülkenin aklını ve birikimini aşağılamaktır.

Tektipçilikten bu kadar çekmiş bir ülkenin döne dolaşa üniforma fikrinde karar kılması akıl tutulması değil midir? Öğretmenlerin kıyafet sorunu diye bir sorun mu var ülkemizde? Giyinmeyi mi bilmiyor öğretmenler? En az lisans düzeyinde eğitim almış bu yetişkin insan kaynağı, estetik bir beğeniden mi yoksun? Öğretmenin mesleki yeterliliği ile kıyafeti arasında nasıl bir ilişki kuruyoruz? Daha önemlisi, eğitim sistemimizin hangi temel sorununu öğretmenin önlüğü üzerinden çözmeyi umuyoruz? Mesele gerçekten öğretmenin toplumsal itibarı ise, öğretmenin toplumsal itibarını önlük üzerinden inşa etmeye çalışmak nasıl bir aklın ürünüdür?

2026 Türkiye’sinde, öğretmenin ne giyeceğinin Bakanlık tarafından standartlaştırılmasına mı yanalım, eğitimin onca yakıcı meselesi dururken bunun eğitim politikasının anlamlı bir başlığı olarak görülmesine mi kahırlanalım?

Mevzu nedir?

Neyi arıyoruz?

Neyin çözümüdür bu?

MEB’de öğretmen kıyafetine ilişkin böyle bir problem başlığı mı var? Öğretmenlerin bu yönde bir talebi, beklentisi, arayışı mı var? Eğitim kamuoyunda öğretmenlerin kıyafetinin standartlaştırılması yönünde ciddi bir tartışma mı yürütülüyordu da Bakanlık işe el koydu?

MEB, eğitim sisteminin yapısal sorunlarına ilişkin çözüm üretmek yerine lüzumsuz işlerle uğraşmayı tercih ediyor.

Öğretmenin toplumsal itibarı bağlamında bugüne kadar yapılmış hangi ciddi çalışmada “öğretmen önlüğü” çözüm olarak dile getirilmiş? Öğretmenin toplumsal itibarını artırmaya yönelik hangi araştırma, hangi saha çalışması, hangi eğitim politikası analizi, hangi öğretmen görüşü bize önlüğü işaret etmekte?

Öğretmenin toplumsal itibarını gerçekten dert ediniyorsanız, öncelikle el atacağınız iki temel nokta var: öğretmenin mali durumu ve özlük hakları.

Öğretmenin maaşı, çalışma koşulları, özlük hakları, mesleki özerkliği, bürokratik yükü, angaryaları, mesleki karar süreçlerindeki konumu ve Bakanlıkla kurduğu ilişki zaten gereken mesajı öğretmenin kendisi dâhil herkese veriyor.

Bir öğretmene “itibar”dan söz edip onu geçim sıkıntısına mahkûm ediyorsanız, çalışma koşullarını ağırlaştırıyorsanız, sürekli yeni angaryalar yüklüyorsanız, mesleki alanını daraltıyorsanız ve eğitimdeki yapısal sorunların faturasını sürekli onun önüne koyuyorsanız, saygınlığını arttıracağız mesajının altında aslında nasıl giyiyneceğini bile bilmiyorsun diyorsanız önlüğün üzerine ne kadar anlam yüklerseniz yükleyin ortaya çıkan sonuç değişmez.

Açık konuşalım: Bu dil, bu ilişki kandırmaca üzerine kuruludur.

Herkes “mış gibi yaparak” vaziyeti kurtarıyor.

Eğitimde sorun varmış gibi konuşuluyor ama sorunun kendisine dokunulmuyor.

Öğretmenin itibarı önemseniyormuş gibi yapılıyor ama öğretmenin hayatını belirleyen maddi ve mesleki koşullar görmezden geliniyor.

Eğitimde nitelik arayışı varmış gibi yapılıyor ama eğitim sisteminin yapısal sorunları erteleniyor.

Kurulduğu günden bu yana sistemdeki kandırmacaya dikkatleri çeken Özgür Eğitim-Sen olarak tekrar uyarıyoruz:

Bu dil ve bu ilişki eğitimin sorunlarını çözemez!

Bu dilin ve bu ilişkinin eğitimin sorunlarını çözmek gibi bir derdi de yoktur!

Bu dil ve bu ilişki, her şeyden önce ciddiyetten yoksundur.

Daha da vahimi, önlük gibi gündemler eğitimin, öğretimin ve öğretmenin içler acısı hâline çekilen devasa bir örtüdür.

Bakanlık ve Bakan sorunları çözmek yerine görünmez kılmak için çabalıyor!

İşi sulandırıyorlar, suyu bulandırıyorlar.

Eğitimin asıl meselelerini tali gündemlerin altında görünmez hâle getiriyorlar.

Öğretmenin gerçek itibarını, gerçek sorunların üzerini örten sembolik düzenlemelerde arıyorlar.

Acı ama gerçek bu!

Abdulbaki DEĞER

Özgür Eğitim-Sen Genel Başkanı